Του Νίκου Ρουσάνογλου
Τους πρώτους του – σημαντικούς – “καρπούς” έχει αρχίσει να αποφέρει το πρόγραμμα non-dom που θεσπίστηκε από την ελληνική κυβέρνηση το 2020. Σύμφωνα με πηγές της αγοράς ακινήτων, από το 2024, αλλά ακόμα περισσότερο πέρσι και φέτος, έχει πολλαπλασιαστεί ο αριθμός των ξένων επενδυτών, που μετακινούνται στην Ελλάδα, κάνοντας χρήση των σχετικών πλεονεκτημάτων του ελληνικού προγράμματος, κυρίως μέσω της απόκτησης πολυτελών κατοικιών.
Σε αυτό συμβάλλει η ελκυστικότητα των όρων, καθώς το πρόγραμμα, επιτρέπει σε πολίτες που δεν μένουν μόνιμα στη χώρα μας, να μεταφέρουν, ως φυσικά πρόσωπα, την φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, υπό τον όρο της υλοποίησης κάποιας μορφής επένδυσης, (π.χ. ακίνητα, μετοχές, ομόλογα, εταιρικά μερίδια). Το ελάχιστο όριο αυτής της επένδυσης έχει τεθεί σε μόλις 500.000 ευρώ. Ο όρος αυτός θα πρέπει να εκπληρωθεί εντός τριών ετών από την ημερομηνία υποβολής της αίτησης μεταφοράς της φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα. Όσοι επιλέγουν την Ελλάδα για την νέα τους φορολογική κατοικία, φορολογούνται για συνολική περίοδο 15 ετών, με ετήσιο ανώτατο φόρο 100.000 ευρώ, για το σύνολο των εισοδημάτων που αποκτούν στο εξωτερικό, ανεξαρτήτως αξίας. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο, η συγκεκριμένη ρύθμιση κρίνεται ελκυστική κυρίως από πολυεκατομμυριούχους του εξωτερικού.
Αρχικά, δεν υπήρξε ιδιαίτερη ανταπόκριση στο πρόγραμμα, αλλά πλέον αυτό έχει αλλάξει άρδην. Στην πρόσφατη ετήσια έκθεσή του για την ελληνική αγορά πολυτελούς κατοικίας, ο οίκος Greece Sotheby’s International Realty, επισημαίνει ότι την επιτάχυνση των επενδύσεων σε ακίνητα από τους ενδιαφερόμενους. Το 2024, οι non-dom επενδυτές ήταν υπεύθυνοι για το 17% των αγορών πολυτελών κατοικιών και το 14% με βάση την όγκο, ενώ το 2025, τα νούμερα αυτά αυξήθηκαν σε 21% και 29% αντίστοιχα. Ειδικά το γεγονός ότι πλέον οι πολίτες non-dom είναι υπεύθυνοι για το 29% του όγκου των συναλλαγών στην ελληνική αγορά πολυτελών κατοικιών, καταδεικνύει και το γεγονός ότι πρόκειται για πολυεκατομμυριούχους, ή ακόμα και για δισεκατομμυριούχους, που αγοράζουν ακίνητα υψηλών ποιοτικών προδιαγραφών, πάνω από τον μέσο όρο της αγοράς. Κατά το πρώτο εξάμηνο, η τάση αυτή συνεχίζεται με τους non-dom να καταλαμβάνουν μερίδιο 14% του αριθμού των συναλλαγών και 10% με βάση τον όγκο.
Ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι το στοιχείο, ότι πάνω από οι μισοί αγοραστές (53%) προέρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ ακολουθούν με μερίδιο 12% οι επενδυτές από τις ΗΠΑ. Από 6% μοιράζονται επενδυτές από την Ελβετία, την Τουρκία, την Δανία, την Ιταλία, την Ελλάδα και την Γερμανία. Σύμφωνα με τον οίκο Greece Sotheby’s International Realty, η κυριαρχία των Βρετανών non-dom δεν είναι τυχαία, καθώς από τον περσινό Απρίλιο, έχει πλέον διακοπεί το αντίστοιχο πρόγραμμα που ίσχυε στην Μεγ. Βρετανία. Αυτό έστρεψε τους ανθρώπους αυτούς σε αναζήτηση άλλων φορολογικών προορισμών, με την Ελλάδα, να συγκαταλέγεται μεταξύ των βασικών ωφελούμενων. Μάλιστα, η εξέλιξη αυτή αποτυπώνεται και στα στοιχεία της Sotheby’s, με την ζήτηση που έχει καταγραφεί το φετινό πρώτο εξάμηνο από τους αγοραστές από την Μεγ. Βρετανία, να παρουσιάζει αύξηση κατά 60% σε σχέση με το αντίστοιχο περσινό διάστημα.
Αυτό που κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντικό επίσης, είναι ότι το τμήμα αυτό της αγοράς δεν έχει αφαιρέσει ζήτηση από άλλους τομείς της οικονομίας, αλλά λειτουργεί καθαρά ως θετικό στην επενδυτική δραστηριότητα. Πρόκειται για “νέο πλούτο θεσμικού χαρακτήρα”, όπως τον χαρακτηρίζει στην έκθεσή της η Sotheby’s, που στο παρελθόν δεν είχε κάποιον λόγο να τοποθετηθεί στην ελληνική αγορά ακινήτων. Παράλληλα, το γεγονός ότι το ελληνικό πρόγραμμα είναι πλέον γνωστό μεταξύ των δικτύων συμβούλων πλούτου (wealth advisors) και των δικτύων family offices, είναι καθοριστικό για την περαιτέρω ανάπτυξη της ζήτησης αυτής τα επόμενα χρόνια.
