Υπόθεση Μαζωνάκη: Ειδικός «διαβάζει» το ιστορικό του μηχανήματος πλασμαφαίρεσης, το σενάριο πήξης του φίλτρου

Ένα προς ένα τα δεδομένα που έχουν καταγραφεί στο ιστορικό λειτουργίας του μηχανήματος πλασμαφαίρεσης επιχειρεί να ερμηνεύσει στο thetimes|- η Παρασκευή Κουγιουμτζή, Acute Specialist Trainer με 20ετή εμπειρία στον χειρισμό μηχανημάτων αιμοκάθαρσης και πλασμαφαίρεσης, αναζητώντας τις ενδείξεις που θα μπορούσαν να φωτίσουν όσα προηγήθηκαν της ανακοπής και του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη.

Η κ. Κουγιουμτζή έχει πολυετή εμπειρία στην εκπαίδευση ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού σε μεγάλα δημόσια νοσοκομεία, όπως ο «Ευαγγελισμός» και το «Αττικόν», αλλά και σε μεγάλες ιδιωτικές κλινικές. Με βάση τα στοιχεία που έχουν καταγραφεί στο ιστορικό λειτουργίας του μηχανήματος, εξηγεί τι συμβαίνει σε κάθε στάδιο της διαδικασίας, ποια σημεία απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή και ποια τεχνικά ή ιατρικά ενδεχόμενα πρέπει, κατά την άποψή της, να διερευνηθούν.

Από την αρχή, ωστόσο, θέτει μία κρίσιμη προϋπόθεση: χωρίς τους ακριβείς κωδικούς των συναγερμών που κατέγραψε το μηχάνημα δεν μπορεί να γίνει ασφαλής και οριστική αποκωδικοποίηση κάθε alarm. Η ανάλυσή της, επομένως, αφορά το τι μπορεί να σημαίνουν τα δεδομένα βάσει της εμπειρίας της και όχι την απόδοση συγκεκριμένης αιτίας για την ανακοπή ή τον θάνατο του Μαζωνάκη.

Η προετοιμασία πριν τη σύνδεση

Πριν ακόμη συνδεθεί ο ασθενής στο μηχάνημα, προηγείται ένα απαραίτητο στάδιο προετοιμασίας, το οποίο, όπως εξηγεί η ειδικός, διαρκεί συνήθως από 10 έως 20 λεπτά. «Βρισκόμαστε στη φάση της προετοιμασίας του μηχανήματος, προκειμένου να πραγματοποιήσει αυτοέλεγχο, να ελεγχθούν όλες οι λειτουργίες του, να γίνει σωστή τοποθέτηση του σετ και να επιλεγεί η μέθοδος αντιπηξίας», σημειώνει. Στη συνέχεια πραγματοποιείται το ξέπλυμα των γραμμών με φυσιολογικό ορό, ώστε να αφαιρεθεί ο αέρας από ολόκληρο το κλειστό κύκλωμα. Συνήθως, σύμφωνα με την ίδια, χρησιμοποιείται ηπαρίνη ως αντιπηκτικό.

Η διαδικασία αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία στην προσπάθεια να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς συνέβη πριν από τη σύνδεση του Μαζωνάκη, καθώς οποιοδήποτε alarm εμφανιστεί σε αυτό το στάδιο δεν μπορεί να σχετίζεται με αντίδραση του οργανισμού του ασθενούς, αφού ο ασθενής δεν έχει ακόμη συνδεθεί στο κύκλωμα.

Παράλληλα, η κ. Κουγιουμτζή επισημαίνει ότι πριν από μία τέτοια διαδικασία είναι κρίσιμο να έχουν προηγηθεί οι απαραίτητοι έλεγχοι.

«Είναι πολύ σημαντικό να έχει προηγηθεί καρδιογράφημα, καθώς και αιματολογικός και πηκτικός έλεγχος, ώστε να ρυθμιστεί σωστά η δόση της ηπαρίνης και να γνωρίζουμε εάν υπάρχει αλλεργία που θα απέκλειε τη χορήγησή της», αναφέρει, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων και τον κίνδυνο αναφυλακτικής αντίδρασης.

Η σημασία της ροής και του καθετήρα

Ένα ακόμη στοιχείο στο οποίο στέκεται η ειδικός είναι η φλεβική πρόσβαση και η ροή της αντλίας αίματος. Όπως εξηγεί, σε θεραπείες όπου απαιτούνται μεγάλες ροές αίματος συχνά χρησιμοποιείται κεντρικός φλεβικός καθετήρας, ο οποίος τοποθετείται από γιατρό, για παράδειγμα στη σφαγίτιδα ή την υποκλείδιο φλέβα, ώστε να μπορεί να υποστηριχθεί σωστά η λειτουργία της αντλίας.

Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερη σημασία έχει η ρύθμιση της ροής. Εάν η ροή είναι πολύ υψηλή και η φλεβική πρόσβαση δεν μπορεί να την υποστηρίξει, μπορεί να εμφανιστούν προβλήματα στη λειτουργία του κυκλώματος.

14:23 – Το πρώτο alarm

Στις 14:23 καταγράφεται το πρώτο alarm. Το χρονικό αυτό σημείο θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς, σύμφωνα με τα δεδομένα που εξετάζει η ειδικός, ο Μαζωνάκης δεν είχε ακόμη συνδεθεί στο μηχάνημα.

Κατά την κ. Κουγιουμτζή, ένας συναγερμός που ενεργοποιείται όσο το μηχάνημα βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της προετοιμασίας παραπέμπει σε τεχνική ή χειριστική παράμετρο και όχι σε αντίδραση του ασθενούς. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρει παραμέτρους όπως λανθασμένη ρύθμιση της ροής, προβλήματα που σχετίζονται με τα αντιπηκτικά ή παρουσία αέρα στις γραμμές. Τονίζει επίσης ότι ιδιαίτερη σημασία έχει η έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση κάθε συναγερμού.

Τα στοιχεία αυτά, κατά την ίδια, είναι εκείνα που πρέπει να εξεταστούν σε συνδυασμό με το πλήρες log του μηχανήματος προκειμένου να διαπιστωθεί εάν ο πρώτος συναγερμός ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό της προετοιμασίας ή αν προμήνυε κάποιο πρόβλημα που εξελίχθηκε στη συνέχεια.

Οι αισθητήρες που ελέγχουν συνεχώς τη διαδικασία

Τα μηχανήματα πλασμαφαίρεσης διαθέτουν σειρά αισθητήρων οι οποίοι παρακολουθούν συνεχώς τις πιέσεις και τις συνθήκες λειτουργίας του κυκλώματος.

Σύμφωνα με την ειδικό, υπάρχουν αισθητήρες στη γραμμή άντλησης του αίματος, στη γραμμή επιστροφής (τη λεγόμενη φλεβική πίεση) αλλά και αισθητήρες που παρακολουθούν τη διαμεμβρανική πίεση, δηλαδή την πίεση που αναπτύσσεται στο φίλτρο.

Παράλληλα, υπάρχουν αεροπαγίδες, δηλαδή ειδικοί θάλαμοι που συγκρατούν πιθανές φυσαλίδες αέρα, καθώς και ανιχνευτές αέρα, οι οποίοι ενεργοποιούν τους αντίστοιχους συναγερμούς όταν εντοπίσουν πρόβλημα.

Οι συγκεκριμένες δικλίδες ασφαλείας έχουν ιδιαίτερη σημασία στην έρευνα για τον θάνατο του Μαζωνάκη, καθώς οι κωδικοί και η χρονική ακολουθία των alarm μπορούν να δείξουν ποια παράμετρος βρέθηκε εκτός των επιτρεπτών ορίων σε κάθε χρονική στιγμή.

14:37 – Ο Μαζωνάκης συνδέεται στο μηχάνημα

Στις 14:37 ο Μαζωνάκης συνδέεται πλέον στο μηχάνημα και αρχίζει η ουσιαστική φάση της πλασμαφαίρεσης. Από εκείνη τη στιγμή το αίμα του ασθενούς εισέρχεται στο εξωσωματικό κύκλωμα, περνά από το φίλτρο όπου διαχωρίζεται το πλάσμα και στη συνέχεια επιστρέφει στον ασθενή μαζί με το υγρό αναπλήρωσης που χρησιμοποιείται κατά τη θεραπεία.

Από αυτό το χρονικό σημείο και μετά κάθε συναγερμός αποκτά διαφορετική βαρύτητα, καθώς πλέον το μηχάνημα δεν λειτουργεί απλώς δοκιμαστικά αλλά βρίσκεται συνδεδεμένο με τον ασθενή. 

Το κρίσιμο σενάριο: ινική, θρόμβωση και πήξη του φίλτρου

Το πλέον κρίσιμο σημείο της ανάλυσής της αφορά το τι θα μπορούσε να έχει συμβεί μέσα στο κύκλωμα κατά την εξέλιξη της διαδικασίας και πριν από την ανακοπή του Μαζωνάκη.

Η κ. Κουγιουμτζή θέτει ως μία πιθανή εξήγηση την παρουσία ινικής, δηλαδή τη δημιουργία θρόμβωσης, η οποία, εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε πήξη του φίλτρου. Κατά την ίδια, σε μια τέτοια περίπτωση ο χρόνος είναι καθοριστικός.

«Πρέπει να προλάβουμε να επιστρέψουμε το αίμα στον ασθενή πριν αυξηθούν οι συναγερμοί και πριν το μηχάνημα δεν μας επιτρέψει πλέον να γυρίσουμε το αίμα πίσω. Αυτό είναι πολύ βασικό», εξηγεί.

Η εκτίμηση αυτή είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της ανάλυσής της σε σχέση με τις συνθήκες που προηγήθηκαν της ανακοπής του Μαζωνάκη. Δεν αποτελεί, όμως, απόδειξη ότι αυτό ήταν πράγματι το γεγονός που οδήγησε στην κατάρρευσή του.

Για να απαντηθεί με ασφάλεια το ερώτημα, σύμφωνα με την ίδια, απαιτείται να εξεταστούν οι ακριβείς κωδικοί των alarm, οι πιέσεις που κατέγραψε το μηχάνημα, οι ρυθμίσεις της ροής, η αντιπηκτική αγωγή, η κατάσταση του φίλτρου και τα υπόλοιπα ιατρικά δεδομένα του ασθενούς.

Με άλλα λόγια, το ψηφιακό ιστορικό του μηχανήματος μπορεί να αποτελέσει ένα από τα πλέον κρίσιμα κομμάτια του παζλ για το τι συνέβη τις τελευταίες στιγμές της θεραπείας. Η εκτίμηση της ειδικού περί πιθανής δημιουργίας ινικής και θρόμβωσης ανοίγει ένα συγκεκριμένο πεδίο διερεύνησης, χωρίς όμως να επιτρέπει, με τα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία, να αποδοθεί με βεβαιότητα εκεί η ανακοπή και ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη.

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ