Νέες άγνωστες λεπτομέρειες από τις διαπραγματεύσεις του χάους από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ με τους θεσμούς, στις αρχές του 2015, αποκαλύπτονται στο τρίτο ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΙ «Στο χιλιοστό» των Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτωρίας Δενδρινού.
Όταν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ έκανε τη συμφωνία της 20ης Φεβρουαρίου με τους δανειστές, τη λεγόμενη «συμφωνία-γέφυρα» είχε την αυταπάτη ότι θα υπάρξει χρηματοδότηση της Ελλάδας. Ωστόσο κάτι τέτοιο δεν υπήρχε στον ορίζοντα. Ο Αλέξης Τσίπρας διεμήνυε: «Γνωρίζω ότι κάποιοι έχουν ποντάρει στο ενδεχόμενο τρίτου μνημονίου τον ερχόμενο Ιούνιο, θα τους διαψεύσουμε» διαβεβαίωνε.
Ο τότε πρόεδρος του Euroworking group, Τόμας Βίζερ, ο αθόρυβος αλλά καθοριστικός τεχνοκράτης της Ευρωζώνης, που βρισκόταν πίσω από κάθε κρίσιμη διαπραγμάτευση εξέφραζε την ελπίδα ότι η κυβέρνηση θα είχε αντιληφθεί ότι θα υπήρχε ένα τρίτο μνημόνιο που θα λάμβανε υπόψιν του τις υποχρεώσεις της χώρας προς τους δανειστές.
Κωνσταντοπούλου: Είπα στον Τσίπρα ότι αυτό είναι τρίτο μνημόνιο και μου είπε μη λες τέτοιες λέξεις
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου λέει στην κάμερα ότι όταν είδε το κείμενο της 20ης Φεβρουαρίου για το οποίο «κανείς δεν ρωτήθηκε και το οποίο παραβίαζε όλες τις δεσμεύσεις μας, έχανα τον ύπνο μου, ήταν στιγμή πολύ μεγάλης δοκιμασίας». «Αμέσως επεδίωξα να δω τον Τσίπρα του είπα “αυτό είναι τρίτο μνημόνιο” και μου είπε “μη λες τέτοιες λέξεις”». Μάλιστα ειρωνεύεται μιμούμενη τα αγγλικά του Τσίπρα προς τον τότε ηγέτη των Podemos ότι η κατάσταση «δεν είναι άσπρο ή μαύρο αλλά γκρι».
Σε άλλο σημείο του ντοκιμαντέρ η Ζωή Κωνσταντοπούλου αναφέρει: «Η συνάντηση που κάναμε όταν επέστρεφαν από τη Γερμανία ήταν ένα σοκ, διότι Τσίπρας και Τζανακόπουλος μου εξέφραζαν μία αίσθηση ότι ήταν γοητευμένοι από τη Μέρκελ».
Ο ελληνικός Τύπος περιγράφει ότι η συμφωνία γέφυρα με τους δανειστές δεν προέβλεπε χρηματοδότηση της Ελλάδας κάτι που καθιστά σαφές και ο Γερούν Ντάισελμπλουμ τότε, με δημόσια δήλωσή του.
Ο Νίκος Παππάς παραδέχεται την πλάνη: «Θεωρούσαμε ότι εφόσον εξασφαλίσαμε συμφωνία για παράταση θα είχαμε χρηματοδότηση», αλλά εκεί αντελήφθησαν την ισχυρή βούληση της άλλης πλευράς ότι θα έχουμε απόπειρα ασφυξίας και περιορισμό στη ρευστότητα.
Σύμφωνα με την αφήγηση του Σπίγκελ αλλά και του υπεύθυνου του ελληνικού προγράμματος εκ μέρους της Κομισιόν Ντεκλάν Κοστέλο, ουσιαστικά ο ΣΥΡΙΖΑ έλεγε στην Τρόικα: «Το μνημόνιο σας είναι γελοίο. Θα σχεδιάσουμε δικό μας μνημόνιο». «Ωραία, περνούσαν οι μήνες και ήρθαν κάποια στιγμή με προτάσεις το τύπου οι τουρίστες στην Ελλάδα θα φοράνε κάμερες για να βλέπουμε ποιοι φοροδιαφευγουν ή να δοθεί δωρεάν ρεύμα σε ευπαθή νοικοκυριά – κάτι που αν γινόταν πράξη, κανείς δεν θα πλήρωνε, θα χρεοκοπούσε η ΔΕΗ και μετά θα έπρεπε να διασωθεί με χρήματα πάλι από τους Ευρωπαίους εταίρους.
Αξιωματούχοι εκτιμούν ότι τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ… εξεπλάγησαν περισσότερο από όλους όταν βρέθηκαν στην εξουσία. «Ήταν μια ομάδα άντρες κυρίως που δεν τους άρεσαν κάποιοι συμβολισμοί, όπως η τρόικα».
«Τρόικα και θεσμοί, εξωραΐσαμε τις λέξεις, δεν είναι να πανηγυρίζεις» σαρκάζει ο Παναγιώτης Λαφαζάνης.
Οι ατελείωτες και χαοτικές διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες και στο ξενοδοχείο Hilton της Αθήνας, όπου, λόγω της πολιτικής απόφασης να μην εμφανίζεται η «Τρόικα» στα υπουργεία, οι συζητήσεις μεταφέρονται σε δωμάτια ξενοδοχείων και πρόχειρες αίθουσες συσκέψεων. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και Έλληνες υπηρεσιακοί παράγοντες περιγράφουν μια διαδικασία χωρίς δομή, χωρίς συντονισμό και, πολλές φορές, χωρίς σαφή στρατηγική.
Κοστέλο: Ήταν πολύ χαοτικό και καθόλου παραγωγικό
«Στο ΔΝΤ και στην Κομισιόν ανησυχούσαμε όλο και περισσότερο αλλά στην άλλη πλευρά δεν επικρατούσε η αίσθηση του επείγοντος» περιγράφει ο Ντεκλάν Κοστέλο και αφηγείται: «Στις Βρυξέλλες είχαμε συναντήσεις είτε δεν θα εμφανίζονταν είτε θα τις ανέβαλαν επ’ αόριστον. Οι συνεδριάσεις θα ξεκινούσαν ίσως στη 1 ή στις 4, δεν ξέραμε πότε. Δεν υπήρχε δομή, δεν κρατούνταν πρακτικά και θα τελείωναν στις 11 ή στις 12 χωρίς αποτέλεσμα. Ήταν πολύ χαοτικό και καθόλου παραγωγικό».
Γιούνκερ: «Οι εκπρόσωποί μας στην Ελλάδα απειλούνταν πολύ συχνά»
Ήταν τέτοιο το κλίμα που ο Γιούνκερ δηλώνει: «Δεν επέτρεπαν στους αξιωματούχους μου να πάνε στην Ελλάδα και απειλούνταν πολύ συχνά». Στην εκπομπή αποκαλύπτεται πως ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ είπε στον Τσίπρα: «Να προσέχεις τους ανθρώπους μου είναι δικοί μου, προσπαθούν αν βοηθήσουν. Δεν πρέπει να πάθουν κάτι! Να τους φέρεστε καλά και να τους προστατεύετε δεν είναι εχθροί».
Ο Κοστέλο περιγράφει και κάτι άλλο, πιο ανησυχητικό: «Η ελληνική πλευρά όχι μόνο δεν είχε διαβάσει το μνημόνιο αλλά απέρριπταν τις δεσμεύσεις του χωρίς πραγματικά να ξέρουν τι σημαίνουν» .
«Οι διαπραγματεύσεις ήταν χαοτικές θύμιζαν συζήτηση σε σεμινάριο ή σε ακαδημαϊκό μάθημα» λέει ακόμη. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου συνηγορεί και επαυξάνει: «Δεν νομίζω ότι υπήρχε στρατηγική. Υπήρχε μια εντελώς τυχάρπαστη αντιμετώπιση, πήγαινε ο ΥΠΟΙΚ μόνος του χωρίς επιτελείο». Κάτι που επιβεβαιώνει και η Σταυρούλα Μηλιάκου, τότε διευθύντρια προϋπολογισμού.
Γ. Ντάισελμπλουμ για Grexit: «Πολλοί Υπουργοί έλεγαν, ας τελειώνουμε, όλο αυτό δεν οδηγεί πουθενά»
Ο Ντάισελμπλουμ θυμάται ότι πριν το 2015 υπήρχε ένα κλίμα στην ΕΕ ότι αν υπήρχε Grexit θα αποσταθεροποιούνταν το ευρώ. Ωστόσο, το 2015 ήταν αλλιώς. «Όλο και περισσότεροι υπουργοί μου έλεγαν ότι μπορεί να μας πλήξει αλλά η ζημιά από αυτή την χαίνουσα πληγή που εξακολουθεί, η ζημιά που κάνει η ελληνική κρίση στην ευρωζώνη ως σύνολο είναι πολύ μεγαλύτερη. Γι’ αυτό ας τελειώνουμε, να σφίξουμε τα δόντια και να το αντιμετωπίσουμε, γιατί όλο αυτό δεν οδηγεί πουθενά…»
Πίτερ Σπίγκελ: Ο Βαρουφάκης καυχιόταν ότι ήταν ο πιο έξυπνος, αλλά δεν ήταν σοβαρός
«Ήταν φαρσοκωμωδία, ήταν τόσο χαοτικό» θυμάται για την εποχή ο Πίτερ Σπίγκελ, επικεφαλής του γραφείου Βρυξελλών των Financial Times. «Ήταν τόσο ερασιτεχνική δουλειά, ο Βαρουφάκης καυχιόταν πως ήταν πιο έξυπνος από όλους του άλλους και όταν έβλεπες τις προτάσεις του, έδειχναν πως δεν είναι σοβαρός, ήταν ένα μείγμα θεατρινισμού μπροστά και πίσω από τις κάμερες» λέει ακόμη.
Γιούνκερ: «Είπα στον Πούτιν να μην δώσει χρήματα στην Ελλάδα»
Ο Γιούνκερ αποκαλύπτει μια ακόμη άγνωστη πτυχή – που όλοι υποπτεύονταν παρ΄όλα αυτά: Όταν ο Αλέξης Τσίπρας πήγε στη Μόσχα να συναντήσει τον Βλαντιμίρ Πούτιν, πιθανότατα του ζήτησε οικονομική βοήθεια, κάτι το οποίο αρνήθηκε, αφού πρώτα ενημέρωσε την ΕΕ.
Ο Γιούνκερ παραδέχεται ότι ο Πούτιν του τηλεφώνησε και τον ενημέρωσε για την βοήθεια που ζήτησε ο τότε Έλληνας πρωθυπουργός. «Του απάντησα “μην το κάνεις, μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα μόνοι μας”» λέει στην κάμερα.
Π. Καμμένος: «Ήταν ξεκάθαρο ότι η Ρωσία δεν θα ανέτρεπε ποτέ τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή»
Ο αξιωματούχος του αμερικανικού ΥΠΟΙΚ Ντάλιπ Σινγκ τονίζει ότι η Ουάσιγκτον δεν πήρε σοβαρά την προσέγγιση με τη Μόσχα, θεωρώντας ότι χρησιμοποιούνταν από την τότε κυβέρνηση κυνικά ως μέσο πίεσης γι’ αυτό και το ξέκοψαν: «Δεν το συζητάμε, τελεία» ήταν το μήνυμα που εστάλη στην Αθήνα. Από την πλευρά του ο συγκυβερνήτης του Τσίπρα Πάνος Καμμένος είπε πως ήταν ξεκάθαρο ότι η Ρωσία δεν θα ανέτρεπε της γεωπολιτικές ισορροπίες,. «Μας το είχαν ξεκαθαρίσει οι Ρώσοι εξαρχής: Να σας βοηθήσουμε όσο μπορούμε με την επιρροή μας και τα σχετικά, αλλά να κόψουμε ρούβλια, ξεχάστε το».
Κοστέλο για Βαρουφάκη: «Πρώτη φορά άκουγα κατηγορηματικές δηλώσεις Υπουργών Οικονομικών προς ομόλογό τους»
Γ. Στουρνάρας: «Οι σχέσεις του Βαρουφάκη ήταν πολύ τεταμένες, ακόμα και με τον Κύπριο ομόλογό του»
Όπως αποκαλύπτει ο Γιάννης Στουρνάρας στο αεροδρόμιο βρέθηκε στην αίθουσα VIP με τον Γ. Βαρουφάκη και τον Κύπριο υπουργό Οικονομικών Λουκά Γεωργιάδη και αναγκάστηκε να τους… συστήσει. Ο ίδιος ο κ. Γεωργιάδης ομολογεί: «Δεν ένιωθα δυστυχώς ότι έχω ένα καλό κανάλι επικοινωνίας με την ομάδα, δεν είχαμε καμία σχέση. Μάλλον θα έλεγα μας θεωρούσαν ότι είμαστε απέναντι. Δυσάρεστο, αλλά αυτό ήταν.

