Οι απειλές των ΗΠΑ για την επιβολή “των σκληρότερων κυρώσεων στην ιστορία”, με στόχο να υποχρεώσουν το Ιράν να υποχωρήσει στις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον, έπειτα από σχεδόν έξι μήνες πολέμου, ενισχύουν τον κίνδυνο για έναν νέο γύρο κλιμάκωσης στον Περσικό Κόλπο.
Τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να απαντήσει το Ιράν στην οικονομική πίεση των ΗΠΑ αναλύει δημοσίευμα του Reuters.
Μπορεί το Ιράν να περιορίσει περαιτέρω τις εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή;
Ο Mohsen Rezaei, πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης και γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, έχει ήδη απειλήσει με διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου, μία από τις βασικές στρατηγικές επιλογές της Τεχεράνης από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.
“Εάν συνεχιστεί ο οικονομικός πόλεμος, δεν θα εξαχθεί ούτε μία σταγόνα πετρελαίου, ούτε μέσω των Στενών του Ορμούζ ούτε από οποιοδήποτε άλλο σημείο του Περσικού Κόλπου”, δήλωσε στο Reuters.
Οι επιθέσεις και οι απειλές του Ιράν κατά της ναυσιπλοΐας έχουν ήδη περιορίσει δραστικά την κίνηση μέσω των Στενών του Ορμούζ, ουσιαστικά παραλύοντας μία θαλάσσια δίοδο από την οποία, πριν από τη σύγκρουση, διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας ενεργειακής ροής.
Αν και ορισμένα πετρελαιοφόρα εξακολουθούν να διέρχονται από τα Στενά τις τελευταίες εβδομάδες, οι όγκοι παραμένουν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα. Την Κυριακή, μάλιστα, το Ιράν επέβαλε κυρώσεις σε 45 πετρελαιοφόρα, υποστηρίζοντας ότι δεν συμμορφώθηκαν με τους κανόνες που η Τεχεράνη επιδιώκει να επιβάλει στη ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ.
Επιθέσεις με πυραύλους, drones ή ταχύπλοα εναντίον πετρελαιοφόρων που επιχειρούν να εξέλθουν από τον Κόλπο έχουν επανειλημμένα προκαλέσει άνοδο των τιμών του πετρελαίου κατά τη διάρκεια των έξι μηνών της σύγκρουσης.
Την ίδια ώρα, οι σύμμαχοι της Τεχεράνης, οι Χούθι, έχουν περιορίσει τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα μέσω επιθέσεων και απειλών για αποκλεισμό της θαλάσσιας μεταφοράς φορτίων από τη Σαουδική Αραβία. Μέσω των Στενών Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, τα πλοία μεταφέρουν σαουδαραβικό αργό προς την Ασία, περνώντας κοντά από το προπύργιο των Χούθι στην Υεμένη.
Αρχικά, οι επιθέσεις είχαν οδηγήσει σε διακοπή της διέλευσης μόνο για ένα μέρος των πλοίων, με περισσότερα από τα μισά να εξακολουθούν να περνούν στα μέσα Αυγούστου. Ωστόσο, η κατάσταση γίνεται ολοένα πιο δύσκολη για τις ναυτιλιακές εταιρείες, καθώς κινεζικές ναυτιλιακές επιχειρήσεις έχουν πλέον αρχίσει να αλλάζουν διαδρομές και να αποφεύγουν το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, σύμφωνα με πηγές του κλάδου.
Νέες επιθέσεις, όπως αυτή που σημειώθηκε τη Δευτέρα εναντίον πλοίου κοντά στο Γιανμπού, τον βασικό τερματικό σταθμό πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, ή η επίθεση με drone κοντά στη Διώρυγα του Σουέζ στις αρχές Αυγούστου, θα μπορούσαν να αυξήσουν περαιτέρω την ανησυχία στις αγορές πετρελαίου και να οδηγήσουν υψηλότερα τις τιμές του αργού.
Παραμένουν οι χώρες του Κόλπου στο στόχαστρο του Ιράν;
Το Ιράν έχει απειλήσει να αντιδράσει εναντίον οποιωνδήποτε γειτονικών χωρών συμμετάσχουν στις αμερικανικές προσπάθειες να στραγγαλίσουν την ιρανική οικονομία, με χτυπήματα “ισχύος σεισμού”.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου έχει εξαπολύσει επανειλημμένα επιθέσεις εναντίον χωρών του Κόλπου και της Ιορδανίας, με κύριο στόχο αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, αλλά και ενεργειακές υποδομές και άλλους στόχους.
Μια κλιμάκωση των επιθέσεων που θα έβαζε στο στόχαστρο εγκαταστάσεις παραγωγής πετρελαίου ή φυσικού αερίου θα μπορούσε να προκαλέσει νέα άνοδο στις τιμές ενέργειας, προκαλώντας πολιτικό κόστος στην κυβέρνηση Τραμπ. Παράλληλα, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να είναι δυσκολότερο να αναστραφεί σε σχέση με επιθέσεις που περιορίζονται στη ναυσιπλοΐα.
Στο στόχαστρο θα μπορούσαν επίσης να βρεθούν μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και εγκαταστάσεις αφαλάτωσης νερού. Μια τέτοια εξέλιξη θα συνιστούσε σημαντικό κίνδυνο για τις μοναρχίες του Κόλπου που βρίσκονται στο πλευρό των ΗΠΑ και λειτουργούν ως σημαντικοί χρηματοοικονομικοί κόμβοι της παγκόσμιας οικονομίας.
Μπορεί το Ιράν να επιτεθεί απευθείας σε δυτικές χώρες;
Παρότι οι δυτικές χώρες βρίσκονται εκτός της εμβέλειας των βασικών οπλικών συστημάτων του Ιράν, οι Φρουροί της Επανάστασης έχουν ιστορικά δείξει ότι είναι διατεθειμένοι να αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους για να πραγματοποιούν επιθέσεις.
Τη Δευτέρα, η Βρετανία ανακοίνωσε ότι χάκερ που συνδέονται με το Ιράν προκάλεσαν διακοπή λειτουργίας σε έναν μικρό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής, ενώ Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι η Τεχεράνη πιθανότατα βρισκόταν πίσω από κυβερνοεπιθέσεις σε εγκαταστάσεις ύδρευσης στη Μινεσότα. Το Ιράν δεν έχει σχολιάσει τις συγκεκριμένες κατηγορίες.
Παράλληλα, δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν κατηγορήσει το Ιράν ότι στρατολογεί άτομα σε τοπικό επίπεδο για να πραγματοποιήσουν επιθέσεις ή να επιχειρήσουν δολοφονίες σε χώρες της Δύσης. Η Τεχεράνη έχει αρνηθεί τις κατηγορίες αυτές.
