35 χρόνια Λάμψη: Η σαπουνόπερα που έγραψε ιστορία, παρ’ ολίγο να μην γυριστεί ποτέ – Οι αποκαλύψεις της Λόλας Νταϊφά και η εξομολόγηση του Φώσκολου
Ακόμη και οι γενιές που γαλουχήθηκαν τηλεοπτικά με άλλες σειρές, ευτύχησαν να δουν και να ακούσουν αποσπάσματα της «Λάμψης» στο διαδίκτυο. Ετσι έμαθαν ποιος ήταν ο Γιάγκος Δράκος και η σύζυγός του Βίρνα, με ποια ήταν ερωτευμένος ο Αλέξης και τι σήμαινε ο ΧοΧο για την Σελήνη, και φυσικά πώς εισέβαλε στην σειρά ο Γιώργος Βασιλείου για να χαράξει στη συνέχεια την δική του πορεία με άλλη εξίσου συναρπαστική για τα δεδομένα της εποχής σειρά, το «Καλημέρα ζωή».
Η νοσταλγία της γοητευτικής υπερβολής είναι η κινητήριος δύναμη για την αναδρομή σε μία σειρά που συμπληρώνει φέτος 35 χρόνια από το πρώτο επεισόδιο που προβλήθηκε στις 16 Σεπτεμβρίου του 1991 στον ΑΝΤ1. Μία σειρά που κρίθηκε και επικρίθηκε για μεγάλες δόσεις φαντασίας στο σενάριο και τις στιχομυθίες, για επιτηδευμένες ερμηνείες, για κάστινγκ που έδινε χώρο σε… μη ηθοποιούς και για πολλά άλλα.
Ηταν όμως η σειρά που έσπασε το φράγμα του 60%, που αγαπήθηκε από το τηλεοπτικό κοινό σε τέτοιο βαθμό που έμεινε στο πρόγραμμα του ΑΝΤ1 ως το 2005 και μέσο όρο τηλεθέασης που δεν έπεσε κάτω από το 24%. Ηταν μία σειρά που «έπεισε» ηθοποιούς του θεάτρου και του κινηματογράφου να συναινέσουν σε μία σαπουνόπερα, που ανέδειξε πολλούς από τους σημερινούς πρωταγωνιστές και που ουσιαστικά λειτούργησε ως ο απόλυτος πιλότος της ελληνικής καθημερινής σειράς. Και πλέον είναι διαθέσιμη στο ΑΝΤ1 plus για νοσταλγούς αλλά και νεαρότερους ενδιαφερόμενους.
Ο Νίκος Φώσκολος για τη Λάμψη
Ο άνθρωπος που υπογράφει την μακροβιότερη σειρά της ελληνικής τηλεόρασης είναι φυσικά ο Νίκος Φώσκολος, ο οποίος επέβλεπε εκτός από το σενάριο και το κάστινγκ ακόμη και την σκηνοθεσία. Ολα περνούσαν από εκείνον. Αλλωστε είχε καταφέρει να πείσει τον Μίνω Κυριακού να επενδύσει και να τον εμπιστευτεί προκειμένου η «Λάμψη» να γίνει καθημερινή σειρά και όχι εβδομαδιαία όπως προέβλεπαν οι αρχικές συζητήσεις. Ο Φώσκολος εργάστηκε πολλούς μήνες σκληρά προκειμένου να ετοιμάσει αυτό που οραματίστηκε.
Το Νοέμβριο του 2009 μιλήσαμε με αφορμή την συμπλήρωση είκοσι χρόνων από την ίδρυση της ιδιωτικής τηλεόρασης με τον άνθρωπο που ήταν πάντα η ψυχή της «Λάμψης» στο πλαίσιο αφιερώματος.
Τότε ο Νίκος Φώσκολος μου αφηγήθηκε το πώς γεννήθηκε η «Λάμψη», η καθημερινή σειρά που έσπασε όλα τα ρεκόρ τηλεθέασης και διάρκειας. Μιλούσε συγκινημένος για το «τηλεοπτικό παιδί» του, θυμόταν με κάθε λεπτομέρεια τα όσα συνέβησαν. Στο τέλος της συζήτησής μας με ευχαρίστησε και λίγες ημέρες μετά μου τηλεφώνησε για να με ρωτήσει πως μου φάνηκε το απομαγνητοφωνημένο κείμενο. Τελειομανής σε όλα, ο Νίκος Φώσκολος, ως την τελευταία στιγμή. Το κείμενο που ακολουθεί είναι η εξομολόγηση του σεναριογράφου και σκηνοθέτη για την αγωνία, την επιτυχία και τις πρώτες ημέρες της «Λάμψης».
Από το Mega στον ΑΝΤ1
«Τον καιρό εκείνο έκανα ταινίες για την εταιρεία βίντεο Elite, την εταιρεία της Sanyo. Μας κάλεσαν τότε εμένα και τον διευθυντή παραγωγής της εταιρείας από το Mega. Πήγαμε στο ΕΘΝΟΣ που ήταν ο Τζώνυ Καλημέρης και άλλοι πολλοί οι οποίοι συγκροτούσαν την ομάδα που έβαζε μπρος το Mega. Μου ζήτησαν να γράψω μια καθημερινή σειρά και τους απάντησα πως χρειαζόμουν τρεις – τέσσερις ημέρες να το σκεφτώ. Τελικά, δέχτηκα την πρόταση. “Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι να μας δώσετε τον τίτλο. Ούτε ηθοποιούς, ούτε υπόθεση χρειάζεται”, μου είπαν. Ο τίτλος θα είναι η “Λάμψη” απάντησα και εκείνοι ενθουσιάστηκαν. Μείναμε σ’ αυτό. Αργότερα στα γραφεία του καναλιού έσπευσαν πολλοί παραγωγοί και “ιδεολόγοι” και κατόπιν οι υπεύθυνοι με κάλεσαν και μου έθεσαν όρο να τοποθετηθεί ένας καλλιτεχνικός διευθυντής ο οποίος θα μπορούσε να επεμβαίνει στα κείμενά μου. Ετσι ακυρώθηκε η συμφωνία.
Η υπόθεση πήγαινε να ξεχαστεί ώσπου ξαφνικά δέχτηκα μία πρόσκληση από τον Antenna, τον Μίνωα Κυριακού. Εκείνος δεν είχε τέτοια, δεν ήθελε πολλά λόγια. Ηθελε ένα καθημερινό σίριαλ. Μιλήσαμε τρεις με τέσσερις ώρες, είπαμε την ιστορία της ζωής μας, συμφωνήσαμε να προσληφθώ αμέσως ως σύμβουλος στο κανάλι και συμφωνήσαμε ότι εντός των ημερών θα του πήγαινα ένα προσχέδιο της σειράς.
Μετά από λίγο του πήγα το σχέδιο της “Λάμψης” με τις βασικές εναρκτήριες ιστορίες. Ο Κυριακού ενθουσιάστηκε. Αναζητούσαμε στούντιο. Βρήκαμε στα Λιόσια ένα στούντιο το οποίο ανήκε στον Σούλη. Πήγαμε εκεί με τον Στέλιο Αντωνιάδη, τον τότε καλλιτεχνικό διευθυντή του ΑΝΤ1, ο οποίος έφερε αντιρρήσεις για τα στούντιο καθώς από κει κοντά περνούσαν γραμμές υψηλής τάσης. Είπα λοιπόν στον Σούλη “πες μου αντρίκεια. Εχει πρόβλημα ακουστικής το στούντιο; Περνούν γραμμές υψηλής τάσης;”. Εκείνος το αρνήθηκε.
Το «αστείο» του Κυριακού
Ο Κυριακού φοβήθηκε μήπως ξόδευε άδικα τα λεφτά του. Τηλεφώνησα σε πέντε έξι ηθοποιούς, τον Γιώργο Βασιλείου, την Τάνια Καψάλη και άλλους και πήγαμε στο στούντιο και ξεκινήσαμε. Δίχως ντεκόρ, έστησα μια σκάλα και τράβηξα δύο σκηνές. Μια συναισθηματική καθιστή σε τραπεζάκι και η δεύτερη μια σύγκρουση με δυναμισμό και δράση. Εβαλα ακόμη και την μουσική. Πήρα την κασέτα και την πήγα στον Κυριακού.
Κάλεσε τους συνεργάτες του, είδαν την κασέτα και λέει: ”Κλείσε τα στούντιο”. Ετσι ξεκίνησα να γράφω τη ”Λάμψη” και συγκεκριμένα τα πρώτα 40 επεισόδια. Οταν παίχτηκε το πρώτο επεισόδιο μου τηλεφώνησε ο Κυριακού και μου είπε: ”Νίκο, τέτοια αποτυχία δεν την περίμενα…”. Ομολογώ ότι μου κόπηκαν τα ήπατα. Δεν είχα γνωρίσει ποτέ στην καριέρα μου αποτυχία. Τότε γυρίζει και μου λέει: ”Ελα ρε συ! Ξεκινήσαμε με 62%!!!.” Η ”Λάμψη” έπιασε στη συνέχεια πολλά 75άρια».
Η Λόλα Νταϊφά για τον Νίκο Φώσκολο
Η Σιδηρά κυρία της επικοινωνίας του Ομίλου ΑΝΤ1, Λόλα Νταϊφά ήταν όχι μόνο στο πλάι του Μίνωα Κυριακού αλλά και η αγαπημένη του Νίκου Φώσκολου. Οι ιστορίες από εκείνη την περίοδο είναι πολλές και αποκαλύπτει μερικές που ακούγονται για πρώτη φορά, στο thetimes|-.gr
«Οταν έπρεπε να γυρίσουμε το βίντεο για τους τίτλους αρχής στο Σύνταγμα, ο Νίκος Φώσκολος είχε ζητήσει να πετούν πολλά περιστέρια γύρω από την Κάτια Δανδουλάκη. Ελα όμως που δεν έρχονταν κι εμείς έπρεπε να γυρίσουμε το βίντεο! Πήγαμε λοιπόν κάποιοι άνθρωποι από το κανάλι πιο πριν και ρίξαμε τόσο σιτάρι στο Σύνταγμα που μαζεύτηκαν όλα τα περιστέρια της πόλης!
Θυμάμαι μία φορά όπου μία πολύ νέα ηθοποιός έπρεπε να γυρίσει μία σκηνή στην οποία θα έπρεπε να κλάψει. Ομως δεν έκλαιγε με τίποτα. Ερχεται λοιπόν ο Φώσκολος και μας λέει απογοητευμένος. Θα δείτε τώρα πώς θα κλάψει. Την φωνάζει λοιπόν και της λέει πώς πρέπει να φύγει άμεσα από το γύρισμα γιατί κάτι σοβαρό έχει συμβεί με την μητέρα της. Πλάνταξε το κορίτσι στο κλάμα και τότε ακούγεται ο Φώσκολος ”Πάμε γύρισμα”.
Για να τον κανακέψω και να τον κρατάω ευχαριστημένο κάθε λίγο και λιγάκι του έδινα πλακέτα. Πότε για τα 100 επεισόδια της Λάμψης, πότε ως τιμονιέρης του ΑΝΤ1, πάντα έβρισκα την αφορμή. Εκείνος χαιρόταν σαν μικρό παιδί και με παρακαλούσε να εμφανιστώ στην σειρά ως η διευθύντρια της Giant. Ευτυχώς δεν υπέκυψα. Αλλά φρόντισα να χαρεί και με άλλο τρόπο.
Κάθε φορά που κόβαμε πίτα την Πρωτοχρονιά στον ΑΝΤ1 σημάδευα το κομμάτι και του έπεφτε πάντα το φλουρί. Ετσι ένιωθε τυχερός και καταχαρούμενος. Αυτό όμως που χαιρόταν κάθε φορά ήταν η συνάντηση με τους οδηγούς ταξί. Πάντα τους έπιανε την κουβέντα και τους ρωτούσε αν βλέπουν ”Λάμψη”. Αν έβλεπαν, καθόταν και συζητούσε μαζί τους, έλεγε ιστορίες πολλές. Αν όμως του έλεγαν ότι δεν παρακολουθούν, θύμωνε και κατέβαινε στο επόμενο τετράγωνο!».
Ρόλοι επί… πέντε
Στο καστ της σειράς συμμετείχαν πολλοί ηθοποιοί που είχαν ήδη διανύσει πολλά χιλιόμετρα σε θέατρο και τηλεόραση αλλά και κάποιοι που έκαναν το τηλεοπτικό ντεμπούτο τους. Ενα από τα χαρακτηριστικά της σειράς ήταν ότι τους πρωταγωνιστικούς ρόλους τους ερμήνευσαν πέντε και τέσσερις ηθοποιοί, οι οποίοι διαδέχονταν ο ένας τον άλλο. Για παράδειγμα τον ρόλο του πρωτότοκου γιου του Γιάγκου Δράκου, του Αλέξη Δράκου στα 14 χρόνια προβολής της σειράς ερμήνευσαν συνολικά πέντε ηθοποιοί: Πρώτος Αλέξης Δράκος ήταν ο Κώστας Σπυρόπουλος, ακολούθησε ο Αλέξανδρος Σταύρου και στη συνέχεια τον ρόλο ερμήνευσαν ο Σωκράτης Αλαφούζος, ο Νίκος Παπαδόπουλος και ο Δημήτρης Δρακόπουλος.
Στην περίπτωση του έτερου γιου, του Τίμου Δράκου οι ηθοποιοί είναι τέσσερις: με πρώτο τον Τάκη Ανούση, για να ακολουθήσουν ο Ανδρέας Ανδρεόπουλος, ο Λεωνίδας Κακούρης και ο Βαγγέλης Ρόκος. Την κόρη του Γιάγκου, την Τατιάνα ερμήνευσε πρώτη η Τάνια Καψάλη. Ακολούθησαν, η Καλλιόπη Ευαγγελίδη, η Μαίρη Βλουτή και η Ελευθερία Ρήγου.
Οι πρωταγωνιστές για την «Λάμψη»
ΚΑΤΙΑ ΔΑΝΔΟΥΛΑΚΗ
Η θρυλική Βίρνα Δράκου ήταν χαρακτηριστική περίπτωση ρόλου που έγραψε τηλεοπτική ιστορία. Η ίδια χρόνια μετά, καλεσμένη στην εκπομπή «Πάμε Δανάη» θα μιλήσει τα χρόνια της «Λάμψης»: «Η ”Λάμψη” είναι από τις αγαπημένες μου δουλειές. Στην αρχή είχα ενδοιασμούς, μήπως ο κόσμος βαρεθεί να με βλέπει κάθε μέρα. Η απολυτή αντίθεση των γυρισμάτων τότε με τώρα είναι η οργάνωση των γυρισμάτων. Είχαμε χρόνο να μάθουμε τις σκηνές, είχαμε το καμαρίνι μας, τελειώναμε και είχαμε τη ζωή μας. Τώρα μόλις φτάνω στο πλατό ακούω: ”γρήγορα, πάμε”. Αυτό το κυνηγητό χρόνου μου πρόσθεσε άγχος και μου αφαίρεσε χαρά. Το να παίζω όμως στην τηλεόραση με βοηθούσε και στο θέατρο», αποκάλυψε η ηθοποιός.
ΛΟΥΚΙΑ ΠΑΠΑΔΑΚΗ
Το αντίπαλον δέος, η Σάντρα, η γραμματέας – ερωμένη του Γιάγκου, ήταν ο ρόλος που σφραγίστηκε από την Λουκία Παπαδάκη η οποία σε συνέντευξή της εξομολογήθηκε: «Όταν έκανα οντισιόν στη ”Λάμψη” είπα ότι θα το σκεφτώ το σαββατοκύριακο και το Σάββατο μού είπαν ότι τη Δευτέρα πρέπει να είμαι στο στούντιο. Ο Νίκος Φώσκολος είχε βάλει όρο να μην παίζει κανένας στο θέατρο, όσο κρατούσαν τα γυρίσματα της Λάμψης. Οι τηλεθεάσεις εκείνη την εποχή έφταναν στο 85% και 90%. Όταν πέσαμε στο 70%, ωρυόταν ο Φώσκολος ότι πάμε κατά διαόλου και ότι καταστρεφόμαστε».
ΜΑΡΙΝΑ ΨΑΛΤΗ
Μπορεί να μην διένυσε όλη την διαδρομή αλλά ήταν από τα πρόσωπα που χαρακτήρισαν και χαρακτηρίστηκαν από την σειρά. Η Μαρίνα Ψάλτη εξομολογείται όλα όσα ένιωσε γι αυτή την συμμετοχή: «Εγώ στη “Λάμψη” πήγα μόλις τελείωσα τη δραματική σχολή. Έμεινα μόνο δυο σεζόν όταν η σειρά πήγε 14 χρόνια. Απλώς ήταν η έναρξη που γινόταν τότε ένας πανικός. Καιγόντουσαν φαγητά, κλείνανε μαγαζιά, ήταν κάτι απίστευτο. Δεν το έχω ξαναζήσει αυτό στη ζωή μου. Ίσως γι’ αυτό έγραψε στην πορεία μου. Αλλά είναι δυο σεζόν στα σχεδόν 40 χρόνια στη δουλειά. Στη “Λάμψη” έμαθα βέβαια πάρα πολλά πράγματα. Συναναστράφηκα με εξαιρετικούς ανθρώπους και ήταν και μια πολύ μεγάλη ευκαιρία να προχωρήσω στα επόμενα. Δεν την αποποιούμαι σε καμία περίπτωση. Ήμουν πολύ τυχερή και πέρασα πολύ καλά».
Η σειρά ξεκίνησε την Κυριακή 15 Σεπτεμβρίου 1991 με ένα πιλοτικό επεισόδιο που περιλάμβανε σκηνές από τα πρώτα 4 επεισόδια της σειράς, με σκοπό οι τηλεθεατές να μπουν στην πλοκή του έργου, σημείωσε υψηλή τηλεθέαση, και την επόμενη μέρα προβλήθηκε κανονικά το 1ο επεισόδιο. Η “Λάμψη” προοριζόταν αρχικά για μία σεζόν και 250 επεισόδια, όμως λόγω της τεράστιας επιτυχίας της, την άνοιξη του 1992 αποφασίστηκε να συνεχιστεί και δεύτερη σεζόν και να ολοκληρωθεί σε 500 επεισόδια, αλλά τελικώς συνεχίστηκε για πολλές ακόμη σεζόν, και έριξε αυλαία τον Ιούλιο του 2005, μετά από 14 σεζόν, αριθμός – ρεκόρ στην Ελλάδα.
Η «Λάμψη» σε αριθμούς
Αριθμός επεισοδίων: 3.457 Πρεμιέρα: 16/09/1991 Τελευταίο επεισόδιο: 29/07/2005
Συνολικά, γράφτηκαν 150.000 σελίδες διαλόγων για 190 ιστορίες, συμμετείχαν περίπου 1.500 ηθοποιοί, ενώ εργάστηκαν 7 σκηνοθέτες και αμέτρητοι τεχνικοί.
Το πρώτο επεισόδιο κατέγραψε τηλεθέαση 62%. Το τελευταίο επεισόδιο κατέγραψε τηλεθέαση 41,4%