-|-
Υποχώρηση πιστωτικής επέκτασης, η οποία έφτασε το 11,2% στο σύνολο του 2025, προβλήματα για τους δανειολήπτες με στεγαστικά σε κυμαινόμενο επιτόκιο, την κατανάλωση και τις επενδύσεις, αναμένονται από την αύξηση του κόστους χρήματος, στην οποία προχωρούν οι κεντρικές τράπεζες, επιχειρώντας να τιθασεύουν τον πληθωρισμό.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει ήδη αυξήσει τα επιτόκια του ευρώ από το 2% στο 2,5%, με δύο αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης την κάθε φορά (μια τον Ιούνιο και μια στις αρχές του μήνα) και μάλλον έπεται συνέχεια. Οι οικονομολόγοι περιμένουν άλλη μια αύξηση επιτοκίων της τάξης του 0,25% μέχρι το τέλος του χρόνου. Οι αγορές έχουν στα πιθανά σενάρια άλλες δύο αυξήσεις επιτοκίων, οι οποίες θα φτάσουν τα επιτόκια του ευρώ στο 3% πριν το τέλος του 2026. Το χειρότερο είναι ότι η ΕΚΤ προβλέπει ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη θα διαμορφωθεί στο 3%, με προοπτική ότι θα μειωθεί στο 2,5% το 2027. Συνεπώς, τα επιτόκια θα παραμείνουν ψηλά τουλάχιστον μέχρι και τα μέσα του 2027.
Η λογική της επαναφοράς του πληθωρισμού στο στόχο του 2%, μέσω της νομισματικής πολιτικής, ακολουθεί πλέον και η FED, η οποία έκανε μέσα στο μήνα την πρώτη αύξηση επιτοκίων του δολαρίου στο 4%, από 3,75% νωρίτερα, και αναμένεται να προχωρήσει και σε μια δεύτερη αύξηση της τάξης 0,25%, πριν το τέλος του χρόνου.
Όπως είναι φυσικό, το αποτύπωμα της αύξησης του κόστους χρήματος έχει αρχίσει να εμφανίζεται και στην πραγματική οικονομία. Με βάση τα στοιχεία της ΤτΕ, η πιστωτική επέκταση του ιδιωτικού τομέα για τον Αύγουστο αυξήθηκε κατά 7,1% από 6,9% τον Ιούλιο, κυρίως λόγω του νέου δανεισμού στις επιχειρήσεις, όπου τα νέα δάνεια αυξήθηκαν κατά 12,5% τον Αύγουστο από 7,1% τον Ιούλιο, με την συνδρομή και των χαμηλότοκων δανείων από το Ταμείο Ανάκαμψης. Αντίθετα, η αύξηση της χρηματοδότησης σε ιδιώτες μειώθηκε στο 2,4% τον Αύγουστο, από 2,5% τον Ιούλιο, πριν η ΕΚΤ αυξήσει δεύτερη φορά το επιτόκιο.
Οι επιπτώσεις
Η αύξηση των επιτοκίων θα επιβαρύνει πρώτους όσους δανειολήπτες πήραν νέο στεγαστικό δάνειο μετά το 2021, με δεδομένο ότι η πολιτική των εμπορικών τραπεζών ήταν τα νέα στεγαστικά δάνεια, εν όψει της πρώτης αύξησης των επιτοκίων του ευρώ το 2022, να δίνονται σε κυμαινόμενα επιτόκια. Η επιβάρυνση προκύπτει από την αύξηση της μηνιαίας δόσης, λόγω του αυξημένου επιτοκίου δανεισμού.
Παράλληλα, όσοι ετοιμάζονταν να πάρουν νέο στεγαστικό δάνειο με κυμαινόμενο επιτόκιο, μάλλον θα περιμένουν να καλυτερέψουν οι συνθήκες, καθώς ένα στεγαστικό δάνειο απαιτεί μια πολυετή δέσμευση. Ανάλογες αυξήσεις θα έχουν τα επιτόκια σε όλα τα υπόλοιπα καταναλωτικά δάνεια, αλλά και τα δάνεια σε επιχειρήσεις.
Τα επιτόκια θα πλήξουν και την κατανάλωση, η οποία αναμένεται να αυξηθεί φέτος κατά 1,3%, αφού η αύξηση του κόστους χρήματος για τις επιχειρήσεις θα μετατοπιστεί κατά ένα μέρος και στα αγαθά και τις υπηρεσίες, τις οποίες θα προσφέρουν στους πελάτες τους. Ο τομέας των ιδιωτικών επενδύσεων, οι οποίες δεν θα έχουν κοινοτική επιδότηση, θα χτυπηθούν επίσης από το υψηλό κόστος χρήματος και μπορεί να αναβληθούν για “καλύτερες μέρες”.
Ακριβότερα ενοίκια, προγράμματα στέγασης
Η αύξηση του κόστους χρήματος θα έχει παράπλευρη απώλεια μια νέα ανοδική πορεία στα ενοίκια, γιατί η απόκτηση κατοικίας θα γίνει πιο δύσκολη. Επιπλέον, οι ιδιοκτήτες θα πληρώσουν πιο ακριβές επισκευές, ανακαινίσεις και ενεργειακές αναβαθμίσεις, πριν διαθέσουν τα ακίνητά τους σε μακροχρόνιες μισθώσεις.
Επίσης, θα κάνει ακριβότερα για το δημόσιο προγράμματα επιδότησης επιτοκίου για την αγορά κατοικίας. Αυτό έχει σημασία για τα χαρακτηριστικά του προγράμματος Σπίτι μου ΙΙΙ, το οποίο αναμένεται να αρχίσει να τρέχει, ενόσω τα επιτόκια θα είναι υψηλά.
