Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Το τρίτο υψηλότερο Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο (ΣΕΠΕ) στα καταναλωτικά δάνεια, χωρίς καν να υπολογίζονται οι πιστωτικές κάρτες, έχει η Ελλάδα. Ακριβότερα όλων είναι τα δάνεια που παίρνουν οι καταναλωτές από προμηθευτές (καταστήματα και εμπόρους που συνεργάζονται με “παρόχους” δανείων), για να αγοράσουν διάφορα είδη, αφού χρεώνονται με το πραγματικό μέσο επιτόκιο στην Ελλάδα, σχεδόν 30% σύμφωνα με την ΤτΕ. Το ΣΕΠΕ περιλαμβάνει προμήθειες και διάφορες χρεώσεις.
Το ακριβότερο επιτόκιο 29,71% καταναλωτικού δανείου είναι αυτό που δίνουν ως διευκόλυνση οι προμηθευτές (καταστήματα) και περιλαμβάνει συνήθως και τα δάνεια που είναι της μόδας τελευταία, Buy Now Pay Later. Το πραγματικό επιτόκιο αν υπολογιστούν χρεώσεις και προμήθειες ξεπερνά το μέσο επιτόκιο ΣΕΠΕ για τις πιστωτικές κάρτες που φθάνει σύμφωνα με την ΤτΕ το 21,23%.
Τα στοιχεία της ΕΚΤ για το Σεπτέμβριο, έδειχναν ότι η Ελλάδα είχε το τρίτο υψηλότερο μέσο καταναλωτικό επιτόκιο (ΣΕΠΕ) ανάμεσα σε 20 χώρες της Ευρωζώνης -χωρίς να περιλαμβάνονται οι πιστωτικές κάρτες. Υπολόγιζαν δηλαδή το μέσο επιτόκιο ΣΕΠΕ (από όλων των ειδών τα καταναλωτικά δάνεια) το οποίο για την Ελλάδα ήταν 12,47%, έναντι 8,46% κατά μέσο όρο στην Ευρωζώνη, 47% ακριβότερο.
Πιο ακριβά πληρώνουν μόνον οι καταναλωτές στην Εσθονία με 13,43% και στη Λετονία με 12,69%. Η σύγκριση δεν περιλαμβάνει κάρτες, ανακυκλούμενα δάνεια ή υπεραναλήψεις.
Ο πιστωτικός κίνδυνος, η απουσία εξασφάλισης και οι πρόσθετες χρεώσεις είναι τα στοιχεία που ανεβάζουν το κόστος στα καταναλωτικά δάνεια. Όταν ο πελάτης δεν προσφέρει εξασφάλιση, ο χρηματοδότης αναλαμβάνει μεγαλύτερο κίνδυνο ζημιάς από ότι σε ένα στεγαστικό με προσημείωση ακινήτου.
Στην Ελλάδα ειδικότερα, τα μη εξυπηρετούμενα καταναλωτικά φθάνουν ακόμα τα 573,74 εκατ. ευρώ στις τράπεζες και τα 16,218 δισ. ευρώ σε αυτά που διαχειρίζονται οι servicers. Τα επιτόκια είναι ακριβότερα από την Ευρώπη, γιατί περιλαμβάνουν αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο των οποίο εμμέσως χρεώθηκαν οι επόμενοι καταναλωτές, λόγω των κόκκινων δανείων.
Αγορές με δάνειο μέσω καταστήματος
Οι αγορές “λοιπών” καταναλωτικών αγαθών μέσω συνεργαζόμενου προμηθευτή έχουν σύμφωνα με την ΤτΕ, τη μεγαλύτερη μέση επιβάρυνση: το ΣΕΠΕ φτάνει το 29,71%. Όταν ο πελάτης παίρνει το δάνειο απευθείας από τον χρηματοδότη για να αγοράσει τέτοια αγαθά, το αντίστοιχο μέσο ποσοστό είναι 18,79%.
Οι “πάροχοι” χρηματοδοτήσεων που συνεργάζονται με εμπόρους, χρηματοδοτούν αγορές από ρούχα, παπούτσια και τσάντες μέχρι καλλυντικά, οπτικά, κοσμήματα, παιχνίδια και αθλητικά είδη. Καλύπτουν επίσης ηλεκτρικές συσκευές, ηλεκτρονικά είδη, έπιπλα, φωτιστικά και εξοπλισμό σπιτιού.
Προσωπικά δάνεια, κάρτες και υπηρεσίες
Στα λοιπά προσωπικά δάνεια, το μέσο ΣΕΠΕ φτάνει το 16,51%. Ο δανειολήπτης παίρνει χρήματα στον λογαριασμό του για να καλύψει όποιες προσωπικές ανάγκες θέλει.
Χωριστά καταγράφει η ΤτΕ τα δάνεια για υπηρεσίες, όπως υγεία και εκπαίδευση, με μέσο ΣΕΠΕ 10,79%.
Στις πιστωτικές κάρτες, τις οποίες χρησιμοποιεί ο κάτοχος για αγορές μέσω πιστωτικού ορίου, το μέσο ΣΕΠΕ φτάνει το 21,23%.
Στα ανοικτά δάνεια και στις υπεραναλήψεις από καταθετικούς λογαριασμούς, το αντίστοιχο ποσοστό είναι 13,21%. Ο πελάτης χρησιμοποιεί χρηματοδότηση μέχρι ένα εγκεκριμένο όριο. Στην υπερανάληψη, μπορεί να “σηκώσει” περισσότερα χρήματα από το υπόλοιπο στον λογαριασμό του, μέχρι συμφωνημένου ποσού με την τράπεζα.
Φθηνότερα είναι τα δάνεια αυτοκινήτου. Έχουν χαμηλότερο μέσο ΣΕΠΕ από άλλα καταναλωτικά δάνεια, με επιτόκιο 10,84% μέσω συνεργαζόμενου προμηθευτή (αντιπροσωπεία) και 10,45% απευθείας από τον πιστωτικό φορέα.
Ακόμα χαμηλότερα βρίσκονται τα δάνεια για επισκευή ή ανακαίνιση κατοικίας, σύμφωνα με την ΤτΕ. Το μέσο ΣΕΠΕ φτάνει το 6,12% στα πράσινα δάνεια, που χρηματοδοτούν εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης, και το 5,78% στα λοιπά επισκευαστικά ή ανακαινιστικά δάνεια. Και στις δύο αυτές κατηγορίες ο δανειολήπτης χρηματοδοτεί εργασίες στο σπίτι χωρίς να προσφέρει ακίνητο ως εξασφάλιση.
Τι μετρά το ΣΕΠΕ
Το ΣΕΠΕ αποτυπώνει το συνολικό κόστος δανεισμού ως ετήσιο ποσοστό. Περιλαμβάνει τόκους, προμήθειες, έξοδα, φόρους και ασφάλιστρα όταν απαιτείται. Αν ο χρηματοδότης κρατήσει προμήθεια κατά την εκταμίευση, ο πελάτης παίρνει λιγότερα χρήματα στο χέρι. Το ΣΕΠΕ συνυπολογίζει τη χρέωση. Το τελικό πληρωτέο ποσό εξαρτάται επίσης από τη διάρκεια και το πρόγραμμα αποπληρωμής.
Το επιτόκιο εξαρτάται από το κόστος χρήματος, τα λειτουργικά έξοδα, τον κίνδυνο να μην επιστρέψει ο πελάτης τα χρήματα και τον ανταγωνισμό, όπως εξηγεί η ΤτΕ. Στον λογαριασμό προστίθενται προμήθειες και έξοδα.

