Το «MAMMALIA» και η ελευθερία να κάνεις σινεμά αλλιώς

Υπάρχει κάτι διφορούμενο στην ιδέα ότι ένα σπίτι μπορεί να γίνει ολόκληρος ο κόσμος σου. Και ίσως ανησυχητικό ότι οι άνθρωποι, τα ζώα, οι καθημερινές συνήθειες και οι μικρές τελετουργίες που επαναλαμβάνεις για να νιώθεις ασφαλής μπορούν, σχεδόν ανεπαίσθητα, να μετατραπούν σε ένα σύστημα ελέγχου. Κι ότι κάπου εκεί, ανάμεσα στην ανάγκη για φροντίδα και στην επιθυμία να εξουσιάσεις τον άλλον, τα όρια αρχίζουν να θολώνουν.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει στο «MAMMALIA» της Έλιας Καλογιάννη, την ελληνοολλανδική ταινία μικρού μήκους που έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα της στο 51ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο και απέσπασε το βραβείο Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας Μικρού Μήκους της ενότητας Short Cuts. Η Αντωνία, 45 ετών, και η Μαύρα, 27, ζουν σε ένα απομονωμένο σπίτι μαζί με ζώα συντροφιάς. Όσο η ισορροπία μεταξύ τους διαταράσσεται, τόσο η ιστορία τους απομακρύνεται από την ιδέα μιας ήσυχης συμβίωσης και πλησιάζει κάτι πολύ πιο σκοτεινό. Το ανθρώπινο και το ζωώδες δεν είναι πια δύο διακριτές κατηγορίες, αλλά ένας καθρέφτης στον οποίο δεν είναι πάντα ευχάριστο να κοιτάζεσαι.

Η Έλια Καλογιάννη, που κινείται ανάμεσα στον κινηματογράφο και τις εικαστικές τέχνες, δεν χρησιμοποιεί το σώμα και τα ζώα απλώς ως στοιχεία μιας παράξενης ιστορίας. Μέσα από αυτά ανοίγει μια συζήτηση για την εξουσία, τον εγκλεισμό, την εκμετάλλευση και τη σχέση μας με όσα θεωρούμε δεδομένα. Η ταινία, άλλωστε, δεν χρειάζεται να μας δώσει εύκολες απαντήσεις. Αρκεί να μας κάνει να αναρωτηθούμε πού τελειώνει η φροντίδα και πού αρχίζει η κυριαρχία.

Πίσω από την παραγωγή βρίσκεται ο Αλέξανδρος Τηλιόπουλος και η Open Borders Productions, μια εταιρεία που αναπτύσσει και στηρίζει κινηματογραφικές δουλειές Ελλήνων δημιουργών, αναζητώντας παράλληλα διεθνείς συνεργασίες. Από το «MAMMALIA» μέχρι άλλες παραγωγές και σχέδια που βρίσκονται σε εξέλιξη, το στοίχημα είναι να βρίσκουν χώρο ιστορίες με προσωπική ματιά, ακόμη κι όταν δεν ακολουθούν τον πιο εύκολο δρόμο.

Με αφορμή τη βράβευση στο Τορόντο, μιλήσαμε με την Έλια Καλογιάννη και τον Αλέξανδρο Τηλιόπουλο για τη γέννηση της ταινίας, τις εικόνες και τις ιδέες που την τροφοδότησαν, αλλά και για την πραγματικότητα της ανεξάρτητης κινηματογραφικής παραγωγής. Γιατί μια βράβευση είναι ασφαλώς μια καλή είδηση. Το ενδιαφέρον, όμως, πέρα από όσα προηγήθηκαν μέχρι να φτάσει μια ταινία εκεί είναι και τι γίνεται μετά– ειδικά αν κουβαλάει βραβείο από ένα από τα σπουδαιότερα – και πιο αγαπημένα- κινηματογραφικά φεστιβάλ του πλανήτη.

Τι σημαίνει τελικά για έναν παραγωγό η παγκόσμια πρεμιέρα μιας μικρού μήκους στο Τορόντο; Είναι κυρίως μια καλλιτεχνική αναγνώριση ή μπορεί να αλλάξει πραγματικά την πορεία μιας ταινίας;

Αλέξανδρος Τηλιόπουλος:  Όταν ένα τόσο σημαντικό φεστιβάλ καλεί την ταινία σου για να κάνεις παγκόσμια πρεμιέρα η χαρά και η ανακούφιση είναι τεράστια. Είναι σίγουρα μια καλλιτεχνική αναγνώριση γιατί αισθάνεσαι ότι το έργο σου επικοινωνείται. Ως προς την πορεία της δε μπορείς ποτέ να γνωρίζεις πως θα εξελιχθεί αλλά σίγουρα παίρνει τεράστια ανταπόκριση από το ξεκίνημά της λόγω του μεγέθους του φεστιβάλ και του βραβείου.

Ποια ήταν η διαδρομή; Πως τα καταφέρατε να φτάσει εκεί; Υπάρχει πραγματική απάντηση;

Α.Τ: Κάναμε μια στρατηγική με προτεραιότητα κάποια φεστιβάλ που πιστεύαμε ότι μπορούσε να επιλεχθεί η ταινία. Από την εκεί εμπειρία μας και από αυτά που μας είπαν ήταν πως την ταινία την αγκάλιασαν και την ξεχώρισαν από την αρχή. Έπειτα από την επιλογή της στο πρόγραμμα του φεστιβάλ, ήταν στην ευχέρεια της επιτροπής. Για να είμαι ειλικρινής, δεν υπάρχει συγκεκριμένη συνταγή.

Πώς το ζήσατε εκείνη τη στιγμή στο Τορόντο, όταν ακούσατε το «Mammalia» να ανακοινώνεται ως η Καλύτερη Διεθνής Ταινία Μικρού Μήκους; 

Α.Τ: Είμασταν όλη η ομάδα στην αίθουσα – είχαμε τη μεγαλύτερη παρουσία – σε σχέση με άλλες ταινίες. Στο άκουσμα του βραβείου νομίζω είμασταν κάπως χαρούμενα παγωμένοι, σα να μη ξέρεις πώς να αντιδράσεις. Συγκινηθήκαμε πολύ και προσωπικά ένιωσα περήφανος όταν είδα την Έλια στη σκηνή να παραλαμβάνει το βραβείο.

Το TIFF είναι ένα από τα μεγαλύτερα διεθνή φεστιβάλ και το «Mammalia» βρέθηκε δίπλα σε ταινίες από πολύ διαφορετικές κινηματογραφικές κουλτούρες. Πώς ήταν η πρώτη αντίδραση του κοινού στην αίθουσα; 

Α.Τ: Ναι. Ήταν η πρώτη φορά που είδα άτομα να φεύγουν σε προβολή ταινίας μου – περίπου 6 – κι ένιωσα πως μόνο θετικό είναι αυτό καθώς εμείς γνωρίζουμε την ταινία και οι programmers επίσης. Παρά τη σκληρότητα της ο πυρήνας είναι αισιόδοξος και διαφωτιστικός. Δε μπορεί να περιμένεις πως θα αρέσεις σε όλους ούτε σε τι ψυχολογική κατάσταση θα τον πετύχεις. Ήμασταν χαρούμενοι που τα υπόλοιπα προγράμματα είχαν πολλές αξιόλογες ταινίες γιατί νιώθεις πως ο πήχης είναι ψηλά.

Έλια Καλογιάννη: Υπάρχει πάντα μια αγωνία όταν βλέπεις για πρώτη φορά το κοινό να παρακολουθεί μια ταινία που εσύ έχεις δει, ούτε εγώ ξέρω πόσες φορές, κατά τη διάρκεια του post-production. Ξαφνικά δεν έχεις πια κανέναν έλεγχο πάνω στο πώς θα τη βιώσει ο θεατής. Κατά τη διάρκεια της προβολής υπήρχε μια πολύ έντονη σιωπή και μια αίσθηση ότι το κοινό την παρακολουθούσε με ‘’κομμένη την ανάσα’’ (ή έτσι ελπίζω τουλάχιστον, χαχα).. Το ότι κάποιοι άνθρωποι έφυγαν, όπως είπε και ο Αλέξανδρος, το πήρα επίσης ως κάτι θετικό. Ήξερα ότι η ταινία έχει δύσκολες εικόνες και ότι δεν είναι απαραίτητο να λειτουργήσει με τον ίδιο τρόπο για όλους. Αυτό που θυμάμαι περισσότερο ήταν το τέλος. Όταν εμφανίστηκε το disclaimer «No animals were harmed in the making of this film», όλη η αίθουσα γέλασε δυνατά. Εκεί κατάλαβα ότι το εγχείρημα είχε πετύχει με έναν τρόπο που με ενδιέφερε πολύ: ότι μετά από όλη αυτή τη σκληρότητα και την ένταση, το κοινό μπορούσε ξαφνικά να πάρει μια ανάσα, να γελάσει και να αντιληφθεί και την ειρωνεία της ίδιας της ταινίας.

Η κριτική επιτροπή του Short Cuts Award είχε μιλήσει για μια ταινία «τολμηρή, σωματική και απόλυτα ελεγχόμενη» που πήρε κάτι αρχικά ακραίο και το μετέτρεψε σε έναν «καθρέφτη της δικής μας συμπεριφοράς». Όταν διάβασες αυτή τη φράση, ένιωσες ότι η επιτροπή είχε εντοπίσει ακριβώς αυτό που θέλατε να κάνει η ταινία ή υπήρχε κάποια άλλη ανάγνωση που σε εξέπληξε;

Έ.Κ: Ναι, ένιωσα ότι η επιτροπή ‘’διάβασε’’ αυτό που θέλαμε να συμβεί με την ταινία. Ξέραμε από την αρχή ότι το MAMMALIA θα μπορούσε να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, γιατί καταπιάνεται με κάτι αρκετά ακραίο και σωματικό. Αυτό όμως που με ενδιέφερε δεν ήταν να μείνουμε στο σοκ ή στην παραδοξότητα της ιστορίας, αλλά να χρησιμοποιήσουμε αυτά τα στοιχεία για να μιλήσουμε για κάτι πολύ πιο οικείο: τη σχέση μας με τα ζώα, τη φροντίδα, την ανάγκη μας να ελέγχουμε τη φύση και τελικά τα όρια ανάμεσα στην αγάπη, την ιδιοκτησία και την κυριαρχία.

Η ταινία παίζει με τα όρια της ηθικής, αλλά και με την ανθρώπινη χυδαιότητα και απληστία. Με ενδιαφέρει αυτή η πλευρά της ανθρώπινης φύσης, η ανάγκη να παίρνουμε, να καταναλώνουμε και να οικειοποιούμαστε όλο και περισσότερο, συχνά χωρίς να αναρωτιόμαστε τι κόστος έχει αυτό για τους άλλους. Νομίζω ότι είναι κάτι που, με διαφορετικές μορφές, είναι αρκετά συνδεδεμένο και με το σήμερα. Γι’ αυτό χάρηκα πολύ που η επιτροπή μίλησε για έναν «καθρέφτη της δικής μας συμπεριφοράς». Για μένα το MAMMALIA δεν είναι μια ταινία που θέλει απλώς να σοκάρει, δεν είναι μια διαδακτική ταινία. Ήθελα το ακραίο να λειτουργεί σαν ένας καθρέφτης, ώστε κάποια στιγμή ο θεατής να μην κοιτάζει μόνο αυτό που συμβαίνει στην οθόνη, αλλά να αρχίζει να αναγνωρίζει κάτι δικό του μέσα σε αυτό,  ως μια συνειδητοποίηση ενδεχομένως.

Αλέξανδρε ίδρυσες την Open Borders Productions το 2019, με έμφαση στις ταινίες μυθοπλασίας. Έχει αλλάξει ο τρόπος που βλέπεις τον ρόλο του παραγωγού από τότε μέχρι σήμερα; Σου έμαθε κάτι μια τόσο ιδιαίτερη παραγωγή;

Α.Τ: Δεν έχει αλλάξει ο τρόπος που προσεγγίζω τις ταινίες. Σίγουρα αποκτάς μεγαλύτερη εμπειρία όσο εξελίσσεσαι στα χρόνια και αντιμετωπίζεις καταστάσεις διαφορετικά. Κάθε ταινία είναι ξεχωριστή εμπειρία και πάντα προσπαθώ να προσαρμόζομαι ανάλογα ώστε να βγαίνει το καλύτερο αποτέλεσμα. Το Mammalia ήταν κάθε άλλο απαιτητική καθώς είχαμε πάνω από 50 ζώα στο set. Όπως αναφέρει και η Έλια είναι μια ταινία που παίζει με τα όρια αλλά βασιζόμενος στις αρχές μας, στην ομάδα και στην προσέγγισή μας ένιωσα ασφάλεια.

Πώς έφτασε το «Mammalia» σε σένα ; Θυμάσαι τι διάβασες ή τι είδες στο project και κατάλαβες ότι αυτή η ταινία μπορούσε να γίνει από σένα;

Α.Τ: Γνωριστήκαμε με την Έλια σε μια έκθεση που γινόταν στο στούντιο μου. Η Έλια προέρχεται από τον κόσμο των εικαστικών κι εγώ τα τελευταία χρόνια ασχολούμαι επίσης ενεργά με αυτόν τον χώρο μέσα από εκθέσεις που οργανώνω στο opbo studio. Ένιωσα αρχικά πως μπορώ να επικοινωνήσω μαζί της, ένιωσα εμπιστοσύνη και φυσικά αγάπησα το project ως προς το μήνυμά του, την κινηματογραφική του φόρμα αλλά και το βαθμό δυσκολίας που είχε.

Η ιστορία δύο γυναικών που ζουν απομονωμένες σε ένα σπίτι μαζί με ζώα, με τη φροντίδα να μετατρέπεται σταδιακά σε έλεγχο και κυριαρχία, είναι αρκετά ανορθόδοξη για μια μικρού μήκους. Έλια πόσο δύσκολο ήταν να εξηγήσεις σε χρηματοδότες και συνεργάτες τι ακριβώς είναι το «Mammalia»;

Έ.Κ: Νομίζω ότι το MAMMALIA δεν ήταν εύκολο να εξηγηθεί με μία πρόταση, γιατί ξεκίνησε από πολλές διαφορετικές προσωπικές και θεματικές αφετηρίες. Μεγαλώνοντας με έναν πατέρα χειρουργό και μια μητέρα φαρμακοποιό, είχα από πολύ μικρή μια έντονη περιέργεια για τη βιολογία και την ανατομία, αλλά ταυτόχρονα έναν βαθύ σεβασμό προς κάθε μορφή ζωής. Αυτή η συνύπαρξη, της έλξης προς το σώμα και της ανάγκης να καταλάβω τη ζωή, υπάρχει με κάποιον τρόπο και μέσα στην ταινία. Με ενδιέφερε πολύ το ερώτημα του πώς μπορούμε να φροντίζουμε κάποιον χωρίς να τον διεκδικούμε ως ιδιοκτησία μας. Πού τελειώνει η φροντίδα και πού αρχίζει ο έλεγχος; Και τι συμβαίνει όταν η αγάπη, η ανάγκη ή η επιθυμία μας να προστατεύσουμε κάποιον μετατρέπεται σε εξουσία πάνω του; Μέσα από τη σχέση των δύο γυναικών με τα ζώα, η ταινία εξετάζει αυτά τα όρια, αλλά και τον σπισισμό, τον ανθρωποκεντρισμό και τη δική μας διαρρηγμένη σχέση με τον φυσικό κόσμο.

Ήταν ένα δύσκολο project και από πλευράς υλοποίησης, όχι μόνο ως προς το περιεχόμενο. Οι συνεργάτες μου γνώριζαν από την αρχή ότι είχαμε μπροστά μας μια απαιτητική ταινία και χαίρομαι πολύ που εμπιστεύτηκαν το όραμά μου και με στήριξαν χωρίς να προσπαθήσουν να το κάνουν πιο «εύκολο». Προσπαθούσα να εξηγήσω την ατμόσφαιρα της ταινίας και τον κόσμο που θέλω να δημιουργήσω. Νομίζω ότι αυτή η εμπιστοσύνη ήταν πολύ σημαντική για να μπορέσει η ταινία να γίνει τελικά όπως την είχα φανταστεί και να εμπνεύσει και τους συνεργάτες μου ώστε να συμβάλλουν δημιουργικά σε αυτό.

Η ταινία κινείται ανάμεσα στο δράμα, τον τρόμο, το body horror και κάτι σχεδόν σουρεαλιστικό. Υπήρξε στιγμή στην παραγωγή που να σκεφτήκατε «αυτό ίσως είναι υπερβολικά παράξενο»; Ίσως πολύ ακραίο;

Α.Τ: Δε θεωρώ πως γυρίσαμε κάτι που ήταν υπερβολικά παράξενο γιατί είναι σχετικό όταν κάνεις μυθοπλασία το τι είναι παράξενο. Παρ’ ολ αυτά υπήρχε μια σιγουριά ως προς το όραμα της Έλιας από όλο το συνεργείο πως κάτι καλό θα βγει και ότι είχε νόημα ότι κάναμε. Δεν προσπάθησε κανείς να μας πείσει να ‘’μαλακώσουμε’’. Ξέραμε ότι πρόκειται για μια ταινία που πιέζουμε τα όρια αλλά δεν κάναμε ούτε κάτι επιτειδευμένα ούτε κάτι ακραίο ως προς το γύρισμα.

Τα ζώα είναι ουσιαστικά πρωταγωνιστές της ταινίας. Υπήρχαν σκηνές που φαινόταν εύκολο να γραφτούν αλλά ήταν εφιάλτης να γυριστούν;

Α.Τ: Τα ζώα πάντα είναι ρίσκο γιατί είναι απρόβλεπτα και πρέπει να ακολουθείς τις ανάγκες τους, το πρόγραμμά τους. Μετά από ένα σημείο εναρμονίζεσαι και σε καθοδηγούν αυτά. Είχαμε τρεις animal handlers για να διαφυλάξουμε την άνεσή τους αλλά και το συνεργείο να νιώσει ασφάλεια ότι έχουμε την ευθύνη για αυτά. Δεν είχαμε κάποια σκηνή που δεν καταφέραμε να γυρίσουμε γιατί όπως είπα προσαρμοζόμασταν ανάλογα σε αυτά που μας έδιναν τα ζώα.

Η ταινία είναι μόλις 19 λεπτά, αλλά παραγωγικά μοιάζει να απαιτεί πολύ περισσότερα από μια συμβατική μικρού μήκους. Πού πήγε το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειας και του budget;

Α.Τ: Ήταν μια πολύ απαιτητική ταινία και όπως στις περισσότερες μικρού μήκους ποτέ δε φτάνουν τα χρήματα. Το μεγαλύτερο μέρος πήγε στα ζώα με τους εκπαιδευτές, τα ταριχευμένα και στα σκηνογραφικά. Υπήρξε όμως και μεγάλη υποστήριξη από βασικούς συντελεστές της ταινίας για να μπορέσουμε να φέρουμε το αποτέλεσμα στα standards που θέλαμε.

Το «Mammalia» ξεκίνησε να ταξιδεύει ήδη από το στάδιο της ανάπτυξης, με European Short Pitch, Torino Short Film Market και Brussels Short Film Festival – Pitching Lab, ενώ κέρδισε και το Best Pitch Award στο Balkan Short Film Market. Πόσο σημαντικό ήταν αυτό το φεστιβαλικό δίκτυο για να πάρει τελικά η ταινία τον δρόμο της προς την παραγωγή;

 Α.Τ: Είναι πάντα καλό για μια ταινία να επικοινωνείται από το στάδιο του development μέσω των labs γιατί αρχίζεις και συ να αντιλαμβάνεσαι την απήχηση που μπορεί να έχει και που απευθύνεται.

Το CineSud και το GARUFO συμμετείχαν στην παραγωγή, ενώ μέρος του post-production έγινε στην Ολλανδία. Τι έφερε πρακτικά αυτή η ελληνοολλανδική συνεργασία στην ταινία;

 Α.Τ: Η Έλια εργάζεται τα τελευταία χρόνια στο Άμστερνταμ και αυτό ήταν ένας καλός συνδετικός κρίκος που βοήθησε ώστε να βρούμε μια έξτρα χρηματοδότηση από πλευράς Ολλανδίας.

Πόσο διαφορετικά αντιμετωπίζεται μια ταινία σαν το «Mammalia» εκτός Ελλάδας; Υπάρχουν στοιχεία της που αισθάνεσαι ότι «διαβάζονται» διαφορετικά από ένα διεθνές κοινό;

Α.Τ: Δεν ξέρω πως θα αντιμετωπιστεί στην Ελλάδα καθώς δεν έχει προβληθεί ακόμα. Σίγουρα το κοινό που αναζητά τις ταινίες μέσα από τα φεστιβάλ περιμένει να το εκπλήξεις. Το σινεμά είναι μια διεθνής γλώσσα δε πιστεύω ότι είναι θέμα κουλτούρας. Η φόρμα αλλάζει, τα συναισθήματα και οι ταύτιση είναι τα ίδια για όλους.

Έ.Κ: Είναι ένα ερώτημα που με ενδιαφέρει πολύ και προσωπικά, γιατί εδώ και αρκετά χρόνια ζω ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ολλανδία και έρχομαι συχνά αντιμέτωπη με το πώς μπορεί ένα ίδιο έργο να διαβάζεται μέσα από διαφορετικά πολιτισμικά περιβάλλοντα. Δεν θα έλεγα όμως ότι το MAMMALIA διαβάζεται απαραίτητα «διαφορετικά» εκτός Ελλάδας. Ίσως περισσότερο ότι διαφορετικοί άνθρωποι θα σταθούν σε διαφορετικά σημεία της ταινίας, ανάλογα και με τις δικές τους εμπειρίες. Η σχέση μας με τα ζώα, η ανάγκη για έλεγχο, η φροντίδα που μπορεί να μετατραπεί σε εξουσία, η απληστία ή η βία είναι θέματα που δεν περιορίζονται σε έναν συγκεκριμένο τόπο. Είναι κομμάτια της ανθρώπινης συμπεριφοράς και νομίζω ότι εκεί βρίσκεται και η δυνατότητα του κινηματογράφου να επικοινωνεί πέρα από τα σύνορα.

Ταυτόχρονα, μου αρέσει πολύ όταν μια ταινία αφήνει χώρο για διαφορετικές αναγνώσεις. Δεν περιμένω από έναν θεατή στην Ελλάδα, στην Ολλανδία ή οπουδήποτε αλλού να δει ακριβώς το ίδιο πράγμα που είδα εγώ. Ίσα ίσα, θεωρώ ενδιαφέρον το να φεύγει η ταινία από τα χέρια σου και να αποκτά μια δική της ζωή μέσα από τους ανθρώπους που τη βλέπουν.

Η Έλια έχει ήδη ξεκινήσει να αναπτύσσει την πρώτη μεγάλου μήκους της, το «Περί Καθαριότητας / Of Cleanliness». Το «Mammalia» λειτουργεί για σένα και ως ένας τρόπος να δεις πώς μπορεί να στηθεί η επόμενη, μεγαλύτερη ταινία της;

Α.Τ: Σίγουρα μέσα από το Mammalia αναπτύξαμε ένα δέσιμο σαν ομάδα και θα αντιμετωπίσουμε την επόμενη ταινία ανάλογα με την αντίστοιχη φροντίδα.

Έ.Κ: Το Mammalia μου έδωσε πολλά εργαλεία που θέλω να κρατήσω και να εξελίξω στην πρώτη μεγάλου μήκους. Με ενδιαφέρει πολύ ο τρόπος με τον οποίο μπορέσαμε να δημιουργήσουμε την ατμόσφαιρα και τον κόσμο της ταινίας, και θέλω να πάρω αυτή την εμπειρία και να χτίσω έναν καινούργιο κόσμο στο Περί Καθαριότητας, με κάποιους κοινούς παρονομαστές αλλά και μια διαφορετική ταυτότητα. Ένα από τα μεγαλύτερα κομπλιμέντα που πήραμε για το Mammalia ήταν ότι ήταν κάτι original. Κάποιοι θεατές μάς είπαν πως δεν είχαν ξαναδεί κάτι παρόμοιο. Νομίζω ότι στην εποχή που ζούμε, όπου βλέπουμε τόσο μεγάλο όγκο εικόνων και ιστοριών, το να καταφέρεις να δημιουργήσεις κάτι που να αφήσει αυτή την αίσθηση είναι πραγματικά πολύ σημαντικό για μένα. Και είναι κάτι που θέλω να συνεχίσω να αναζητώ και στη μεγάλου μήκους.

Ταυτόχρονα, με ενδιαφέρει πολύ το Περί Καθαριότητας να είναι μια διεθνής δουλειά και να μπορεί να συνομιλήσει με ένα ευρύτερο κοινό. Αυτό που σίγουρα θέλω να κρατήσω από το Mammalia είναι η δημιουργική ελευθερία που είχαμε στη διαδικασία. Για μένα αυτό συνδέεται άμεσα και με τον τρόπο που οργανώνεται μια παραγωγή. Για να μπορέσει να υπάρξει αυτή η ελευθερία, χρειάζεται μια παραγωγή αρκετά ευέλικτη και συνδυαστική ώστε να αφήνει χώρο στις ανάγκες της ταινίας και σε πράγματα που μπορεί να προκύψουν στην πορεία. Αυτό είναι κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό και για την επόμενη ταινία.

Τι θα θέλατε να συμβεί τώρα στο «Mammalia»;

Α.Τ: Να συνεχίσει τη φεστιβαλική πορεία και να ταξιδέψει σε όσα περισσότερα μέρη γίνεται.

Έ.Κ: Συμφωνώ με τον Αλέξανδρο, εύχομαι το Mammalia να συνεχίσει να ταξιδεύει και να συναντήσει όσους περισσότερους θεατές γίνεται. Με ενδιαφέρει πολύ να ακούμε τις αντιδράσεις και τις διαφορετικές αναγνώσεις της ταινίας, γιατί κάθε φορά που τη βλέπει ένα καινούργιο κοινό, ανοίγει και μια διαφορετική συζήτηση. Και φυσικά, χαίρομαι αν αυτή η διαδρομή μπορεί να γίνει και έναυσμα για την επόμενη, μεγαλύτερου μήκους ταινία. Το Mammalia ήταν ένα πολύ σημαντικό βήμα για μένα και νιώθω ότι με έφερε πιο κοντά σε αυτό που θέλω να κάνω στη συνέχεια. Οπότε τώρα ανυπομονώ να πάρει μπρος η μεγάλη μήκους και να μπορέσω να την κάνω πραγματικότητα.

Τι θα θυμάστε για πάντα από μια τέτοια βραδιά όπως αυτή της βράβευσης στο Τορόντο;  

Α.Τ: Θα θυμάμαι όλες τις στιγμές που περάσαμε εκεί. Ήταν ίσως η πρώτη φορά στη ζωή μου που ένιωσα πραγματικά ότι δεν θα μπορούσε να πάει ούτε λίγο καλύτερα. Θα θυμάμαι να τηλεφωνώ στην οικογένειά μου. Είσαι στην άλλη πλευρά της γης και τους φέρνεις χαρμόσυνα νέα. Είναι τρομερό συναίσθημα να τους κάνεις περήφανους κι ας μη καταλαβαίνουν απόλυτα τη δουλειά μας.

Έ.Κ: Νομίζω πως μέσα στη συγκίνηση, δεν θα ξεχάσω ποτέ τη στιγμή που, από τη σκηνή, κοίταξα κάτω και είδα τους συνεργάτες και φίλους μου. Ανταλλάξαμε αυτά τα σιωπηλά βλέμματα χαράς, σαν να προσπαθούσαμε όλοι να συνειδητοποιήσουμε τι είχε μόλις συμβεί. Αυτή η εικόνα θα μου μείνει για πάντα. Το σινεμά είναι ένα ομαδικό σπορ κι αυτό είναι από τους λόγους που το κάνει τόσο ξεχωριστό για μένα. Δεν θα ξεχάσω ούτε τον εορτασμό μας μετά. Είναι πραγματικά σπουδαίο να μπορείς να μοιράζεσαι μια τόσο μεγάλη χαρά με ανθρώπους που αγαπάς και με τους οποίους έχεις περάσει όλη τη διαδρομή για να γίνει μια ταινία. Και φυσικά, δεν θα ξεχάσω το τηλεφώνημα με τους γονείς μου, που ήταν κι εκείνοι συγκινημένοι από τόσο μακριά και παρακολουθούσαν την τελετή ζωντανά online. 

Η ταινία Mammalia είναι in Consideration in The Academy screening room after becoming qualified by winning TIFF BEST INTERNATIONAL SHORT award