Του Γεράσιμου Σεραφειμίδη
Η δυναμική επιστροφή των ελληνικών τραπεζών στη ναυτιλιακή χρηματοδότηση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις για τον κλάδο, καθώς συμπίπτει με το νέο κύμα επενδύσεων των Ελλήνων εφοπλιστών σε νεότευκτα πλοία και τη διατήρηση του ελληνικού orderbook στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών.
Σύμφωνα με τη νέα ετήσια έρευνα της Petrofin Research, το χαρτοφυλάκιο ναυτιλιακών δανείων των ελληνικών τραπεζών αυξήθηκε κατά 37% το 2025, φτάνοντας τα 23,6 δισ. δολάρια από 18 δισ. δολάρια το 2024. Έτσι, το μερίδιό τους στη χρηματοδότηση των 40 μεγαλύτερων τραπεζών του κόσμου ενισχύθηκε στο 7,8%, έναντι 6,1% ένα χρόνο νωρίτερα, καταγράφοντας μία από τις υψηλότερες ετήσιες αυξήσεις διεθνώς.
Πρωταγωνιστικό ρόλο στην άνοδο αυτή διαδραμάτισαν οι τέσσερις συστημικές τράπεζες. Ξεχώρισε η Εθνική Τράπεζα, η οποία κατέγραψε αύξηση 53% στο ναυτιλιακό της χαρτοφυλάκιο. Ακολούθησαν η Eurobank με άνοδο 37% και η Τράπεζα Πειραιώς με 36%, επιβεβαιώνοντας την ενίσχυση της θέσης των ελληνικών τραπεζών στη χρηματοδότηση της ναυτιλίας.Η Petrofin επισημαίνει ότι η ανάπτυξη των ελληνικών τραπεζών αντιστάθμισε τη συρρίκνωση που εμφάνισαν ορισμένα μεγάλα ευρωπαϊκά πιστωτικά ιδρύματα.
Η ενίσχυση αυτή δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με την Petrofin, η αυξημένη ζήτηση για τραπεζική χρηματοδότηση συνδέεται άμεσα με τις μαζικές παραγγελίες νέων πλοίων. Πολλοί πλοιοκτήτες επέλεξαν να εξασφαλίσουν εγκαίρως τη χρηματοδότηση των νεότευκτων, ενώ η προσωρινή επιβράδυνση του κινεζικού leasing λόγω της αμερικανικής πολιτικής οδήγησε σημαντικό μέρος των χρηματοδοτήσεων πίσω στις τράπεζες. Η τάση αυτή ωφέλησε ιδιαίτερα τις ελληνικές τράπεζες, οι οποίες διεύρυναν αισθητά τα χαρτοφυλάκιά τους.
Η άνοδος της τραπεζικής χρηματοδότησης συμβαδίζει με την ισχυρή επενδυτική δραστηριότητα των ελληνικών ναυτιλιακών ομίλων. Σύμφωνα με την Petrofin, η Ελλάδα διαθέτει σήμερα το δεύτερο μεγαλύτερο orderbook παγκοσμίως, με 53,2 εκατ. GT υπό ναυπήγηση, πίσω μόνο από την Κίνα (72,8 εκατ. GT) και μπροστά από την Ιαπωνία. Από τις ελληνικές παραγγελίες, περίπου το 26% αφορά πλοία που χρησιμοποιούν εναλλακτικά καύσιμα, γεγονός που αποτυπώνει τη σταδιακή ανανέωση και τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού στόλου.
Παράλληλα, η συνολική αξία του παγκόσμιου στόλου και του orderbook αυξήθηκε στα 2,381 τρισ. δολάρια τον Μάιο του 2026, με το orderbook να ανέρχεται στα 641 δισ. δολάρια, καταγράφοντας άνοδο 10% σε σχέση με το τέλος του 2025. Η Petrofin εκτιμά ότι η αύξηση των αξιών των πλοίων και η διεύρυνση του βιβλίου παραγγελιών συνεχίζουν να στηρίζουν τη ζήτηση για νέα τραπεζική χρηματοδότηση.
Σε διεθνές επίπεδο, οι 40 μεγαλύτερες τράπεζες αύξησαν συνολικά τα ναυτιλιακά τους χαρτοφυλάκια κατά 6%, στα 300,6 δισ. δολάρια, ενώ η συνολική τραπεζική χρηματοδότηση της ναυτιλίας εκτιμάται πλέον σε περίπου 425 δισ. δολάρια. Η Petrofin προβλέπει ότι η αγορά θα συνεχίσει να αναπτύσσεται με ήπιους ρυθμούς, κυρίως χάρη στη χρηματοδότηση νέων ναυπηγήσεων, αν και οι τράπεζες εξακολουθούν να τηρούν συντηρητική στάση ως προς τους δείκτες δανεισμού, απέναντι στον έντονο ανταγωνισμό από το leasing και τα εναλλακτικά επενδυτικά κεφάλαια.
