Της Σίσσυς Σταυροπιερράκου
Τέσσερις κινήσεις πριν από το τέλος του 2026 μπορούν να βοηθήσουν τους φορολογουμένους να περιορίσουν τις επιβαρύνσεις που θα δουν στα εκκαθαριστικά του 2027. Η συμπλήρωση του απαιτούμενου ποσού ηλεκτρονικών δαπανών μπορεί να αποτρέψει την επιβολή πρόσθετου φόρου, ενώ μια χρηματική γονική παροχή μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να καλύψει μέρος ή και το σύνολο της διαφοράς ανάμεσα στο δηλωθέν και το τεκμαρτό εισόδημα. Όσοι ανακαινίζουν ακίνητο μπορούν να επωφεληθούν από τη μείωση φόρου, εφόσον εξοφλήσουν ηλεκτρονικά τις επιλέξιμες δαπάνες και κρατήσουν τα σχετικά παραστατικά. Παράλληλα όσοι απέκτησαν ή μεταβίβασαν ακίνητο μέσα στο 2026 χρειάζεται να ελέγξουν το Ε9, ώστε να μην πληρώσουν “φουσκωμένο” ΕΝΦΙΑ.
1. Έλεγχος των ηλεκτρονικών αποδείξεων
Οι φορολογούμενοι πρέπει να ελέγξουν αν οι επιλέξιμες ηλεκτρονικές δαπάνες τους έως το τέλος του 2026 καλύπτουν το απαιτούμενο όριο, το οποίο ανέρχεται στο 30% του εισοδήματός τους. Αν οι δαπάνες υπολείπονται του απαιτούμενου ποσού, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος 22% επί της διαφοράς. Το μέτρο αφορά περίπου 4,5 εκατομμύρια φορολογουμένους με εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματική ή αγροτική δραστηριότητα και ενοίκια. Για να αναγνωριστούν οι δαπάνες για αγορές αγαθών και υπηρεσιών, πρέπει να έχουν εξοφληθεί με πιστωτική, χρεωστική ή προπληρωμένη κάρτα, μέσω e-banking ή με άλλο αποδεκτό ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής. Για τις συναλλαγές πρέπει επίσης να έχουν εκδοθεί τα σχετικά παραστατικά. Η ΑΑΔΕ προσυμπληρώνει τα ποσά στην ετήσια δήλωση φορολογίας εισοδήματος και οι φορολογούμενοι μπορούν να τα διορθώσουν, εφόσον διαθέτουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Από την υποχρέωση συγκέντρωσης ηλεκτρονικών αποδείξεων απαλλάσσονται, μεταξύ άλλων, οι φορολογούμενοι άνω των 70 ετών, όσοι κατοικούν μόνιμα σε χωριά έως 500 κατοίκους ή σε μη τουριστικά νησιά έως 3.100 κατοίκους και όσοι υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία.
2. Κάλυψη τεκμηρίων με χρηματική γονική παροχή
Όσοι αγόρασαν ή σκοπεύουν να αγοράσουν ακίνητο ή αυτοκίνητο μέσα στο 2026 και δεν μπορούν να καλύψουν τη δαπάνη με τα εισοδήματά τους μπορούν να αξιοποιήσουν μια χρηματική γονική παροχή ή δωρεά. Το ποσό που θα λάβουν μπορεί να καλύψει μέρος ή το σύνολο της διαφοράς ανάμεσα στο δηλωθέν και το τεκμαρτό εισόδημα, περιορίζοντας ή μηδενίζοντας την πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση στο εκκαθαριστικό του 2027. Πρώτο βήμα είναι να υπολογίσουν τα τεκμήρια διαβίωσης του 2026, όπως αυτά για την κατοικία και το Ι.Χ., καθώς και τις δαπάνες απόκτησης, όπως η αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου και η αποπληρωμή δανείου. Στη συνέχεια, μπορούν να εξετάσουν πόσο από τη διαφορά καλύπτεται με ανάλωση κεφαλαίου προηγούμενων ετών, με χρήματα από την πώληση περιουσιακού στοιχείου ή με ποσό που έλαβαν από δάνειο. Έτσι θα υπολογίσουν πόσα χρήματα χρειάζονται από τη γονική παροχή ή τη δωρεά.
Για αγορές που πρόκειται να γίνουν έως το τέλος του 2026, η ασφαλέστερη σειρά είναι να μεταφερθούν τα χρήματα μέσω τράπεζας πριν από την αγορά και να υποβληθεί η δήλωση γονικής παροχής ή δωρεάς στο myPROPERTY έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Για τις χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές προς πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας ισχύει αφορολόγητο 800.000 ευρώ, εφόσον η μεταφορά των χρημάτων αποδεικνύεται μέσω χρηματοπιστωτικού ιδρύματος.
3. Διόρθωση του Ε9
Όσοι αγόρασαν, πούλησαν ή μεταβίβασαν με άλλο τρόπο ακίνητο μέσα στο 2026 πρέπει να ελέγξουν αν η μεταβολή έχει αποτυπωθεί σωστά στο Ε9. Ο ΕΝΦΙΑ του 2027 θα υπολογιστεί με βάση τα δικαιώματα που έχουν επί των ακινήτων τους την 1η Ιανουαρίου 2027.
Αν διαπιστώσουν λάθη ή παραλείψεις, πρέπει να υποβάλουν και να οριστικοποιήσουν τη σχετική δήλωση Ε9, ώστε ο φόρος να υπολογιστεί με τα σωστά στοιχεία. Για τις συνήθεις μεταβολές του 2026, η γενική προθεσμία υποβολής είναι η 31η Ιανουαρίου 2027.
4. Ηλεκτρονική εξόφληση δαπανών για αναβάθμιση ακινήτου
Για να αρχίσει η μείωση του φόρου εισοδήματος από το φορολογικό έτος 2026, οι επιλέξιμες δαπάνες για την ενεργειακή, λειτουργική ή αισθητική αναβάθμιση ακινήτου πρέπει να πραγματοποιηθούν και να εξοφληθούν ηλεκτρονικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Οι φορολογούμενοι πρέπει να φυλάξουν τα νόμιμα παραστατικά και τα αποδεικτικά πληρωμής.Το πρώτο πέμπτο της μείωσης θα υπολογιστεί στην εκκαθάριση της δήλωσης για τα εισοδήματα του 2026, η οποία θα υποβληθεί το 2027. Τα υπόλοιπα τέσσερα πέμπτα κατανέμονται ισόποσα στα φορολογικά έτη 2027 έως 2030.
Το συνολικό όριο των επιλέξιμων δαπανών ανέρχεται σε 16.000 ευρώ ανά φορολογούμενο. Με την ισόποση κατανομή στην πενταετία, η μείωση μπορεί να φτάσει τα 3.200 ευρώ ετησίως, έως το ύψος του φόρου εισοδήματος που αναλογεί σε κάθε έτος.

