Του Κώστα Κατίκου
Στο Δημόσιο επεκτείνεται το σύστημα οργάνωσης του χρόνου εργασίας με ψηφιακή κάρτα για την καταγραφή της εισόδου, της εξόδου και των μεταβολών του ημερήσιου ωραρίου καθώς και των πραγματικών υπερωριών που πραγματοποιούν οι υπάλληλοι.
Το νέο σύστημα περνά το Δημόσιο, προβλέπεται στο άρθρο 102 του άρτι ψηφισθέντος νομοσχεδίου του υπουργείου Εσωτερικών.
Στο νέο σύστημα εντάσσονται οι δημόσιοι υπάλληλοι που υπάγονται στον Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων, οι δημοτικοί και κοινοτικοί υπάλληλοι, καθώς και προσωπικό που απασχολείται με σχέση εργασίας δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, αορίστου ή ορισμένου χρόνου. Εξαιρούνται οι φορείς που ήδη έχουν υποχρέωση σήμανσης ψηφιακής κάρτας εργασίας με βάση τον Κώδικα Εργατικού Δικαίου.
Η βασική αλλαγή είναι ότι η είσοδος και η έξοδος δεν θα αποτελούν απλώς εσωτερική διαδικασία κάθε υπηρεσίας. Οι καταγραφές θα διαβιβάζονται και θα διαλειτουργούν με το κεντρικό πληροφοριακό σύστημα του υπουργείου Εσωτερικών. Με απλά λόγια αν η ΕΡΓΑΝΗ βλέπει σε πραγματικό χρόνο την έλευση και την αποχώρηση ενός υπαλλήλου του ιδιωτικού τομέα που χρησιμοποιεί ψηφιακή κάρτα, στο Δημόσιο τον ρόλο του “επόπτη” θα έχει το υπουργείο Εσωτερικών. Τα υφιστάμενα συστήματα ωρομέτρησης των φορέων θα μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν μόνο εφόσον διασφαλίζεται η διαλειτουργικότητά τους με το νέο σύστημα.
Με την ψηφιακή κάρτα θα καταγράφονται οι ώρες προσέλευσης και αποχώρησης, αλλά και κάθε μεταβολή του ημερήσιου ωραρίου. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται ηλεκτρονικό ιστορικό του χρόνου εργασίας κάθε υπαλλήλου.
Την ευθύνη για τον έλεγχο της ορθής τήρησης του ωραρίου έχουν οι προϊστάμενοι των οργανικών μονάδων. Η πρόσβασή τους περιορίζεται στα στοιχεία των υπαλλήλων που εποπτεύουν, μέσω του Συστήματος Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού και των αντίστοιχων συστημάτων ωρομέτρησης.
Βιομετρικός έλεγχος σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Το πιο ιδιαίτερο σημείο της νέας ρύθμισης είναι η δυνατότητα χρήσης βιομετρικής τεχνολογίας για την ταυτοποίηση και την καταγραφή της φυσικής παρουσίας. Ωστόσο, αυτή δεν αποτελεί τον γενικό κανόνα, αλλά προβλέπεται ως εξαιρετικό μέτρο και μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Προϋπόθεση είναι να τεκμηριώνεται ειδικά ότι τα ηπιότερα μέσα ελέγχου είτε έχουν ήδη εφαρμοστεί και αποδείχθηκαν ανεπαρκή είτε κρίνονται εκ των προτέρων ακατάλληλα για τον συγκεκριμένο σκοπό.
Η βιομετρική τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, σε χώρους όπου απαιτείται αυστηρός έλεγχος πρόσβασης λόγω κρίσιμων υποδομών, διαβαθμισμένων εγκαταστάσεων ή ζητημάτων εθνικής ασφάλειας. Προβλέπεται επίσης σε φορείς όπου έχουν διαπιστωθεί επαναλαμβανόμενες και ουσιώδεις παραβάσεις του ωραρίου, μετά από έλεγχο της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας ή στο πλαίσιο πειθαρχικής διαδικασίας.
Τι αλλάζει στις υπερωρίες
Με την ψηφιακή κάρτα των δημοσίων υπαλλήλων μπαίνει τέλος στις πλασματικές υπερωρίες καθώς πλέον θα καταγράφονται οι πραγματικές ώρες υπερωριακής απασχόλησης και θα τις πληρώνονται όσοι τις πραγματοποιούν. Εκτιμάται ότι το κόστος των υπερωριών στο Δημόσιο θα εξορθολογιστεί καθώς ο κάθε υπάλληλος θα αμείβεται για τις ώρες που καταγράφηκαν στην ψηφιακή του κάρτα.
Με το σύστημα των πλασματικών υπερωριών εγγράφονται σε μηνιαία βάση 20 ώρες υπερωριακής απασχόλησης, για ολόκληρα τμήματα, γίνουν δεν γίνουν, ενώ με την ψηφιακή κάρτα θα εγγράφονται μόνον όσες πραγματοποιούνται.
Σήμερα υπάρχουν φορείς που διαθέτουν τρείς διαφορετικούς τρόπους καταγραφής του ωραρίου απασχόλησης, που είναι: α) το ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής του ωραρίου ή σύστημα σήμανσης με κάρτα (ρολόι), β) το μικτό σύστημα (ηλεκτρονικό και χειρόγραφο κυρίως λόγω διαφορετικών κτηρίων) και, γ) το χειρόγραφο – με υπογραφές σύστημα.
Αποτέλεσμα της σημερινής πολυπλοκότητας είναι η καταστρατήγηση του ωραρίου εργασίας από μερίδα εργαζομένων, η μη αξιόπιστη καταγραφή των υπερωριών και εν τέλει την πληρωμή χρημάτων για υπερωριακή απασχόληση που δεν ελέγχεται επαρκώς.
Η αμοιβή για τις υπερωρίες στο Δημόσιο συνδέεται με τις βασικές αποδοχές κάθε κλιμακίου και μεταβάλλονται κάθε φορά που δίδονται αυξήσεις στους βασικούς μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων.
Η τελευταία αναπροσαρμογή μισθών και αμοιβών για υπερωριακή απασχόληση έγινε τον Απρίλιο του 2026 που οι αποδοχές των δημοσίων αυξήθηκαν κατά 40 ευρώ τον μήνα και η αμοιβή για υπερωριακή απασχόληση που αντιστοιχεί στο 1/280 του βασικού μισθού κάθε κλιμακίου, αυξήθηκε αναλόγως.
