Ανταπόκριση από το 67ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης: 30 χρόνια μετά, οι «Απόντες» μάς αγγίζουν ακόμη

Φωτογραφία από τον ιστότοπο του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, filmfestival.gr

Το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης δεν αγαπά μόνο τους νέους Έλληνες δημιουργούς, αλλά κάθε χρόνο τιμά και μερικά από τα πιο εμβληματικά πρόσωπα που έχουν περάσει από τις αίθουσές του στο παρελθόν. Ένας από αυτούς είναι ο Νίκος Γραμματικός, στον οποίο απονεμήθηκε φέτος ο τιμητικός Χρυσός Αλέξανδρος για τη συνολική συμβολή του στον ελληνικό κινηματογράφο, μαζί με ένα αφιέρωμα σε ολόκληρη τη φιλμογραφία του. Ήμασταν αρκετά τυχεροί ώστε να βρεθούμε στο Ολύμπιον εχθές, όχι μόνο για τη βράβευση, αλλά και για να παρακολουθήσου την πιο γνωστή, ίσως, ταινία του, τους «Απόντες».

Ο Ορέστης Ανδρεαδάκης, Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ και ο Άκης Σακελλαρίου, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου, καλωσόρισαν στη σκηνή τους συντελεστές της ταινίας, ανάμεσα στους οποίους οι Παναγιώτης Παπαχατζής, Νίκος Παναγιωτόπουλος, Κωστής Γκίκας, Κατερίνα Βαρθαλίτου, Τάσος Νούσιας, Γιώργος Ευγενικός, Γιώργος Γιαννόπουλος, Αιμίλιος Χειλάκης, Νίκος Γεωργάκης, Βαγγέλης Μουρίκης και Αντώνης Σαμαράς. Μερικοί πήραν τον λόγο για να τιμήσουν τον σκηνοθέτη, αλλά και να μοιραστούν ιστορίες από τα γυρίσματα της ταινίας, να θυμηθούν εκείνους που δεν βρίσκονται πια εδω και να εξηγήσουν πως, μια τεράστια ομάδα ανθρώπων, κατάφερε τελικά να καλλιεργήσει αυτή την αγνή ενέργεια που βλέπουμε στη μεγάλη οθόνη.

Στον ευχαριστήριο λόγο του, ο Γραμματικός ανέφερε: «Είχα την τύχη να συνεργαστώ με ανθρώπους όπως ο Μηνάς Χατζησάββας, η Γιούλα Ζωιοπούλου και ο Κωνσταντίνος Σταρίδας. Τα ονόματα που επέλεξα είναι τυχαία, απλώς οι άνθρωποι αυτοί έχουν φύγει και ο κατάλογος των “Απόντων” μεγαλώνει. Κι επειδή έκανα τον απουσιολόγο όταν ήμουν μικρός, δεν έχω πια σελίδες… Πολλοί στενοί μου άνθρωποι έφυγαν και θα ήθελα να τους αφιερώσω αυτό το βραβείο».

Η ταινία ακολουθεί έξι παιδικούς φίλους στη Σαλαμίνα, να ακολουθούν ο καθένας τον δικό τους δρόμο, με τη φαινομενικά μοναδική σταθερά τις παρεϊστικες παραδόσεις τους και την αγάπη που έχουν ο ένας για τον άλλο. Αφετηρία είναι η νίκη της Ελλάδας στο Ευρωμπάσκετ του 1987, στο Μουντιάλ του 1994, την πρώτη φορά που η Εθνική συμμετείχε στη διοργάνωση, μόνο και μόνο για να φύγει από αυτή ηττημένη. Αυτά είναι τα επτά χρόνια που μας παρουσιάζει ο σκηνοθέτης από τη ζωή της παρέας και αποτελούν τρανή απόδειξη πως, μερικές φορές, τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν ακόμη και χωρίς να το καταλάβεις.

Στις ταινίες του, ο Γραμματικός επιστρέφει συχνά στη γενέτειρά του, τη Σαλαμίνα. Έτσι κι εδώ, δημιουργεί έναν μικρόκοσμο που μοιάζει ταυτόχρονα τόσο απλός όσο και πανανθρώπινος. Η μεγαλύτερη γοητεία των «Απόντων» είναι πως καταφέρνει να αποτυπώσει τις αλλαγές στη δυναμική της παρέας αδιόρατα και με στοιχειωτική ευστοχία, ψηλαφώντας την πορεία από τον θρίαμβο στην απογοήτευση. 

Διαβάστε περισσότερα

Ήταν η πρώτη φορά που παρακολούθησα την ταινία, ωστόσο βρήκα κάτι πολύ οικείο στη σταδιακή διάβρωση που προτείνει εδώ ο Γραμματικός. Η φιλοδοξία ή η έλλειψή της, η άνεση μιας ζωής που δεν είναι αυτό που ήθελες αλλά είναι αυτό που μπορείς να κάνεις ή η άρνηση να αδράξεις ακόμη και αυτό που μπορείς, η ουσιαστική ενασχόληση με την τέχνη ή το ξεπούλημα, όλα αποτελούν τις δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος και όλα καταλήγουν σε ένα είδος αποξένωσης που είναι επίκαιρο και ταυτόχρονα δύσκολο να περιγραφεί με λόγια.

Το να παρακολουθείς τους «Απόντες» στη μεγάλη οθόνη είναι μια υπερβατική εμπειρία που οδηγεί αναπόφευκτα σε κλάματα με λυγμούς, ακριβώς όπως βρήκε πολλούς από εμάς το τέλος της ταινίας. Τριάντα χρόνια μετά την πρώτη της προβολή στο φεστιβάλ, η ταινία καταφέρνει να βρίσκει ακόμη το κοινό της.

Η ταινία είναι διαθέσιμη στο Cinobo.