Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι κατηγόρησε τον Ντόναλντ Τραμπ ότι προσπαθεί να ασκήσει πίεση στο Κίεβο ώστε να παραδοθεί στη Ρωσία, κλιμακώνοντας μια αντιπαράθεση που διαρκεί εδώ και μία εβδομάδα με τον Αμερικανό πρόεδρο, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Ο Ζελένσκι κατέθεσε επίσης μια νέα πρόταση, ανταποκρινόμενος στο αίτημα του Τραμπ να σταματήσουν τα πλήγματα κατά ρωσικών διυλιστηρίων —αίτημα που αποσκοπούσε στην αντιμετώπιση των υψηλών τιμών του ντίζελ— με αντάλλαγμα την παροχή περισσότερων πυραύλων για τα συστήματα αεράμυνας Patriot.
“Τώρα, έχουμε μπροστά μας επικίνδυνες ημέρες ενόψει των εκλογών”, δήλωσε ο Ζελένσκι, αναφερόμενος στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ.
Η τελευταία μου πρόταση ήταν η εξής: Εμείς δεν στοχεύουμε το ρωσικό ντίζελ, κι εσείς μας δίνετε πυραύλους για τα συστήματα Patriot ώστε να προστατεύσουμε τις εγκαταστάσεις μας. Εκείνοι, όμως, θέλουν απλώς να σταματήσουμε τις επιθέσεις που αφορούν το ντίζελ. Και αν εμείς προχωρήσουμε σε τέτοια πλήγματα, εκείνοι θα μας κόψουν την πρόσβαση σε κάτι άλλο”.
Καθώς οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ουκρανίας έφτασαν σε νέο χαμηλό, ο Ζελένσκι απαρίθμησε μια σειρά από –όπως ανέφερε– μη φιλικές ενέργειες της Ουάσιγκτον προς το Κίεβο. Σε αυτές περιλαμβάνονται η σκόπιμη επιβράδυνση των ταχυτήτων του διαδικτύου μέσω του συστήματος Starlink –το οποίο είναι ζωτικής σημασίας για τα ουκρανικά στρατεύματα που μάχονται κατά της Ρωσίας– καθώς και η καθυστέρηση στην παράδοση των ήδη περιορισμένων αποθεμάτων πυραύλων Patriot, όπως δήλωσε ο ίδιος την Κυριακή σε συνέντευξή του στο Bloomberg.
“Πιστεύω ότι έχουν γίνει κινήσεις προκειμένου να πειστεί η Ουκρανία να συνθηκολογήσει”, ανέφερε ο Ζελένσκι, καθισμένος στο γραφείο του στο Κίεβο. “Δεν λέω ότι αυτός είναι ο στόχος που επιδιώκουν οι εταίροι μας. Δεν θέλω να πιστεύω ότι οι Αμερικανοί εταίροι μας θεωρούν πως ο πόλεμος” κατά της Ρωσίας “θα μπορούσε να λήξει νωρίτερα εις βάρος της Ουκρανίας. Όμως, έτσι φαίνεται”.
Η ένταση στις σχέσεις Ουκρανίας-ΗΠΑ εκτοξεύτηκε αφότου ο Τραμπ σύναψε συμφωνία με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, βάσει της οποίας η Ουάσιγκτον θα απείχε από περαιτέρω αυστηροποίηση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, με αντάλλαγμα τη διάθεση από τη Μόσχα περιορισμένων ποσοτήτων ντίζελ στην παγκόσμια αγορά, ώστε να συγκρατηθεί η άνοδος των τιμών. Ο Τραμπ προκάλεσε αντιδράσεις ακόμη και εντός του ίδιου του κόμματός του, όταν δήλωσε αργά την Παρασκευή ότι θα αναστείλει την εφαρμογή μέρους ενός νέου νόμου περί κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ο οποίος φέρει το όνομα του εκλιπόντος γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ.
Ο Ζελένσκι πρόσθεσε ότι οι σχέσεις με τις ΗΠΑ ενδέχεται να βελτιωθούν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες.
“Η πολιτική είναι πολύ επιθετική κατά την εκλογική περίοδο”, δήλωσε. “Πιστεύω ότι τώρα επικρατεί μεγάλη ένταση, αλλά μετά τις εκλογές η ζωή θα συνεχιστεί και θεωρώ ότι τα πράγματα θα είναι πιο ήρεμα”.
Οι ΗΠΑ έχουν ζητήσει από το Κίεβο να σταματήσει να πλήττει τα ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου. Η κυβέρνηση Τραμπ υποστήριξε ότι αυτές οι επιθέσεις έχουν συμβάλει στις υψηλές τιμές της ενέργειας, ιδίως του ντίζελ, παρόλο που η παγκόσμια προσφορά έχει επηρεαστεί πολύ πιο σημαντικά από τον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν. Η Ουκρανία δήλωσε έτοιμη να σταματήσει τα πλήγματα κατά των διυλιστηρίων, εφόσον η Ρωσία απέχει από επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας.
Ωστόσο, και οι δύο πλευρές συνέχισαν να στοχεύουν ενεργειακές εγκαταστάσεις. Η Ουκρανία επανέλαβε τις επιθέσεις της, αφού είχε κάνει παύση αρκετών ημερών για να διαπιστώσει αν η Ρωσία θα τηρούσε την “ενεργειακή εκεχειρία” που είχε εξαγγείλει ο Τραμπ. Η ουκρανική πλευρά ανέφερε ότι ρωσικές δυνάμεις έπληξαν υποσταθμούς κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, αφήνοντας δεκάδες χιλιάδες οικογένειες χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ η Ρωσία αντιμετώπισε πυρκαγιές σε τερματικό σταθμό πετρελαίου στην Αγία Πετρούπολη και σε άλλες βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Οι δηλώσεις του Ζελένσκι έγιναν αφότου η Ουκρανία διαμαρτυρήθηκε ότι η SpaceX —η αμερικανική εταιρεία που ανήκει στον Έλον Μασκ— περιόρισε τις ταχύτητες του διαδικτύου μέσω του συστήματος Starlink στην Ουκρανία. Η υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου είναι ζωτικής σημασίας για τα ουκρανικά στρατεύματα και αποτελεί ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα της χώρας στο πεδίο της μάχης, στον πόλεμο κατά της Ρωσίας που διανύει πλέον το πέμπτο έτος του.
Ερωτηθείς για το ποιος έδωσε την εντολή για αυτή την κίνηση, ο Ζελένσκι υπέδειξε “τις αρχές, τον Λευκό Οίκο”, επικαλούμενος “πηγές” τις οποίες δεν κατονόμασε. Ανέφερε ότι, στην Ουκρανία, η ταχύτητα του διαδικτύου μέσω Starlink διακόπτεται όταν η ταχύτητα κίνησης υπερβαίνει τα 161 χιλιόμετρα (100 μίλια) την ώρα, ενώ εκτός της χώρας η υπηρεσία λειτουργεί χωρίς κανέναν περιορισμό. Τα ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) κινούνται με ταχύτητα περίπου 400 χιλιομέτρων την ώρα.
Ο Ζελένσκι δήλωσε επίσης ότι οι ΗΠΑ καθυστερούν τις παραδόσεις για τα συστήματα αεράμυνας Patriot, τα οποία χρησιμοποιούνται για την κατάρριψη ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων — όπλων που προκαλούν τις σοβαρότερες ζημιές στις υποδομές των ουκρανικών πόλεων.
“Έχουμε πληρώσει για τα όπλα”, συμπεριλαμβανομένων των αντιβαλλιστικών πυραύλων στο πλαίσιο του λεγόμενου προγράμματος PURL, ανέφερε ο Ζελένσκι. “Ένα μέρος των προμηθειών έχει εγκριθεί” από την αμερικανική πλευρά, “ενώ το υπόλοιπο όχι. Και αυτό δεν αποτελεί τεχνικό ζήτημα”.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, οι ΗΠΑ προμηθεύουν επί του παρόντος την Ουκρανία με μόλις 12 αναχαιτιστικούς πυραύλους Patriot τον μήνα — ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο του ρυθμού που ίσχυε επί διακυβέρνησης Τζο Μπάιντεν. Ενώ επί Μπάιντεν οι ΗΠΑ παρείχαν τους πυραύλους δωρεάν ως στρατιωτική βοήθεια, υπό τον Τραμπ η Ουκρανία καλείται να τους αγοράσει.
“Πιστεύω ότι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών διατηρεί πράγματι καλές σχέσεις με τον Πούτιν”, δήλωσε ο Ζελένσκι. “Ωστόσο, υπάρχει ένα ζήτημα: αυτή τη στιγμή, ο Τραμπ δεν μπορεί να αναγκάσει τον Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο”.
Ο Ζελένσκι διατηρεί στενή επαφή με τους βασικούς απεσταλμένους του Τραμπ για τις ειρηνευτικές συνομιλίες σχετικά με την Ουκρανία, τον Τζάρεντ Κούσνερ και τον Στιβ Γουίτκοφ. Την Κυριακή, ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε ότι οι δύο πλευρές συζητούν το ενδεχόμενο μιας νέας συνάντησης, πιθανότατα εντός της τρέχουσας εβδομάδας. Οι τρεις τους είχαν συναντηθεί ξανά στο Κίεβο στις αρχές Σεπτεμβρίου. Τότε, ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ είχαν επισκεφθεί αρχικά τη Μόσχα για συνομιλίες με τον Πούτιν, προτού πραγματοποιήσουν την πρώτη τους επίσκεψη στην Ουκρανία για διαπραγματεύσεις με τον Ζελένσκι.
Η ένταση στις σχέσεις με τις ΗΠΑ έρχεται στη χειρότερη δυνατή στιγμή για την Ουκρανία, καθώς η χώρα προετοιμάζεται για έναν εξαιρετικά δύσκολο χειμώνα.
Η χρήση ρωσικών drones με κινητήρες τζετ, σε συνδυασμό με τη σοβαρή έλλειψη αναχαιτιστικών βλημάτων, έχει καταστήσει την Ουκρανία ολοένα και πιο ευάλωτη σε εντεινόμενες αεροπορικές επιθέσεις, πλήττοντας το ηθικό του πληθυσμού. Η χώρα αντιμετωπίζει ήδη πολύωρες διακοπές ρεύματος, ενώ οι μεγαλύτερες πόλεις της προετοιμάζονται για ακόμη σοβαρότερα προβλήματα, όπως πιθανές διακοπές στη θέρμανση, την υδροδότηση και την αποχέτευση.
Όταν ρωτήθηκε πώς θα περιέγραφε τις προσπάθειες για την αποκατάσταση των σχέσεων με τις ΗΠΑ, ο Ζελένσκι απάντησε: “Πιστεύω ότι, όταν οι πιθανοί κίνδυνοι για την Ουκρανία έχουν διαστάσεις τσουνάμι, πρέπει κανείς να παρέμβει όσο πρόκειται ακόμη για μια απλή, ήπια καταιγίδα. Θεωρώ ότι διακυβεύονται πολύ περισσότερα από τη συμφωνία για το ντίζελ”.
