Η κατάσταση των σχολικών υποδομών και, ειδικότερα, η επάρκεια και η συντήρηση των εγκαταστάσεων υγιεινής επανέρχονται στο προσκήνιο με αφορμή βίντεο, που αναρτήθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα από τις τουαλέτες του 5ου Γυμνασίου Ηλιούπολης.
Οι εικόνες προκάλεσαν αντιδράσεις και οδήγησαν στην κατάληψη που πραγματοποίησαν οι μαθητές στις 19/10, αναδεικνύοντας την ανάγκη ουσιαστικών παρεμβάσεων στους χώρους όπου καθημερινά φιλοξενούνται εκατοντάδες παιδιά.
Απαντώντας στα ζητήματα που τέθηκαν από το protothema.gr, ο αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Ηλιούπολης, Γιάννης Ακρίβος, δήλωσε ότι είχε ήδη επισκεφθεί το σχολείο, περιέγραψε τις εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί, ανακοίνωσε τον προγραμματισμό νέων παρεμβάσεων και αναφέρθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι δημοτικές υπηρεσίες στην προσπάθεια να συντηρήσουν το σύνολο των σχολικών κτιρίων.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται σε ένα σχολικό συγκρότημα. Φέρνει στην επιφάνεια ένα ευρύτερο ερώτημα: κατά πόσο οι διαθέσιμοι οικονομικοί πόροι και τα υφιστάμενα προγράμματα αναβάθμισης επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες των σχολικών εγκαταστάσεων, ιδίως σε δήμους που διαθέτουν μεγάλο αριθμό σχολικών μονάδων, όπως εκείνος της Ηλιούπολης.
Οι δεσμεύσεις του δήμου για νέες παρεμβάσεις στο 5ο Γυμνάσιο
Σύμφωνα με τον Γιάννη Ακρίβο, από την ανάληψη των καθηκόντων της σημερινής δημοτικής αρχής έχουν πραγματοποιηθεί εργασίες στις εγκαταστάσεις υγιεινής του 5ου Γυμνασίου Ηλιούπολης, με στόχο να αποκατασταθούν προβλήματα που είχαν καταστήσει ορισμένους χώρους μη λειτουργικούς. Όπως ανέφερε, το 2024 ανακατασκευάστηκαν οι τουαλέτες των κοριτσιών, οι οποίες, σύμφωνα με την περιγραφή του, ήταν κλειστές και σχεδόν δεν λειτουργούσαν.
Το 2025 ακολούθησαν εκτεταμένες εργασίες συντήρησης στις τουαλέτες των αγοριών, καθώς ορισμένοι χώροι παρέμεναν εκτός λειτουργίας και χρησιμοποιούνταν μόνο οι εγκαταστάσεις του επάνω ορόφου. «Προφανώς και υπάρχουν ελλείψεις», παραδέχθηκε ο αντιδήμαρχος, διευκρινίζοντας ότι οι παρεμβάσεις που έχουν γίνει δεν εξαντλούν τις ανάγκες του σχολείου. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι έχει ήδη επισκεφθεί το σχολικό συγκρότημα και έχει συζητήσει τόσο με εκπρόσωπο του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων όσο και με τους εκπροσώπους του 15μελούς μαθητικού συμβουλίου.
Όπως σημείωσε, διαπίστωσε ότι οι μαθητές ενδιαφέρονται για το σχολείο τους και επιθυμούν τη βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας του. Πρόσθεσε, μάλιστα, ότι τόσο ο ίδιος, όσο και ο δήμαρχος έχουν δεσμευθεί να προχωρήσουν στις απαραίτητες ενέργειες, στο μέτρο των δυνατοτήτων του Δήμου.
Στο πλαίσιο αυτό, ο αντιδήμαρχος ανακοίνωσε ότι είχε προγραμματίσει νέα επίσκεψη στο σχολείο για την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, μαζί με εξωτερικό συνεργάτη, προκειμένου να εξεταστούν επιτόπου οι εργασίες που απαιτούνται. Εφόσον ολοκληρωνόταν ο σχετικός προγραμματισμός, η πρόθεση ήταν να ξεκινήσει εκτεταμένη συντήρηση την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου.
Τα βίντεο που προκάλεσαν αντιδράσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση του Γιάννη Ακριβού για τα βίντεο από τις τουαλέτες του σχολείου που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Ερωτώμενος σχετικά, ο ίδιος υποστήριξε ότι το υλικό που δημοσιοποιήθηκε είναι παλαιότερο. «Το βίντεο είναι παλιό», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι ορισμένες από τις εικόνες αφορούν χώρους στους οποίους, κατά την εκτίμησή του, είχαν σημειωθεί φθορές εδώ και καιρό. Ειδικότερα, αναφέρθηκε σε ένα μικρό δωμάτιο που εμφανίζεται σε βίντεο με σπασμένα ή φθαρμένα στοιχεία, σημειώνοντας ότι ο χώρος αυτός είχε, όπως είπε, χρησιμοποιηθεί για άλλους σκοπούς, τους οποίους δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει.
Σε κάθε περίπτωση, η παλαιότητα ενός βίντεο δεν αρκεί από μόνη της για να απαντήσει στο ερώτημα αν οι εγκαταστάσεις είναι σήμερα επαρκείς και λειτουργικές. Αντίστοιχα, εικόνες από μεμονωμένους χώρους δεν αρκούν χωρίς περαιτέρω έλεγχο για να αποτυπώσουν το σύνολο της κατάστασης ενός σχολείου. Πάντως, ο Δήμος αναγνωρίζει πως εξακολουθούν να υπάρχουν ελλείψεις και προαναγγέλλει νέες εργασίες συντήρησης.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία για την κάλυψη των αναγκών στα σχολεία
Ο αντιδήμαρχος υπογράμμισε ότι η συνεργασία με τους διευθυντές των σχολικών μονάδων αποτελεί βασικό στοιχείο της διαδικασίας με την οποία καταγράφονται και αντιμετωπίζονται οι ανάγκες των σχολείων. Όπως εξήγησε, η επικοινωνία των διευθυντών με τις δημοτικές υπηρεσίες αποτελεί το προβλεπόμενο θεσμικό πλαίσιο για την προώθηση των ζητημάτων που προκύπτουν κατά τη λειτουργία των σχολικών μονάδων.
Στο πλαίσιο αυτό, οι διευθύνσεις των σχολείων συνεργάζονται με τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε να εντοπίζονται προβλήματα και να προγραμματίζονται οι αναγκαίες τεχνικές παρεμβάσεις.
Η συνεργασία αυτή είναι κρίσιμη, καθώς οι ανάγκες δεν αφορούν μόνο μεγάλες ανακαινίσεις. Περιλαμβάνουν καθημερινές φθορές, επισκευές σε υδραυλικές εγκαταστάσεις, αντικαταστάσεις εξαρτημάτων, αποκατάσταση πλακιδίων, επισκευές σε πόρτες και άλλες εργασίες που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργικότητα των σχολικών χώρων. Το πρόβλημα, που προκύπτει, όμως είναι το κατά πόσο ο υφιστάμενος μηχανισμός καταγραφής και αντιμετώπισης των προβλημάτων συνοδεύεται από επαρκείς πόρους, ώστε οι παρεμβάσεις να γίνονται εγκαίρως και να μην απαιτούνται επαναλαμβανόμενες εργασίες στους ίδιους χώρους.
Τα 55 σχολεία της Ηλιούπολης και η πίεση στις τεχνικές υπηρεσίες
Σύμφωνα με τον κ.Ακρίβο, ο Δήμος Ηλιούπολης έχει στην ευθύνη του συνολικά 55 σχολικές μονάδες, αριθμός που, όπως επισήμανε, δημιουργεί σημαντικές απαιτήσεις σε επίπεδο συντήρησης και αναβάθμισης.
«Ο μεγάλος αριθμός σχολείων στον δήμο μας είναι ταυτόχρονα ευτυχία αλλά και δυσβάσταχτο», ανέφερε, περιγράφοντας τις δυσκολίες που προκύπτουν όταν οι διαθέσιμοι πόροι πρέπει να κατανεμηθούν σε μεγάλο αριθμό κτηρίων.
Όπως είπε στο protothema.gr, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού πραγματοποιήθηκαν παρεμβάσεις σε 15 σχολεία. Οι εργασίες περιλάμβαναν διαφορετικού τύπου τεχνικές ανάγκες, μεταξύ των οποίων και την ανακατασκευή εγκαταστάσεων υγιεινής σε λύκειο της περιοχής.
Η περίοδος των θερινών διακοπών αποτελεί συνήθως το βασικό χρονικό περιθώριο για την εκτέλεση εργασιών μεγαλύτερης έκτασης, καθώς περιορίζονται οι δυσκολίες που θα προκαλούσε η παρουσία μαθητών και εκπαιδευτικών.
Ωστόσο, ακόμη και όταν πραγματοποιούνται εργασίες κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, οι ανάγκες των σχολικών κτιρίων δεν σταματούν να συσσωρεύονται.
Συντήρηση ή ανακατασκευή;
«Η συντήρηση περιλαμβάνει εργασίες αποκατάστασης φθορών, όπως επισκευές σε πλακάκια, καζανάκια και μεταλλικά στοιχεία, ενώ η ανακατασκευή αποτελεί πολύ ευρύτερη παρέμβαση, η οποία απαιτεί διαφορετικό σχεδιασμό και σημαντικά υψηλότερη χρηματοδότηση», όπως εξήγησε ο αρμόδιος αντιδήμαρχος. Όπως όμως δηλώνει ο κ. Ακρίβος, οι οικονομικές δυνατότητες των δήμων δεν επαρκούν για να καλύψουν από μόνες τους το σύνολο των απαιτούμενων ανακατασκευών.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν το καλοκαίρι στο 4ο Λύκειο Ηλιούπολης, όπου, όπως είπε, οι τουαλέτες βρίσκονταν σε χειρότερη κατάσταση από εκείνες που εμφανίζονται στα βίντεο του 5ου Γυμνασίου. Σύμφωνα με την περιγραφή του, οι παρεμβάσεις αφορούσαν συνολικά 13 τουαλέτες, αγοριών και κοριτσιών.
Το κόστος των σχολικών τουαλετών
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι αριθμοί που παρουσίασε ο αντιδήμαρχος για το ενδεχόμενο συνολικής ανακατασκευής των εγκαταστάσεων υγιεινής στα σχολεία της Ηλιούπολης.
Όπως εξήγησε, από τις 55 σχολικές μονάδες του Δήμου, πέντε έχουν ήδη ενταχθεί σε εργασίες ανακατασκευής μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», σύμφωνα με την καταμέτρηση που παρουσίασε. Με βάση αυτό το δεδομένο, απομένουν 50 σχολεία.
Εάν υπολογιστούν, ενδεικτικά, δύο βασικές εγκαταστάσεις υγιεινής ανά σχολείο —μία για τα αγόρια και μία για τα κορίτσια— προκύπτουν περίπου 100 εγκαταστάσεις. Με εκτιμώμενο κόστος 30.000 ευρώ ανά εγκατάσταση, ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε περίπου 3 εκατομμύρια ευρώ.
Φυσικά, το πραγματικό κόστος μπορεί να διαφοροποιείται σημαντικά, ανάλογα με το μέγεθος των εγκαταστάσεων, την κατάσταση των υδραυλικών δικτύων, τις απαιτήσεις προσβασιμότητας, τις οικοδομικές εργασίες και τις τεχνικές προδιαγραφές κάθε έργου.
Επιπλέον, σημειώνεται, ότι ο υπολογισμός αφορά αποκλειστικά στις τουαλέτες και δεν περιλαμβάνει άλλες ανάγκες, όπως ελαιοχρωματισμούς, επισκευές στεγών, μονώσεις, αναβάθμιση ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων ή παρεμβάσεις στους αύλειους χώρους.
Το όφελος από το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου»
Αναφορικά με το πρόγραμμα ανακαίνισης σχολικών κτιρίων «Μαριέττα Γιαννάκου», το οποίο αποτελεί μία από τις βασικές εθνικές πρωτοβουλίες για τη βελτίωση των σχολικών υποδομών, ο αντιδήμαρχος ανέφερε ότι ο Δήμος Ηλιούπολης έχει ήδη εντάξει σχολικές μονάδες στο πρόγραμμα, ενώ έχει καταθέσει προτάσεις για την ένταξη επιπλέον σχολείων.
Συγκεκριμένα, όπως είπε, μετά τις παρεμβάσεις που πραγματοποιήθηκαν σε ένα σχολείο πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης κατά την πρώτη φάση, ακολούθησε η ένταξη ενός γυμνασίου και ενός λυκείου που συστεγάζονται στο ίδιο συγκρότημα, καθώς και του Ειδικού Γυμνασίου Αθηνών, το οποίο βρίσκεται στην Ηλιούπολη. Παράλληλα, ανέφερε ότι έχει υποβάλει προτάσεις για τέσσερα ακόμη δημοτικά σχολεία και θα ακολουθήσουν, δύο σχολικές μονάδες δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Ο ίδιος χαρακτήρισε τις μέχρι τώρα παρεμβάσεις περιορισμένες σε σχέση με το σύνολο των αναγκών της πόλης, υπογραμμίζοντας ότι χωρίς τη συνέχιση και διεύρυνση των χρηματοδοτικών προγραμμάτων είναι δύσκολο να προχωρήσει η συνολική αναβάθμιση των σχολικών εγκαταστάσεων.
Η δεύτερη φάση του προγράμματος και ο σχεδιασμός για τα επόμενα χρόνια
Υπενθυμίζεται, ότι το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» ξεκίνησε το 2025 με στόχο την αναβάθμιση των σχολικών υποδομών σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Παιδείας της 15ης Ιουνίου 2026, η δεύτερη φάση αφορά 238 σχολεία και σχολικά συγκροτήματα σε 132 δήμους, με χρηματοδότηση 100 εκατομμυρίων ευρώ από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, μέσω της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών. Τα έργα υλοποιούνται από την εταιρεία «Κτιριακές Υποδομές Α.Ε.».
Οι προβλεπόμενες παρεμβάσεις περιλαμβάνουν ανακατασκευή ή επισκευή χώρων υγιεινής, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων για άτομα με αναπηρία, εργασίες προσβασιμότητας, χρωματισμούς, παρεμβάσεις σε αθλητικούς χώρους και εργασίες στεγάνωσης ή επισκευής στεγών.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που ανακοινώθηκε, από το σχολικό έτος 2026-2027 προβλέπεται να αρχίσουν μελέτες για επιπλέον 450 σχολικές μονάδες, με στόχο τη διεύρυνση του προγράμματος τα επόμενα χρόνια.
Για το δήμο Ηλιούπολης, παραμένει ζητούμενο το να αποσαφηνιστεί ποια από τα σχολεία που έχουν προταθεί θα ενταχθούν τελικά στις επόμενες φάσεις, ποιες εργασίες θα καλυφθούν και ποιο θα είναι το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, καθώς η υποβολή πρότασης από έναν δήμο δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με έγκριση χρηματοδότησης.
Σχετικά με το Ειδικό Γυμνάσιο Αθηνών
Η αναφορά του αντιδημάρχου στο Ειδικό Γυμνάσιο Αθηνών αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το σχολείο βρίσκεται στην Ηλιούπολη και έχει απασχολήσει πρόσφατα τη δημόσια συζήτηση για τις συνθήκες φοίτησης των μαθητών με αναπηρία. Μάλιστα, στις 2 Απριλίου 2026, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα του Πρωθυπουργού, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε με μαθητή του σχολείου, ο οποίος είχε ζητήσει τη συνδρομή της πολιτείας για την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων και των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Στο πλαίσιο της συνάντησης, ανακοινώθηκε ότι τα ειδικά σχολεία θα έχουν προτεραιότητα στην κατανομή των σχολικών μονάδων που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα ανακαινίσεων, προκειμένου να διασφαλίζεται – μεταξύ άλλων – η ισότιμη συμμετοχή στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Η ανάγκη σταθερής χρηματοδότησης
Όσον αφορά κυρίως στις εκτεταμένες ανακαινίσεις των σχολικών μονάδων, όπου απαιτούνται σημαντικοί πόροι, τεχνικές μελέτες και προγραμματισμός που υπερβαίνει συχνά τις δυνατότητες της τακτικής δημοτικής χρηματοδότησης, ο αντιδήμαρχος υποστήριξε ότι κανένας δήμος δεν μπορεί εύκολα να ανταποκριθεί οικονομικά στο σύνολο αυτών. Μάλιστα, περιέγραψε τις δυσκολίες που, κατά την άποψή του, δημιουργεί η κατανομή των παρεμβάσεων με βάση έναν σχετικά σταθερό αριθμό σχολείων ανά δήμο, χωρίς να λαμβάνεται επαρκώς υπόψη το συνολικό μέγεθος του σχολικού αποθέματος κάθε περιοχής.
Όπως εξήγησε, «ένας δήμος με 55 σχολεία και ένας δήμος με 15 σχολεία μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με αντίστοιχο αριθμό εντάξεων σε ένα πρόγραμμα. Σε αυτή την περίπτωση, η αναλογία των σχολείων που ανακαινίζονται σε σχέση με το σύνολο των αναγκών διαφέρει σημαντικά».
Θέρμανση και πυρασφάλεια
Τέλος, σχετικά με το σύστημα θέρμανσης των σχολείων, ο Γιάννης Ακρίβος ανέφερε ότι χρησιμοποιούνται φυσικό αέριο και πετρέλαιο και ότι πραγματοποιούνται οι προβλεπόμενοι έλεγχοι κάθε χρόνο.
Αντίστοιχα, σημείωσε ότι πραγματοποιούνται έλεγχοι και για τα μέτρα πυρασφάλειας.
