Σε ένα χωράφι στη νότια Ουκρανία, στρατιώτες έγραψαν σαρκαστικά μηνύματα πάνω σε ένα κομψό γκρι επιθετικό drone, το οποίο σύντομα θα κυνηγούσε ρωσικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα — μέρος μιας διευρυνόμενης ουκρανικής εκστρατείας για την απομόνωση της Κριμαίας και την αποδυνάμωση της πολεμικής προσπάθειας της Μόσχας.
Δρώντας πολύ πίσω από την πρώτη γραμμή, στις εκτεταμένες στέπες της Ουκρανίας, τέτοιες μονάδες έχουν πλήξει περισσότερα από 180 πλοία και άλλους θαλάσσιους στόχους γύρω από τη χερσόνησο τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο στον πόλεμο.
Οι επιθέσεις, οι οποίες ξεκίνησαν πρώτα στην Αζοφική Θάλασσα και τώρα επεκτείνονται στη Μαύρη Θάλασσα, στην οποία καταλήγει η Αζοφική, έχουν σχεδιαστεί ώστε να αυξήσουν το κόστος για τη Ρωσία από την κατοχή της Κριμαίας και να μεταφέρουν την πρωτοβουλία προς το Κίεβο, στον πέμπτο χρόνο του ολοκληρωτικού πολέμου στην Ουκρανία.
“Εργαζόμαστε μέρα και νύχτα, κάθε μέρα, χωρίς ρεπό”, δήλωσε ο διοικητής τάγματος με το προσωνύμιο “Ray” της μονάδας Magyar’s Birds, μιας ταξιαρχίας που αποτελεί σημαντικό μέρος αυτής της προσπάθειας. Σύμφωνα με την ουκρανική στρατιωτική πρακτική, ταυτοποιήθηκε μόνο με το διακριτικό κλήσης του.
Κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψης του Reuters, η ομάδα του εκτόξευε drones κάθε λίγα λεπτά. Η μονάδα ανέφερε ότι έπληξε ένα φορτηγό πλοίο και έναν πλωτό γερανό στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και έναν υποσταθμό ηλεκτρικής ενέργειας στη νότια Κριμαία. Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τους ισχυρισμούς αυτούς.
Οι επιθέσεις αποτελούν μέρος της αυξανόμενης αντιπαράθεσης στα στρατηγικής σημασίας ύδατα τις τελευταίες εβδομάδες, κατά τη διάρκεια της οποίας η Ρωσία έχει εντείνει τις επιθέσεις της εναντίον ουκρανικών λιμανιών και διεθνών εμπορικών πλοίων.
Ο υπουργός Γεωργίας της Ουκρανίας δήλωσε την Πέμπτη ότι οι πλοιοκτήτες ανέστειλαν προσωρινά τις αφίξεις πλοίων στα ουκρανικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας για εξαγωγές αγροτικών προϊόντων, μετά την αύξηση των επιθέσεων.
Μάχη για την Κριμαία
Η Κριμαία, η οποία λειτουργεί ως κόμβος διέλευσης και στρατιωτικό κέντρο για τα στρατεύματα της Μόσχας, έχει γίνει νέος στόχος των ουκρανικών δυνάμεων drones, καθώς αυτές ενισχύουν τις δυνατότητές τους για πλήγματα.
Τους τελευταίους μήνες, έχουν στοχεύσει οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις σε μια μεγάλη περιοχή της κατεχόμενης νότιας Ουκρανίας που συνδέει τη χερσόνησο με τη Ρωσία — τη χώρα που κατέλαβε και προσάρτησε την Κριμαία το 2014, πολύ πριν από την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία το 2022.
Αυτό έχει οδηγήσει σε ελλείψεις καυσίμων και σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στην Κριμαία, με εγκαταστάσεις ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου να πλήττονται επίσης συστηματικά.
Τώρα, οι επιθέσεις σε πετρελαιοφόρα, πλοία μεταφοράς ξηρού φορτίου και άλλα σκάφη σηματοδοτούν τη διεύρυνση της προσπάθειας του Κιέβου να ασκήσει πίεση στις ρωσικές δυνάμεις, στερώντας τους πόρους.
Από τότε που ξεκίνησε η νέα φάση της εκστρατείας τους τον Ιούλιο, οι δυνάμεις drones υπό τον διοικητή Ρόμπερτ “Magyar” Μπρόβντι έχουν αναφέρει ότι πλήττουν περίπου έξι πλοία την ημέρα, με τον Μπρόβντι να παρουσιάζει λεπτομερείς αναφορές γεμάτες ειρωνικά σχόλια και emoji.
Οι επιθέσεις έχουν περιορίσει τη ρωσική ναυσιπλοΐα μέσω της Αζοφικής Θάλασσας, η οποία δέχεται πλοία από την κύρια νότια γεωργική περιοχή της Ρωσίας μέσω του ποταμού Ντον.
Οι δυνάμεις του Μπρόβντι υποστήριξαν ότι η πορθμειακή σύνδεση του Κερτς μεταξύ της ανατολικής Κριμαίας και της ρωσικής περιοχής του Κρασνοντάρ έχει χάσει περίπου το 75% της δυναμικότητάς της. Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει τον ισχυρισμό αυτό.
Ο διοικητής δήλωσε στο Reuters ότι οι επιθέσεις είχαν ως στόχο “να καταστρέψουν τον μύθο” της ρωσικής κυριαρχίας και να επιτύχουν τον πλήρη έλεγχο των ουκρανικών χωρικών υδάτων.
Η νέα εκστρατεία έχει την κωδική ονομασία “Molochko”: μια σύνθετη λέξη που ακούγεται σαν τη λέξη “γάλα”, αλλά υποδηλώνει τη φράση “η Μόσχα θα καταρρεύσει εξαιτίας της Κριμαίας”.
Ο Σίνταρθ Καουσάλ, ανώτερος ερευνητής στο βρετανικό ινστιτούτο μελετών Royal United Services Institute (RUSI) στο Λονδίνο, δήλωσε ότι οι ουκρανικές επιθέσεις κατά των χερσαίων ρωσικών γραμμών ανεφοδιασμού έχουν οδηγήσει σε αύξηση της ναυσιπλοΐας μέσω της Αζοφικής Θάλασσας, παρέχοντας έτσι περισσότερους θαλάσσιους στόχους.
Οι επιθέσεις, ανέφερε, αποτελούν “μια λογική συνέχεια” της ουκρανικής εκστρατείας για την Κριμαία.
Ρωσικές επιθέσεις σε λιμάνια και πλοία
Τα ουκρανικά πλήγματα έχουν συνοδευτεί από εντατικοποίηση των ρωσικών επιθέσεων στη νότια Ουκρανία, ιδιαίτερα στην πόλη της Οδησσού και στα λιμάνια από τα οποία διακινείται μεγάλο μέρος των ουκρανικών εξαγωγών σιτηρών προς τις διεθνείς αγορές μέσω θαλάσσιου διαδρόμου.
Την Κυριακή, 10 ναυτικοί σκοτώθηκαν όταν οι ρωσικές δυνάμεις έπληξαν πλοίο με σημαία Γουινέας-Μπισάου, το οποίο μετέφερε καλαμπόκι από το λιμάνι της Οδησσού, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους.
Την περασμένη εβδομάδα, τουλάχιστον τρεις άνθρωποι σκοτώθηκαν σε επιθέσεις στην Οδησσό και στο Μικολάιβ, μια ακόμη πόλη-λιμάνι.
Μόνο κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες του Ιουλίου, η Ρωσία έπληξε ουκρανικά λιμάνια 23 φορές και πολιτικά πλοία 17 φορές, σύμφωνα με την ουκρανική αρχή λιμένων, η οποία ανέφερε την περασμένη Πέμπτη ότι οι έμποροι αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα εφοδιαστικής.
Οι αγροτικές εξαγωγές, όπως τα σιτηρά και τα φυτικά έλαια, παραμένουν η μεγαλύτερη πηγή συναλλαγματικών εσόδων της Ουκρανίας, με περισσότερο από το 90% να αποστέλλεται από τα λιμάνια της περιοχής της Οδησσού μέσω θαλάσσιου διαδρόμου.
Η Ρωσία έχει δηλώσει ότι οι επιθέσεις της στοχεύουν υποδομές που αποθηκεύουν στρατιωτικό εξοπλισμό και καύσιμα.
Κυνηγημένοι από τους Ρώσους
Τα ουκρανικής κατασκευής drones FP-1 και FP-2 που χρησιμοποιεί η ομάδα του διοικητή τάγματος Ρέι αποτελούν βασικό στοιχείο του αυξανόμενου οπλοστασίου του Κιέβου.
Τα drones πετούν αυτόνομα μέχρι την επιχειρησιακή περιοχή και στη συνέχεια οι χειριστές -συχνά από μεγάλη απόσταση- αναλαμβάνουν τον έλεγχο για να πραγματοποιήσουν το τελικό πλήγμα.
Λίγα λεπτά μετά την εκτόξευση του τελευταίου drone με έλικα, το οποίο χρησιμοποίησε μικρό ενισχυτικό κινητήρα τζετ για την απογείωση, η ομάδα εκτόξευσης μάζεψε τον εξοπλισμό της και προετοιμάστηκε να μετακινηθεί.
Καμία τοποθεσία δεν χρησιμοποιείται ξανά και οι ομάδες συχνά μεταφέρονται σε νέες θέσεις μέσα σε διάστημα λίγων ωρών.
Παρότι οι τεχνολογικές εξελίξεις τους έχουν επιτρέψει να πραγματοποιούν εκτοξεύσεις από απόσταση άνω των 100 χιλιομέτρων πίσω από τις γραμμές του μετώπου, εξακολουθούν να αποτελούν πολύτιμο στόχο για τις εχθρικές ομάδες drones.
“Αυτός είναι ένας διαρκής πόλεμος — ένας συνεχής αγώνας μέτρων και αντιμέτρων”, δήλωσε ο Ρέι, ο οποίος διοικεί το ένατο τάγμα της ταξιαρχίας του, με την ονομασία Kairos.
Ο Πάναμα, διοικητής μοίρας, δήλωσε ότι ο ίδιος και οι συμπολεμιστές του αντλούν κίνητρο από τα “απτά αποτελέσματα” των επιχειρήσεών τους.
Πέρα από το γεγονός ότι περιπλέκει τις ρωσικές γραμμές ανεφοδιασμού, η εκστρατεία ενισχύει και το ηθικό των Ουκρανών.
“Είναι εξαιρετικό το γεγονός ότι ο ρυθμός των επιχειρήσεών μας είναι τόσο υψηλός”, δήλωσε. “Όμως πρέπει ακόμη να μπορούμε να τον διατηρήσουμε.”
