Τουρκικά σίριαλ: Από τα «Σύνορα της αγάπης», τον «Σουλεϊμάν» και τον «Εζέλ», στα… αζήτητα – Γιατί το τηλεοπτικό κοινό τους γυρίζει την πλάτη

Εκτός από εύκολη και οικονομική λύση, η επιλογή προβολής μιας τούρκικης σαπουνόπερας το καλοκαίρι συνιστά κι ένα στοίχημα, που στο παρελθόν οδήγησε πολλούς στις κορυφές των παροικούντων την τηλεθέαση. Απουσία νέων παραγωγών και πάντα μέσα σε έναν κυκεώνα επαναλήψεων, μία σαπουνόπερα, της οποίας το κόστος είναι πολύ χαμηλό, «κλείνει τρύπες» εν μέσω θέρους και ενίοτε συμφέρει. Αλλωστε η τούρκικη βιομηχανία παραγωγής θεριεύει παγκοσμίως και η σχέση της με την Ελληνική αγορά κρατάει χρόνια και έχει περάσει από σαράντα κύματα.

Κύματα ενθουσιασμού και αντιδράσεων, θερμής υποδοχής αλλά και διαμαρτυρίας για παραποίηση της ελληνικής ιστορίας, ρεκόρ τηλεθέασης και απόσυρσης με συνοπτικές διαδικασίες λόγω παγερών μονοψήφιων. Κάποτε το πανέρι ήταν γεμάτο, πλέον σχεδόν είκοσι χρόνια μετά την πρώτη προβολή με τα «Σύνορα της αγάπης», μόλις ένα σίριαλ στην μεσημεριανή ζώνη του ΣΚΑΪ, οι «Νόμοι της καρδιάς», προσπαθεί να μπει στον χάρτη των επιλογών αλλά μέχρι στιγμής σκοντάφτει μετά του 3% και του 4%. Οι εποχές της Ναζλί και του Νίκου, της Χιουρέμ και των παραμυθιών όπως οι «Χίλιες και μία νύχτες» πέρασαν ανεπιστρεπτί.

Η αρχή της τούρκικης επέλασης των σειρών «Τα σύνορα της αγάπης»

Το μακρινό 2005 ουδείς φανταζόταν ότι σε μία χρυσή εποχή για τα ελληνικά σίριαλ, μία ιστορία ελληνοτουρκικής αγάπης θα έσπαγε τα κοντέρ τηλεθέασης και θα προκαλούσε κύματα ενθουσιασμού αλλά και αντιδράσεων στο τηλεοπτικό κοινό.
Ο έρωτας της Τουρκάλας Ναζλί και του Ελληνα Νίκου στη σειρά «Τα σύνορα της αγάπης» ξεκίνησε να προβάλλεται τον Ιούλιο του 2005 από το Mega. Το ποσοστό τηλεθέασης σημείωσε μέσο όρο 31% και η προβολή της διήρκεσε τρία ολόκληρα χρόνια . Το ρεκόρ που σημειώθηκε ήταν το 58,4% τον Αύγουστο του 2005. Μετά από την τεράστια επιτυχία, τα ιδιωτικά κανάλια σπεύδουν στο τούρκικο παζάρι των σίριαλ προσπαθώντας να βρουν κι αυτά ένα κομμάτι του θησαυρού που βρέθηκε ξαφνικά, και σε χαμηλό κόστος, στην σκαλέτα του προγράμματος.

Είκοσι χρόνια μετά, η Νεχίρ Ερντογάν (Ναζλί) και ο Οζγκούρ Τσεβίκ (Νίκος) έχουν φύγει από το προσκήνιο παρά τη μεγάλη απήχησή τους από το ελληνικό κοινό. Η επόμενη μεγάλη επιτυχία στα χρόνια που ακολουθούν είναι η σειρά που θα εξασφαλίσει ο ΑΝΤ1 με τίτλο «Χίλιες και μία νύχτες». Η συγκεκριμένη σειρά πουλήθηκε σε 80 χώρες και όπου κι αν προβλήθηκε έσπασε όλα τα κοντέρ. Εκτός από την πλοκή, σημαντικό ρόλο στην επιτυχία έπαιξε το πρωταγωνιστικό δίδυμο με την καλλονή Μπεργκιουζάρ Κορέλ και τον γαλανομάτη ζεν πρεμιέ και σύζυγό της Χαλίτ Εργκέντς.

Η σειρά στην Τουρκία σημειώνει τηλεθέαση 70%, ενώ στη χώρα μας ξεκίνησε να προβάλλεται στις 7 Ιουνίου 2010 από τον ΑΝΤ1, σημειώνοντας ποσοστό τηλεθέασης 18,7%. To τελευταίο επεισόδιο προβλήθηκε την 1η Φεβρουαρίου 2011, σημειώνοντας ποσοστό τηλεθέασης 24,3%, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό ήταν το 43,8% στις 6 Αυγούστου 2010. Οι πρωταγωνιστές επισκέφτηκαν μάλιστα τη χώρα μας καλεσμένοι της τουρκικής πρεσβείας και του ΑΝΤ1. Στη σύντομη επίσκεψή τους παραβρέθηκαν στο γκαλά για την 87η επέτειο της Τουρκικής Δημοκρατίας, επισκέφθηκαν το Μουσείο της Ακρόπολης.

Το μεγάλο σκάνδαλο όμως θα γίνει μερικά χρόνια αργότερα, το 2012, με την είσοδο του «Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή» στον ΑΝΤ1. Η σειρά προβλήθηκε για ένα χρόνο στο prime time σημειώνοντας πολύ υψηλές τηλεθεάσεις αλλά και αντιδράσεις. Η διαστρέβλωση της ελληνικής ιστορίας, η παρουσίαση των γεγονότων που αφορούν τους δύο λαούς με παραπλανητικό τρόπο δημιουργεί «πολεμικό κλίμα». Καταγγελίες, αντεγκλήσεις και έντονες αντιδράσεις οδηγούν τον σταθμό στην απόφαση να ολοκληρώσει την προβολή ένα χρόνο μετά. Ηδη όμως οι δύο πρωταγωνιστές της είχαν γίνει όχι απλά διάσημοι, αλλά λαϊκοί ήρωες. Ο Χαλίτ Εργκέντς και η Μεριέμ Ουζερλί κατακτούν το ελληνικό κοινό, το οποίο τους αποθεώνει, ενώ ο ελληνικός περιοδικός Τύπος τους αφιερώνει δεκάδες εξώφυλλα. Ο Σουλεϊμάν και η Χιουρέμ κατακτούν τα τηλεοπτικά πλήθη.

Αντιδράσεις όμως καταγράφονται και στην Τουρκία, με τον Ερντογάν να δηλώνει πως «ο Σουλεϊμάν πέρασε όλη του τη ζωή πάνω στο άλογο. Δεν είναι ο χαρακτήρας που απεικονίζεται στη σειρά. Αυτά δεν θα άρεσαν στους προγόνους μας. Καταδικάζω τον παραγωγό της σειράς και τον ιδιοκτήτη του καναλιού που την πρόβαλε». Το Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο της Τουρκίας επέβαλε πρόστιμο στη σειρά διότι «δεν επέδειξε τον πρέποντα σεβασμό στην ιδιωτική ζωή μιας ιστορικής προσωπικότητας».

Το αντίπαλο δέος στη συνέχεια θα είναι η σειρά «Sila», με την Τζανσού Ντερέ, τη νέα σταρ της Τουρκίας. Στη Μέση Ανατολή προβλήθηκε το 2010 και είχε μεγάλη δημοτικότητα και επιτυχία σε όλη τη διάρκεια της προβολής της. Στην Ελλάδα προβλήθηκε στις 10 Ιουνίου 2012 από το MEGA, καθηλώνοντας εκατομμύρια τηλεθεατές στους δέκτες.

Το 2013 η προβολή του «Εζέλ» από τον ΑΝΤ1 θα σημάνει μία ακόμη επιτυχία αλλά και την έναρξη σοβαρών αντιδράσεων, καθώς θα αποκαλυφθεί πως σημαντικό μέρος των γυρισμάτων έχει πραγματοποιηθεί στα Κατεχόμενα. Ο ΑΝΤ1 αντιδρά άμεσα και προχωρά σε ενέργειες που μέσω του υποτιτλισμού ελαχιστοποιούν το θέμα. Προκαλείται σκάνδαλο και σιγά-σιγά η τουρκική παραγωγή αρχίζει να συναντά τα πρώτα σοβαρά εμπόδια.

Μετά από μερικά χρόνια κάμψης και ατυχούς επιλογής, έρχεται μία σειρά η οποία δεν σπάει τα κοντέρ αλλά διατηρεί αξιοπρεπή ποσοστά. Πρόκειται για την «ΑΝΝΕ» στον ΑΝΤ1. Ακολουθεί και το Star, το οποίο έχει μπει για τα καλά στο «παιχνίδι» με το «Bahar» και το «Elif» και το Mega με το «Meryem» και το «Insider». Ωστόσο, είναι πλέον εμφανές πως το συγκεκριμένο είδος μυθοπλασίας απευθύνεται σε μεγάλα ηλικιακά κοινά και το δυναμικό κοινό δικαιολογημένα του γυρίζει την πλάτη.

Τα χρόνια που ακολουθούν η πορεία για τα τούρκικα σίριαλ είναι πτωτική και μη αναστρέψιμη. Για την γειτονική χώρα η λογική είναι αμιγώς εμπορική ό,τι κι αν αυτό συνεπάγεται για την ιστορική αλήθεια και την ποιότητα της εικόνας. Το κόστος για κάθε επεισόδιο υπολογίζεται σε 3.000-5.000 ευρώ και φυσικά όλο αυτό είναι άκρως ελκυστικό καθώς οι ελληνικές σειρές κοστίζουν πολύ περισσότερο. Ο λόγος για τον οποίο πωλούνται τόσο φτηνά είναι αφενός γιατί υπάρχει ισχυρή βιομηχανία που τα στηρίζει προκειμένου να εξαπλωθούν παγκοσμίως, αφετέρου διότι επιδοτούνται κατά 50% από το τουρκικό κράτος. Αυτό γίνεται υπό έναν όρο: να μην μεταγλωττιστούν καθώς ο στόχος είναι η τουρκική γλώσσα να ακούγεται και να διαδίδεται ειδικά στα ευρωπαϊκά κράτη! Την περίοδο προβολής του «Σουλεϊμάν» ο τότε Υφυπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας υποστήριζε πως «με τις τούρκικες σειρές μπορούμε να μπούμε σε κάθε σπίτι και να διαδώσουμε τη τουρκική κουλτούρα». Απαγορεύεται το κάπνισμα, το αλκοόλ, το γυμνό και το σεξ, καθώς αυτές οι σειρές πωλούνται σε αραβικές χώρες.

Οι τουρκικές σειρές συμβάλλουν στην ανάπτυξη του τουριστικού τομέα, λόγω εξαγωγής στη Λατινική Αμερική, τη Μέση Ανατολή, την Ευρώπη, την Κεντρική Ασία και την Αφρική. Έξι τηλεοπτικά κανάλια της Τουρκίας μεταδίδουν σειρές κατά την διάρκεια του prime time τους και κάθε κανάλι παραγγέλνει 10 έως 12 σειρές το χρόνο, δηλαδή 60 με 70 σειρές γυρίζονται ετησίως. Το «Bahar», για παράδειγμα, γνώρισε πρωτοφανή επιτυχία με την πώληση του δικαιώματος μετάδοσης του τουρκικού ριμέικ σε περίπου 50 χώρες. Τα τουρκικά δράματα παρακολουθούνται σε περισσότερες από 170 χώρες από περίπου 750 εκατομμύρια τηλεθεατές. Τα έσοδα από τις εξαγωγές δράματος ξεπέρασαν το 1 δισεκατομμύριο δολάρια το 2025, και εκτιμούν ότι το όριο του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων θα επιτευχθεί το 2026.

Σταθερή πηγή έμπνευσης των Τούρκων παραγωγών η νοτιοκορεάτικη αγορά, της οποίας τα σενάρια κάνουν ριμέικ και τα προσαρμόζουν στην δική τους κουλτούρα αλλά και στις απαιτήσεις της αγοράς στην οποία απευθύνονται. Στο επίκεντρο κάθε τίμιας σαπουνόπερας παραμένει ένας έρωτας που γεννιέται μετ’ εμποδίων συσπειρώνοντας καλούς και κακούς τριγύρω, ή ένας έρωτας που πεθαίνει για γεννηθεί η ίντριγκα που θα έχει ανάλογη εξέλιξη με αυτή που προαναφέρθηκε.

Πολύ φτηνές παραγωγές, ηθοποιοί λαϊκής αποδοχής, αλλά όχι αστέρες του κινηματογράφου, ούτε σπουδαίοι σκηνοθέτες έχουν γιγαντώσει την βιομηχανία της παραγωγής, η οποία πλέον με κέρδη πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων απλώνεται σε δεκάδες χώρες. Και μπορεί η τηλεθέαση να μην είναι ανάλογη του παρελθόντος στην χώρα μας, όμως είναι πολύ ισχυρή η δυναμική εξάπλωσης του συγκεκριμένου προϊόντος. Πρόκειται για λαϊκό είδος ευρείας αποδοχής που σίγουρα «κουμπώνει» σε αρκετές κουλτούρες λαών που αρέσκονται στην σαπουνόπερα και στην ελαφριά ψυχαγωγία.

Αφροδίτη Γραμμέλη

11.07.2026, 22:03

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ