Προσωρινοί περιορισμοί στην αλιεία και στην πρόσβαση σε παραλίες έχουν επιβληθεί στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, μετά τον εντοπισμό πετρελαιοκηλίδας στα ανοιχτά των ακτών της χώρας.
Το περιστατικό εντείνει τις ανησυχίες για πιθανή περιβαλλοντική ρύπανση, αλλά και για τις επιπτώσεις στις μονάδες αφαλάτωσης, οι οποίες αποτελούν βασική πηγή πόσιμου νερού για τα Εμιράτα, όπως υπογραμμίζει το Reuters.
Πού εντοπίζεται η πετρελαιοκηλίδα και ποιες είναι οι περιβαλλοντικές ανησυχίες
Σύμφωνα με πηγές της ναυτιλιακής αγοράς, η πετρελαιοκηλίδα προέρχεται από το δεξαμενόπλοιο μεταφοράς αργού πετρελαίου Gem No. 2, το οποίο, όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές, επλήγη τον περασμένο μήνα από άγνωστο βλήμα, σε απόσταση 13 ναυτικών μιλίων δυτικά της Αλ Τζαζίρα, στο εμιράτο του Ρας Αλ Χάιμα.
Κάτοικοι σε ορισμένα από τα βόρεια εμιράτα είχαν αναφέρει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης την εμφάνιση ασυνήθιστων οσμών. Ωστόσο, οι αρμόδιες αρχές δήλωσαν την περασμένη εβδομάδα ότι δεν συνιστούσαν κίνδυνο για την υγεία.
Την Τετάρτη, οι αρχές της Σάρτζα προχώρησαν στο κλείσιμο όλων των παραλιών της περιοχής για προληπτικούς λόγους.
Οι επανειλημμένες επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν έχουν εντείνει τους φόβους για τις περιβαλλοντικές συνέπειες της σύγκρουσης.
Το περιστατικό στα ανοικτά των ΗΑΕ επαναφέρει, παράλληλα, το ζήτημα των κινδύνων που αντιμετωπίζουν οι μονάδες αφαλάτωσης από ενδεχόμενη πετρελαϊκή ρύπανση. Οι εγκαταστάσεις αυτές βρίσκονται κατά μήκος των ακτών των Εμιράτων και, όπως συμβαίνει και σε άλλες χώρες του Περσικού Κόλπου, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην υδροδότηση.
Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το αφαλατωμένο νερό καλύπτει περισσότερο από το 80% των αναγκών σε πόσιμο νερό. Στις σημαντικότερες εγκαταστάσεις περιλαμβάνονται εκείνες στο βιομηχανικό λιμάνι Τζέμπελ Άλι του Ντουμπάι, καθώς και η μονάδα Ταουίλα, μεταξύ Άμπου Ντάμπι και Ντουμπάι.
Οι μονάδες αφαλάτωσης στον Περσικό Κόλπο είχαν βρεθεί στο στόχαστρο και νωρίτερα φέτος, όταν εγκαταστάσεις της περιοχής απειλήθηκαν από άμεσα πλήγματα στο πλαίσιο της σύγκρουσης.
Η εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Windward προειδοποίησε την Κυριακή ότι η διαρροή απειλεί την υδροληψία της μονάδας αφαλάτωσης Νακάα, στα σύνορα των εμιράτων Ουμ Αλ Κουάιν και Ρας Αλ Χάιμα.
Βίντεο που επαλήθευσε το Reuters δείχνουν ότι η πετρελαιοκηλίδα είχε φτάσει σε σημείο του Ρας Αλ Χάιμα, σε απόσταση περίπου δύο χιλιομέτρων από τη μονάδα.
Αναλυτές υδάτινων πόρων δήλωσαν στο Reuters ότι είναι δύσκολο να εκτιμηθούν οι πιθανές επιπτώσεις στις εγκαταστάσεις αφαλάτωσης χωρίς σαφέστερα στοιχεία για την έκταση της διαρροής. Μέχρι στιγμής, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δεν έχουν ανακοινώσει τη διακοπή λειτουργίας κάποιας μονάδας.
Το υπουργείο Κλιματικής Αλλαγής και Περιβάλλοντος των ΗΑΕ, το γραφείο Τύπου του Ρας Αλ Χάιμα και η μονάδα αφαλάτωσης Νακάα δεν απάντησαν άμεσα στα αιτήματα του Reuters για σχολιασμό.
Πόσο σοβαρός είναι ο κίνδυνος για το περιβάλλον
Κάθε πετρελαιοκηλίδα μπορεί να προκαλέσει περιβαλλοντική ζημιά, ωστόσο η έκταση των επιπτώσεων εξαρτάται από το είδος του πετρελαίου και την ποσότητα που έχει διαρρεύσει, σύμφωνα με τον Σάιμον Μπόξολ, ανώτερο λέκτορα στο Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον.
Όπως εξήγησε, η δορυφορική τεχνολογία μπορεί να εντοπίσει τις πετρελαιοκηλίδες που επιπλέουν στην επιφάνεια της θάλασσας, δεν επιτρέπει όμως να προσδιοριστεί με ακρίβεια το πάχος του πετρελαϊκού στρώματος.
“Το αργό πετρέλαιο είναι, ειδικότερα, ένα φυσικό προϊόν. Έτσι, αποδομείται στο θαλάσσιο περιβάλλον, ιδίως σε θερμά νερά όπως αυτά του Περσικού Κόλπου, μέσα σε λίγες εβδομάδες”, ανέφερε.
Όπως σημείωσε, όσο μεγαλύτερο είναι το πάχος της πετρελαιοκηλίδας τόσο μεγαλύτερη είναι και η ποσότητα του πετρελαίου που περιέχει. Εάν το πετρέλαιο φτάσει στις ακτές, στον βυθό ή σε άλλες περιοχές του θαλάσσιου οικοσυστήματος, μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές.
Η φυσική αποδόμηση του πετρελαίου δεν εξαλείφει άμεσα τον κίνδυνο, καθώς απαιτεί χρόνο.
Ιδιαίτερα σοβαρές μπορεί να είναι οι συνέπειες για την άγρια πανίδα. Σύμφωνα με την αμερικανική Εθνική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), το αργό πετρέλαιο μπορεί να καταστρέψει τις υδροαπωθητικές ιδιότητες των φτερών των πτηνών, δυσχεραίνοντας την πτήση τους.
Θαλάσσιες χελώνες και δελφίνια ενδέχεται να εκλάβουν το πετρέλαιο ως τροφή ή να εισπνεύσουν επικίνδυνες ουσίες, ενώ στα ψάρια μπορεί να προκληθούν βλάβες στα όργανα και στα αυγά τους. Σε σοβαρές περιπτώσεις, η έκθεση στο πετρέλαιο μπορεί να αποβεί θανατηφόρα για την άγρια ζωή.
Πώς απειλούνται οι μονάδες αφαλάτωσης
Οι μονάδες αφαλάτωσης ενδέχεται να χρειαστεί να τεθούν εκτός λειτουργίας μόλις το πετρέλαιο πλησιάσει τις εγκαταστάσεις τους, προκειμένου να αποτραπεί η μόλυνση του νερού, δήλωσε στο Reuters ο Μπόξολ.
Από την πλευρά του, ο Νιντάλ Χιλάλ, διευθυντής του Κέντρου Έρευνας Υδάτων του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης στο Άμπου Ντάμπι, επισήμανε ότι μια πετρελαιοκηλίδα μπορεί να απειλήσει τη λειτουργία των μονάδων ακόμη και όταν το πετρέλαιο δεν φτάσει φυσικά στις εγκαταστάσεις.
Το πλέον ευάλωτο σημείο είναι η υδροληψία, από την οποία εισέρχεται το ακατέργαστο θαλασσινό νερό στις εγκαταστάσεις για να υποβληθεί σε επεξεργασία.
“Για τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, όπου η αφαλάτωση αποτελεί θεμελιώδη πυλώνα της ασφάλειας εφοδιασμού με πόσιμο νερό, βασικό ζήτημα είναι κατά πόσο το πετρέλαιο μπορεί να φτάσει στις εισόδους υδροληψίας και να διαταράξει τη διαδικασία επεξεργασίας”, ανέφερε ο Χιλάλ στο Reuters.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι είναι σημαντικό να διαχωρίζεται ο κίνδυνος για την ποιότητα του νερού από μια προσωρινή διακοπή λειτουργίας και από την πρόκληση πραγματικών υλικών ζημιών στις εγκαταστάσεις.
Πώς μπορεί να περιοριστεί η ζημιά και πόσο διαρκεί η αποκατάσταση
Η αποτελεσματικότερη στρατηγική για την προστασία των μονάδων αφαλάτωσης είναι η εφαρμογή πολλαπλών επιπέδων προστασίας και όχι η εξάρτηση από ένα μόνο μέτρο, σύμφωνα με τον Χιλάλ.
“Στο συγκεκριμένο περιστατικό, προτεραιότητα πρέπει να είναι να αποτραπεί η είσοδος πετρελαίου στις υδροληψίες των μονάδων αφαλάτωσης, να προστατευθεί ο εξοπλισμός επεξεργασίας και να διασφαλιστεί η ασφαλής και αξιόπιστη παροχή πόσιμου νερού”, τόνισε.
Ο χρόνος αποκατάστασης εξαρτάται κυρίως από το εάν μολυσμένο θαλασσινό νερό εισήλθε στις εγκαταστάσεις και από το κατά πόσο το περιστατικό προκάλεσε επίμονες επικαθίσεις ρύπων ή ζημιές στον εξοπλισμό.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν επίσης ο σχεδιασμός της μονάδας, καθώς και το είδος και η ποσότητα του πετρελαίου που διέρρευσε.
Προηγούμενα περιστατικά και ιστορικά παραδείγματα
Τεχνικές μελέτες και προηγούμενα περιστατικά έχουν δείξει ότι η πετρελαϊκή ρύπανση μπορεί να διαταράξει τη λειτουργία μονάδων αφαλάτωσης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προκαλέσει ζημιές στον εξοπλισμό επεξεργασίας, σύμφωνα με τον Χιλάλ.
Ένα από τα μεγαλύτερα περιστατικά στην ιστορία σημειώθηκε το 1991, κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Κόλπου. Η τεράστια πετρελαιοκηλίδα οδήγησε στη διακοπή λειτουργίας αρκετών μονάδων αφαλάτωσης στη Σαουδική Αραβία και το Κουβέιτ, ενώ προκάλεσε εκτεταμένη ρύπανση των ακτών.
“Δεκαετίες αργότερα, εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε προβλήματα ρύπανσης από εκείνο το συγκεκριμένο περιστατικό”, ανέφερε ο Μπόξολ.
Ο ίδιος διευκρίνισε, ωστόσο, ότι τόσο η πετρελαιοκηλίδα του 1991 όσο και εκείνη που σημειώθηκε στον Κόλπο του Μεξικού το 2010 ήταν πολύ μεγαλύτερης κλίμακας από το σημερινό περιστατικό στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
“Η συγκεκριμένη διαρροή δεν είναι συγκρίσιμη με περιστατικά τέτοιου μεγέθους”, σημείωσε.
