Για χρόνια, οι επισκέψεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Ουάσινγκτον ακολουθούσαν ένα σχεδόν προκαθορισμένο σενάριο: θερμή υποδοχή στον Λευκό Οίκο, χειραψίες μπροστά στις κάμερες, δηλώσεις για τη στενή σχέση ΗΠΑ και Ισραήλ και κοινή προβολή της στρατηγικής τους συμμαχίας.
Αυτή τη φορά, όμως, το σκηνικό είναι διαφορετικό.
Σε ανάλυσή του, το CNN εκτιμά ότι η επικείμενη συνάντηση του Νετανιάχου με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσινγκτον πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η μέχρι πρότινος ιδιαίτερα στενή σχέση των δύο ηγετών εμφανίζει εντάσεις, κυρίως λόγω των διαφορετικών προσεγγίσεών τους για τον πόλεμο με το Ιράν και τη μελλοντική στρατηγική στη Μέση Ανατολή.
Πρόκειται για την έβδομη επίσκεψη του Νετανιάχου στις ΗΠΑ από την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία, περισσότερες από οποιουδήποτε άλλου ξένου ηγέτη. Αυτή τη φορά, όμως, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός φτάνει στην αμερικανική πρωτεύουσα όχι μόνο ως στενός σύμμαχος του προέδρου των ΗΠΑ, αλλά και ως πολιτικός που βρίσκεται αντιμέτωπος με σημαντικές πιέσεις ενόψει των εκλογών του Οκτωβρίου στο Ισραήλ.
Από την κοινή εκστρατεία κατά του Ιράν στις διαφωνίες για την επόμενη ημέρα
Η τελευταία συνάντηση Τραμπ και Νετανιάχου, τον Φεβρουάριο, αποτέλεσε το σημείο προετοιμασίας για τη μετέπειτα κοινή στρατιωτική επιχείρηση κατά του Ιράν.
Οι πρώτες φάσεις της σύγκρουσης παρουσιάστηκαν από την Ουάσινγκτον και το Τελ Αβίβ ως παράδειγμα άνευ προηγουμένου στρατιωτικού συντονισμού. Οι δύο ηγέτες υπογράμμισαν την αποτελεσματικότητα των επιχειρήσεων και την ικανότητα των δύο χωρών να συνεργαστούν απέναντι στην Τεχεράνη.
Ωστόσο, σύμφωνα με το CNN, όσο ο πόλεμος παρατεινόταν χωρίς να επιτυγχάνεται ο φιλόδοξος στόχος της κατάρρευσης του ιρανικού καθεστώτος, οι διαφορετικές επιδιώξεις των δύο πλευρών έγιναν περισσότερο εμφανείς.
Ο Νετανιάχου επιθυμούσε τη συνέχιση της στρατιωτικής πίεσης, ενώ ο Τραμπ επεδίωκε τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Αμερικανός αξιωματούχος ο οποίος μίλησε στο CNN ανέφερε ότι ο Τραμπ είχε αρχικά πειστεί πως η σύγκρουση θα ήταν περιορισμένη και θα διαρκούσε λίγες εβδομάδες. Η παρατεταμένη αντιπαράθεση και η αδυναμία επίτευξης μιας αποφασιστικής νίκης προκάλεσαν, σύμφωνα με την ίδια πηγή, έντονη δυσαρέσκεια στον Αμερικανό πρόεδρο.
Ο Νετανιάχου ζητά διαβεβαιώσεις για το Ιράν
Κατά τη συνάντηση, ο Νετανιάχου αναμένεται να παρουσιάσει στον Τραμπ νέα στοιχεία για την κατάσταση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και των στρατιωτικών δυνατοτήτων της Τεχεράνης.
Ωστόσο, ισραηλινή πηγή που επικαλείται το CNN σημειώνει ότι το Ισραήλ θεωρεί πως ο Αμερικανός πρόεδρος δεν επιθυμεί, τουλάχιστον πριν από τις αμερικανικές εκλογές του Νοεμβρίου, την επανέναρξη μιας μεγάλης στρατιωτικής εκστρατείας.
Ο Νετανιάχου απέφυγε μέχρι σήμερα να συγκρουστεί δημόσια με τον Τραμπ για την εκεχειρία του Απριλίου με το Ιράν. Ωστόσο, πολιτικοί του σύμμαχοι άσκησαν έντονη κριτική στη συμφωνία, ενώ μέσα ενημέρωσης που πρόσκεινται στον Ισραηλινό πρωθυπουργό επιτέθηκαν στους αρχιτέκτονες των διαπραγματεύσεων, μεταξύ άλλων στον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, στον Τζάρεντ Κούσνερ και στον Στιβ Γουίτκοφ.
Ο Βανς, από την πλευρά του, κατηγόρησε στελέχη της ισραηλινής κυβέρνησης ότι επιχειρούν να υπονομεύσουν τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και να επηρεάσουν την αμερικανική κοινή γνώμη κατά της συμφωνίας, προειδοποιώντας ότι το Ισραήλ κινδυνεύει να αποξενώσει “τον μοναδικό ισχυρό σύμμαχο που του έχει απομείνει”.
Ο Λίβανος νέο πεδίο τριβής
Οι διαφωνίες μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου δεν περιορίζονται στο Ιράν.
Ο Λίβανος αποτελεί ένα ακόμη σημείο έντασης, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος έχει πιέσει το Ισραήλ να τερματίσει τις επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ και να προχωρήσει σε αποκλιμάκωση.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios που επικαλείται το CNN, σε τηλεφωνική επικοινωνία στις αρχές Ιουνίου ο Τραμπ φέρεται να είπε στον Νετανιάχου: “Όλοι σε μισούν τώρα… όλοι μισούν το Ισραήλ εξαιτίας αυτού”.
Το Ισραήλ συμφώνησε τελικά σε τριμερή συμφωνία με τον Λίβανο, αλλά αρνείται να αποσύρει πλήρως τις δυνάμεις του από τον νότιο Λίβανο, αν προηγουμένως δεν διασφαλιστεί ο αφοπλισμός της Χεζμπολάχ.
Σύμφωνα με ισραηλινή πηγή που ενημέρωσε το CNN, ο Νετανιάχου έχει ξεκαθαρίσει ότι θα αντιταχθεί σε οποιαδήποτε πίεση της αμερικανικής κυβέρνησης για πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τον Λίβανο, τη Γάζα και τη Συρία.
F-35 στην Τουρκία και πυρηνική συνεργασία με τη Σαουδική Αραβία
Στην ατζέντα της συνάντησης αναμένεται να βρεθούν και ακόμη δύο ζητήματα που προκαλούν ανησυχία στο Ισραήλ.
Το πρώτο αφορά το ενδεχόμενο πώλησης προηγμένων μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία. Η ισραηλινή πλευρά φοβάται ότι μια τέτοια συμφωνία θα μπορούσε να περιορίσει το ποιοτικό στρατιωτικό πλεονέκτημα που διαθέτει στην περιοχή.
Ο Τραμπ, πάντως, απέρριψε τις αντιρρήσεις, δηλώνοντας ότι “κανείς” δεν υπαγορεύει τις πωλήσεις αμερικανικών όπλων εκτός από τον ίδιο και χαρακτηρίζοντας την Τουρκία “σημαντικό σύμμαχο”.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά τη συμφωνία για πολιτική πυρηνική συνεργασία μεταξύ ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας. Το Ισραήλ ανησυχεί ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε περιφερειακή πυρηνική κούρσα.
Ο Τραμπ έχει συνδέσει δημόσια τη συμφωνία με το Ριάντ με τη διεύρυνση των Συμφωνιών του Αβραάμ και την πιθανή εξομάλυνση των σχέσεων Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ, χωρίς ωστόσο η σαουδαραβική πλευρά να έχει επιβεβαιώσει αυτή τη σύνδεση.
Το πολιτικό στοίχημα του Νετανιάχου
Για τον Νετανιάχου, η συνάντηση με τον Τραμπ έχει και έντονη εσωτερική πολιτική διάσταση.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αντιμετωπίζει εκλογές τον Οκτώβριο και, σύμφωνα με τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, δεν διαθέτει προς το παρόν την πλειοψηφία που απαιτείται για να εξασφαλίσει νέα κυβερνητική θητεία.
Η στήριξη του Τραμπ αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά του πλεονεκτήματα, καθώς η εικόνα μιας στενής σχέσης με τον Λευκό Οίκο ενισχύει τη θέση του στο εσωτερικό του Ισραήλ.
Ο Νετανιάχου χαρακτηρίζει τις διαφωνίες με τον Αμερικανό πρόεδρο “τακτικές” και επιμένει ότι η στρατηγική σχέση μεταξύ των δύο χωρών παραμένει ισχυρή.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει το CNN, η ίδια η μορφή της συνάντησης αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα: δεν έχει προγραμματιστεί επίσημη φωτογράφιση των δύο ηγετών μπροστά στις κάμερες.
Η προηγούμενη φορά που δεν υπήρξε δημόσια εικόνα των δύο ανδρών ήταν τον Φεβρουάριο, όταν συζητούσαν ευαίσθητα στρατιωτικά σχέδια πριν από τον πόλεμο με το Ιράν.
Αυτή τη φορά, η απουσία δημοσιότητας μπορεί να αντανακλά είτε τις δύσκολες διαπραγματεύσεις για την επόμενη φάση της Μέσης Ανατολής είτε τις διαφωνίες για τον τρόπο διαχείρισης της επόμενης ημέρας μετά τη σύγκρουση με το Ιράν.
