Ο αριθμός των πετρελαιοφόρων που διέσχισαν τη Διώρυγα του Σουέζ στην Αίγυπτο αυξήθηκε κατά σχεδόν ένα τρίτο τον Απρίλιο και οδήγησε τα έσοδα στο υψηλότερο επίπεδο από τις αρχές του 2024, καθώς το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ ώθησε τη χρήση μιας εναλλακτικής ενεργειακής διαδρομής μέσω της Ερυθράς Θάλασσας.
Συνολικά 529 δεξαμενόπλοια διέσχισαν τη διώρυγα εκείνον τον μήνα, 28% περισσότερα από ένα χρόνο πριν, σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία CAPMAS της Αιγύπτου. Η συνολική κίνηση επίσης αυξήθηκε, με 1.182 πλοία όλων των τύπων να περνούν τη διώρυγα — αύξηση 14% σε σχέση με τον Απρίλιο του 2025.
Παρότι οι διελεύσεις από το Σουέζ είχαν μειωθεί μετά τις επιθέσεις των Χούθι στην Υεμένη στη νότια Ερυθρά Θάλασσα πριν από περισσότερα από δύο χρόνια, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι οι επιπτώσεις του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έφεραν απροσδόκητη ώθηση.
Τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου αργού πετρελαίου και LNG, έχουν ουσιαστικά κλείσει από τις 28 Φεβρουαρίου, όταν ξέσπασε η σύγκρουση με το Ιράν.
Η Σαουδική Αραβία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας πετρελαίου στον κόσμο, βρίσκεται μεταξύ όσων έχουν βρει εναλλακτικές διαδρομές, ενεργοποιώντας εφεδρικό αγωγό για τη μεταφορά πετρελαίου προς το λιμάνι Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα, από όπου φορτώνεται και αποστέλλεται στο εξωτερικό.
Ενώ πολλά πλοία κινούνται νότια γύρω από την Υεμένη και το Bab el-Mandeb — άλλο ένα κρίσιμο στενό σημείο — τα δεδομένα δείχνουν ότι ορισμένα μπορεί να κινούνται βόρεια μέσω της Αιγύπτου. Άλλες χώρες του Κόλπου έχουν χρησιμοποιήσει λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, όπως η Τζέντα, καθώς και οδικές μεταφορές μέσω της Αραβικής χερσονήσου, σύμφωνα με το Bloomberg.
Η Διώρυγα του Σουέζ “αποδεικνύεται απροσδόκητος καθαρός κερδισμένος” από την τελευταία περιφερειακή σύγκρουση, δήλωσε ο Mohamed Abu Basha, επικεφαλής μακροοικονομικής ανάλυσης στην επενδυτική τράπεζα EFG Hermes.
Τα έσοδα από τη διώρυγα έφτασαν τα 419 εκατ. δολάρια τον Απρίλιο, αυξημένα κατά 27% σε σχέση με ένα χρόνο πριν και στο υψηλότερο μηνιαίο επίπεδο από τις αρχές του 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία της CAPMAS. Η διώρυγα αποτελεί παραδοσιακά σημαντική πηγή συναλλάγματος για την Αίγυπτο, μαζί με τον τουρισμό και τα εμβάσματα από το εξωτερικό.
“Η Τζέντα έχει εξελιχθεί σε σανίδα σωτηρίας, όχι μόνο για την οικονομία της Σαουδικής Αραβίας, αλλά και για ευρύτερα το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου”, δήλωσε ο Abu Basha. Η αναδρομολόγηση και η μεταφορά εμπορευμάτων αναμένεται να αποτυπωθούν σταδιακά στα έσοδα της διώρυγας τους επόμενους μήνες.
Οι Χούθι ξεκίνησαν να στοχοποιούν τη διεθνή ναυσιπλοΐα για να πιέσουν το Ισραήλ λίγο μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Γάζα στα τέλη του 2023. Με τα πλοία να αποφεύγουν την Ερυθρά Θάλασσα, οι διελεύσεις από το Σουέζ κατέρρευσαν.
Οι αρχές εκτιμούν ότι χάθηκαν τουλάχιστον 9 δισ. δολάρια δυνητικών εσόδων λόγω της αναταραχής. Παρά την πρόσφατη άνοδο, τόσο οι διελεύσεις όσο και τα έσοδα παραμένουν πολύ χαμηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα.
Οι αντάρτες της Υεμένης σταμάτησαν τις επιθέσεις τους μετά την εκεχειρία στη Γάζα το περασμένο φθινόπωρο, και η Αίγυπτος ανέμενε σταδιακή ανάκαμψη της κίνησης. Ωστόσο, ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν έχει δημιουργήσει νέα αβεβαιότητα. Παρότι έχει δημιουργήσει νέες διαδρομές και ζήτηση, υπάρχει και ο κίνδυνος επανέναρξης των επιθέσεων αν κλιμακωθούν οι εντάσεις.
Οι μαχητές τη Δευτέρα ανακοίνωσαν “πλήρη απαγόρευση” της ισραηλινής ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ Ιράν και Ισραήλ αντάλλαξαν νέες επιθέσεις. Δεν είναι σαφές πώς θα ορίζεται ένα ισραηλινό πλοίο ή αν αυτό σημαίνει επιστροφή σε ευρύτερη απειλή.
“Η ανάκαμψη των εσόδων της διώρυγας στα ιστορικά της επίπεδα θα μπορούσε να αποτελέσει το μεγαλύτερο βραχυπρόθεσμο θετικό σοκ” για την Αίγυπτο και να μειώσει το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών κατά 25% έως 30%, σύμφωνα με τον Abu Basha.
Ωστόσο, αυτό εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το μεταπολεμικό γεωπολιτικό περιβάλλον.
