Διλήμματα: Ο Φιλ Ιερόπουλος ο Φοίβος Δούσος και το Uchronia

Η queer επανάσταση και δύο ΦΥΤΑ που αρνούνται να διαλέξουν το προφανές. Το Uchronia του Φιλ Ιερόπουλου, σε σενάριο Φοίβου Δούσου, με έμπνευση από το «Μια Εποχή στην Κόλαση» του Αρθούρου Ρεμπώ, είναι ένα ψυχεδελικό ταξίδι σε 150 χρόνια εξέγερσης, queer ιστορίας και χαμένων -ή ίσως όχι και τόσο χαμένων- ουτοπιών. Τι σημαίνει σήμερα να είσαι πραγματικά ριζοσπαστικός όταν ακόμη και η διαφορετικότητα μπορεί να συσκευαστεί, να κανονικοποιηθεί και να πουληθεί; Και τι θα έβλεπε ο Αρθούρος Ρεμπώ αν μπορούσε να ανοίξει τα μάτια του μέσα στο 2026 και να κοιτάξει γύρω του;

Η τρίτη μεγάλου μήκους ταινία του Ιερόπουλου, μετά το ORFEAS2021 και το Avant-Drag!, είναι ένα ψυχεδελικό docu-essay εμπνευσμένο από το Une Saison en Enfer -το «Μια Εποχή στην Κόλαση» του Ρεμπώ. Μόνο που εδώ ο ποιητής δεν αντιμετωπίζεται σαν ένα ιστορικό πρόσωπο του οποίου τη ζωή πρέπει να αφηγηθούμε από την αρχή ως το τέλος, γίνεται φάντασμα, ταξιδιώτης στον χρόνο και όχημα για να περάσουμε μέσα από εναλλακτικές ιστορίες και διαφορετικές εκδοχές του παρελθόντος. Συναντά την Emma Goldman, τον Guy Hocquenghem, τον David Wojnarowicz, τη Marsha P. Johnson και άλλες ριζοσπαστικές φιγούρες, πραγματικές και φανταστικές, καθώς το φιλμ αναρωτιέται τι σημαίνει επανάσταση σε μια εποχή γενικευμένης απογοήτευσης.

Και το κάνει χωρίς να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να χωρέσει σε κάποιο κινηματογραφικό κουτάκι. Το Uchronia κινείται ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ, το experimental cinema, το κινηματογραφικό δοκίμιο, την performance και την queer κινηματογραφική παράδοση, με fragments, tableaux, spoken word, αρχειακά ίχνη, 4K εικόνες, Hi-8, Super-8 και MiniDV. Ο ίδιος ο Ιερόπουλος περιγράφει τη σχέση του με αυτή τη φόρμα ως μια άρνηση της ιδέας ότι το σινεμά μιλά από κάποιο ουδέτερο έδαφος. Η πραγματικότητα περνά μέσα από την παραμόρφωση, το χιούμορ, την υπερβολή, τα σώματα, το μοντάζ και το ίδιο το τεχνητό της εικόνας. 

Αν όλα αυτά ακούγονται σαν μια ταινία που σκοπεύει να σου δώσει χρόνο να βολευτείς στην καρέκλα σου, μάλλον μιλάμε για λάθος ταινία. Το Uchronia έχει περισσότερους από 30 χαρακτήρες και subplots, κινείται σε έξι διαφορετικές ιστορικές περιόδους και επτά γλώσσες και περνά από τον Ρεμπώ στη Louise Michel, από τον Andy Warhol και τον Trotski 2.0 στη Divine, τον Paul Verlaine και τη Marsha P. Johnson. Στο καστ βρίσκονται οι Kristof και Φλομαρία Παπαδάκη, μαζί με τη Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου, τον The Boy, τη Ρέα Βαλντέν, την Αντουανέττα Αγγελίδη, την Eve Libertine των Crass και μια ολόκληρη παρέλαση της εγχώριας και διεθνούς avant-garde. Executive producer είναι ο Charlie Kaufman, μαζί με τη Μαρίνα Δανέζη, τον Jürgen Brüning, τον Φοίβο Δούσο και την Eva H.D. Ο Ιερόπουλος και ο Δούσος, άλλωστε, έρχονται ήδη από το Avant-Drag!, την προηγούμενη συνεργασία τους, που έκανε πρεμιέρα στο Rotterdam, ταξίδεψε σε περισσότερα από 70 διεθνή φεστιβάλ και βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Το Uchronia έκανε την παγκόσμια πρεμιέρα του στην Berlinale το 2026 και τώρα έρχεται επιτέλους στην Αθήνα.

Και ξέρουμε πλέον ακριβώς πού και πότε. Από την Πέμπτη 24 έως και την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026, αποκλειστικά για μία εβδομάδα στον κινηματογράφο Τριανόν, με την αθηναϊκή πρεμιέρα στις 24/9 στις 20:30. Δεν πρόκειται μάλιστα για μια απλή εβδομάδα προβολών. Σχεδόν κάθε βραδιά συνοδεύεται από Q&A, συζητήσεις και performances γύρω από το experimental cinema, την queer γραφή, την κινηματογραφική πρωτοπορία και την τεχνολογία, ενώ το Σάββατο 26/9 ακολουθεί πάρτι με DJ και performances. Οι προβολές από 24 έως 28 Σεπτεμβρίου έχουν ελληνικούς υπότιτλους και εκείνες της 29ης και 30ής αγγλικούς.

Πριν, λοιπόν, ο Ρεμπώ αρχίσει να ταξιδεύει στον χρόνο στην οθόνη του Τριανόν, βάλαμε τους δύο ανθρώπους πίσω από το Uchronia να κάνουν κάτι ίσως ακόμη δυσκολότερο, να διαλέξουν. Ο Φοίβος Δούσος απαντά στα διλήμματα του Φιλ Ιερόπουλου και ο Φιλ στα διλήμματα του Φοίβου, σε ένα μικρό παιχνίδι όπου το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης βρίσκεται απέναντι στις Νύχτες Πρεμιέρας, η Sarah Kane απέναντι στο σουβλάκι, ο βιεννέζικος ακτιονισμός στο πασχαλινό τραπέζι και -ίσως το σκληρότερο υπαρξιακό ερώτημα όλων- ο Deleuze απέναντι στον ΕΝΦΙΑ. Μετά το Uchronia, τίποτα από αυτά δεν ακούγεται εντελώς παράλογο.

Ο Φοίβος ρωτάει, ο Φιλ απαντάει

Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης ή Νύχτες Πρεμιέρας;

Η έκφραση «δεν υπάρχεις» μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως 1: είσαι ανεκδιήγητος, ανεύθυνος, εκτός πραγματικότητας, αλλά και ως 2: έχεις εξαφανιστεί, δεν υπήρξες ποτέ, είσαι φάντασμα.

Δημοκίδης ή Γκουλαγκς;

Και τα δυο ξεκίνησαν με καλές προθέσεις, δηλ προφανώς αγαπάμε τη Ρώσικη Πρωτοπορία. Αλλά μετά ήρθε ο Μητσοτάκης τζούνιορ και αναδύθηκε η σκληρή αλήθεια για τον νεοφιλελευθερισμό: η επανάσταση καταπνίγηκε, ο Μαγιακόφσκι αυτοκτόνησε και τα cultural studies στάλθηκαν στη Σιβηρία.

Σουβλάκι ή Sarah Kane;

Το contemporary ελληνικό σουβλάκι είναι μια συνεχής απογοήτευση, μια ανάμνηση σε σήψη. Μόνο το Μεξικάνικο Σουβλάκι στη Λούτσα μπορεί να συγκριθεί με τη σημαντικότερη κουήρ playwright του 20ου αιώνα.

Τζεντριφικέισιον από Αναρχική Ταβέρνα ή Τζεντριφικέισιον από Γκαλερί;

Αν αναφέρεσαι στην Αθήνα, μόνο οι αναρχικές ταβέρνες, κουτούκια έχουν καταφέρει να κάνουν ουσιαστικό τζεντριφικέισιον, τις γκαλερί ξέχνα τες, αποτύπωμα μηδέν. Α, και η Στέγη κάνει τζεντριφικέισιον, ΟΚ, αλλά αν το καλοσκεφτείς, είναι ενός είδους αναρχική ταβέρνα κι αυτή.

Σαταντάγκο ή Εμιλυ ιν Παρις;

Όταν οι εξωγήινοι μας επισκεφτούν για να δουν πώς προέκυψε η μεγάλη καταστροφή του ΑΙ, ίσως μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν αυτά τα δύο σημεία για να ξεκινήσουν να αποκρυπτογραφούν τι συνέβη στην 25ετία που απέχουν. Να σημειωθεί επίσης πως και η Emily και ο Irimiás είναι μανίπιουλατιβ κόνμανς. It takes two… to satantango.

Ο Φιλ ρωτάει, ο Φοίβος απαντάει

Πασχαλινό τραπέζι ή βιεννέζικος ακτιονισμός;

Γενικά δεν είμαι φαν των εντοσθίων αλλά αν είναι να μιλήσουμε για σωματικά υγρά που δημιουργούν ναυτία θα συνταχθώ με τις φιλενάδες του Βιεννέζικου ακτιονισμού – χορεύονται με τα βασανιστήρια για να ξορκίσουμε τα φαντάσματα του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, αυστηρά χωρίς κλαρίνα παρακαλώ.  

Μνημόσυνο στο Facebook ή ΑΙ φρούτα στο TikTok;

Ονειρεύομαι τη μέρα που τα φρούτα θα έρχονται και θα μοιρολογούν κάθε φορά που θα πεθαίνει κάποιος – ένας τραγικός χορός από μπανάνες και φράουλες που απαγγέλουν τερζοπουλικά τα ανδραγαθήματα του τεθνεόντος καθώς οι λιωμένοι εγκέφαλοι των πενθούντων συγκεντρώνονται σε ένα δροσιστικό συλλογικό μιλκσεηκ.

Deleuze ή ΕΝΦΙΑ; 

Έχω μια υποψία ότι το gov.gr είναι μια επιθυμητική μηχανή που απλώνει τα πλοκάμια της μέσα στα σκοτεινά υπόγεια του συλλογικού μας ασυνείδητου δημιουργώντας γλιτσερά δίκτυα απο-δομημένων δημοσίων υπαλλήλων που με μικρές ιαχές συλλαβίζουν σε δυαδικό κώδικα: “έπεσε το σύστημα” 

Γεμιστά ή Θάνατος; 

Ακολουθώντας των εθνικό μας ποιητή, Διονύσιο Σολωμό θα επιλέξω την κουρτίνα δύο. 

Λίνα Μενδώνη ή Αφροδίτη Παναγιωτάκου;

Αγάπη, άλλο στέκα κι άλλο στέμμα. Είναι γνωστό ότι τα ΦΥΤΑ είχαν, έχουν και θα έχουν μία μούσα, την de facto και αιώνια υπουργό πολιτισμού της χώρας. 

Uchronia, Κινηματογράφος Τριανόν, Κοδριγκτώνος 21, Αθήνα, 24-30 Σεπτεμβρίου 2026. Ολόκληρο το πρόγραμμα και εισιτήρια: MORE.