Δεν προχώρησε σε υποβάθμιση του γαλλικού αξιόχρεου η Moody’s την Παρασκευή, υπογραμμίζοντας ωστόσο στην περιοδική επανεξέταση της – η οποία δεν συνιστά νέα απόφαση για την πιστοληπτική αξιολόγηση – ότι το αρνητικό outlook δεν καθιστά πιθανή μια αναβάθμιση στο εγγύς μέλλον.
Οι περισσότεροι αναλυτές ανέμεναν ότι ο οίκος θα υποβαθμίσει την αξιολόγηση Aa3, η οποία είχε αρνητικές προοπτικές από τον Οκτώβριο του περασμένου έτους. Η γαλλική κυβέρνηση προσπαθεί να κατευνάσει την κοινωνική αναταραχή και, την ίδια στιγμή, να σταθεροποιήσει τα δημοσιονομικά της, ενώ η χώρα προετοιμάζεται για τις κρίσιμες προεδρικές κάλπες του 2027. Παρά το απαιτητικό πολιτικό και κοινωνικό κλίμα, η βασική εκτίμηση της Moody’s είναι ότι τελικά θα υιοθετηθεί ένας προϋπολογισμός με στόχο τη μείωση του ελλείμματος για το 2027, ενδεχομένως μέσω προεδρικών διαταγμάτων.
Σύμφωνα με την περιοδική επανεξέταση από τη Moody’s, η βαθμίδα Aa3 της Γαλλίας υποστηρίζεται από την ισχυρή και διαφοροποιημένη οικονομία της, καθώς και στους εξαιρετικά ικανούς δημόσιους θεσμούς της. Ωστόσο, η αντοχή του θεσμικού πλαισίου δοκιμάζεται επανειλημμένα από ένα κατακερματισμένο κοινοβούλιο —το οποίο συχνά διαφωνεί με την κυβέρνηση ως προς τις πολιτικές προτεραιότητες ή την εφαρμογή τους— καθώς και από περιόδους πολιτικής και κοινωνικής αστάθειας. Το υψηλό και αυξανόμενο χρέος, καθώς και η εξασθένηση των δεικτών ικανότητας εξυπηρέτησής του, αποτελούν άλλες βασικές προκλήσεις.
Από την προηγούμενη περιοδική αξιολόγηση της Moody’s, η πιο υποτονική ανάπτυξη και το υψηλότερο έλλειμμα ώθησαν το χρέος ελαφρώς υψηλότερα από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως.
Επιπλέον, οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν ταχύτερα από το αναμενόμενο, ενώ ξέσπασαν ευρείες κοινωνικές διαμαρτυρίες που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις προσπάθειες δημοσιονομικής προσαρμογής.
Η αξιολόγηση Aa3 βασίζεται στην παραδοχή ότι θα εγκριθεί ένας προϋπολογισμός για το 2027 που θα μειώνει το έλλειμμα, ενώ το κόστος χρηματοδότησης και οι κοινωνικές εντάσεις θα υποχωρήσουν κάπως τους επόμενους μήνες.
Βλέπει έλλειμμα 5,2% του ΑΕΠ το 2027
Η διαδικασία για τον προϋπολογισμό του 2027 συμπίπτει με ορισμένες από τις πιο εκτεταμένες κοινωνικές διαμαρτυρίες που έχει βιώσει η Γαλλία εδώ και πολλά χρόνια.
Παρά το απαιτητικό πολιτικό και κοινωνικό κλίμα, η βασική εκτίμηση της Moody’s είναι ότι τελικά θα υιοθετηθεί ένας προϋπολογισμός μείωσης του ελλείμματος για το 2027, ενδεχομένως μέσω διαταγμάτων (ordonnances).
Η πρόβλεψή της για έλλειμμα 5,2% του ΑΕΠ το 2027 (μειωμένο από 5,4% το 2026) είναι ελαφρώς υψηλότερη από το έλλειμμα 5,0% που προβλέπει το προσχέδιο του προϋπολογισμού, καθώς αναμένει ότι η ασθενέστερη αύξηση του ΑΕΠ σε σύγκριση με τις κυβερνητικές προβλέψεις θα επιβαρύνει τα έσοδα, ενώ η πλήρης εφαρμογή των σχεδιαζόμενων περικοπών δαπανών θα είναι πολιτικά δύσκολη.
Το χρέος θα συνεχίσει να αυξάνεται έως το τέλος δεκαετίας
Θα εξακολουθήσει να απαιτείται σημαντική και διαρκής δημοσιονομική προσπάθεια και μετά τις προεδρικές εκλογές του Απριλίου και Μαΐου του 2027, προκειμένου να τεθούν τα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας σε πιο σταθερή βάση και να σταθεροποιηθεί το χρέος, το οποίο θα υπερβεί το 120% του ΑΕΠ το 2027.
Αν και ο οίκος αναμένει ότι ο επόμενος πρόεδρος και η επόμενη κυβέρνηση θα επιδιώξουν να συνεχίσουν τη μείωση του ελλείμματος της Γαλλίας, η βασική του πρόβλεψη είναι ότι είναι απίθανο να καταφέρουν να εφαρμόσουν ταχεία δημοσιονομική εξυγίανση, λόγω των κοινωνικών εντάσεων, ενός πολιτικού περιβάλλοντος που πιθανότατα θα παραμείνει κατακερματισμένο και της υποτονικής ανάπτυξης του ΑΕΠ. Ως αποτέλεσμα, ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ θα συνεχίσει να αυξάνεται έως το τέλος δεκαετίας.
Στο επίκεντρο τα γαλλικά ομόλογα
Επιπλέον, η απότομη αύξηση των αποδόσεων των γαλλικών κρατικών ομολόγων τους τελευταίους μήνες αυξάνει τους κινδύνους περαιτέρω εξασθένησης της ικανότητας εξυπηρέτησης του χρέους της Γαλλίας.
Η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου έχει αυξηθεί κατά περίπου 150 μονάδες βάσης από τις αρχές του έτους. Αν και αυτό αντικατοπτρίζει εν μέρει δομικούς παράγοντες που επηρεάζουν τα κράτη παγκοσμίως, περισσότερο από το 50% της αύξησης των αποδόσεων φέτος αντιπροσωπεύει διεύρυνση του γαλλικού spread έναντι των γερμανικών Bunds.
Ωστόσο, η σταθμισμένη μέση διάρκεια του γαλλικού δημόσιου χρέους (περίπου 8,5 έτη) συνεπάγεται ότι η αύξηση του κόστους δανεισμού πρέπει να διατηρηθεί για εκτεταμένη χρονική περίοδο ώστε να έχει ουσιαστικό αρνητικό αντίκτυπο στους δείκτες εξυπηρέτησης του χρέους.
Προοπτικές και μελλοντικές κινήσεις
Το αρνητικό outlook αντικατοπτρίζει τον αυξημένο κίνδυνο ο κατακερματισμός του πολιτικού τοπίου της Γαλλίας να συνεχίσει να παρακωλύει τη λειτουργία των νομοθετικών θεσμών της χώρας. Αυτή η πολιτική αστάθεια, η οποία είναι εμφανής και στις τρέχουσες κοινωνικές εντάσεις, εγκυμονεί τον κίνδυνο να παρεμποδίσει την ικανότητα της γαλλικής κυβέρνησης να αντιμετωπίσει κύριες προκλήσεις πολιτικής, όπως το υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα, το αυξανόμενο λόγο του χρέους προς το ΑΕΠ και τη διαρκή αύξηση του κόστους δανεισμού, οδηγώντας έτσι σε ταχύτερη επιδείνωση των βασικών πιστωτικών δεικτών του κράτους από ό,τι αναμένεται σήμερα.
Σενάριο αναβάθμισης:
Λόγω του αρνητικού outlook, μια αναβάθμιση της αξιολόγησης Aa3 είναι εξαιρετικά απίθανη στο άμεσο μέλλον.
Ωστόσο, σημειώνει η Moody’s, θα μπορούσε να επαναφέρει την προοπτική σε σταθερή (stable) εάν υπάρξουν ενδείξεις ότι οι θεσμοί της Γαλλίας είναι σε θέση να περιορίσουν το έλλειμμα και να επιβραδύνουν αισθητά την επιδείνωση της ικανότητας εξυπηρέτησης του χρέους.
Η επαναφορά των κύριων διατάξεων της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης του 2023 ή μια συμφωνία σε ένα διαφορετικό πακέτο μεταρρυθμίσεων που θα διασφάλιζε τη μακροπρόθεσμη χρηματοοικονομική βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος και των δημοσίων οικονομικών θα υποστήριζε επίσης την επιστροφή του outlook σε “σταθερό”.
Σενάριο υποβάθμισης:
Μια υποβάθμιση των αξιολογήσεων της Γαλλίας θα προέκυπτε πιθανότατα από περαιτέρω ενδείξεις ότι η ικανότητα των νομοθετικών θεσμών να λάβουν μέτρα που θα απέτρεπαν μια ταχεία και παρατεταμένη επιδείνωση της εξυπηρέτησης του χρέους έχει εξασθενήσει.
Μια παρατεταμένη αναστολή ή αναστροφή βασικών διατάξεων προηγούμενων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, ιδίως στο συνταξιοδοτικό, θα ασκούσε επίσης πρόσθετες πιέσεις στην αξιολόγηση.
Αν και λιγότερο πιθανό, πρόσθετη πίεση στο πιστοληπτικό προφίλ της Γαλλίας θα μπορούσε να προκύψει και σε ένα σενάριο περαιτέρω κλιμάκωσης του γεωπολιτικού κινδύνου, καταλήγει ο οίκος.
Η Moody’s διευκρινίζει ότι η περιοδική επανεξέταση, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2026, δεν συνιστά νέα απόφαση για την πιστοληπτική αξιολόγηση ούτε προαναγγέλλει επικείμενη αλλαγή της.
Υπενθυμίζεται ότι το κόστος δανεισμού της Γαλλίας υπερβαίνει ήδη αυτό άλλων χωρών με χαμηλότερη αξιολόγηση, όπως η Ιταλία (Baa2), καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για το δημοσιονομικό έλλειμμα – ένα από τα μεγαλύτερα της ευρωζώνης – και για τις προεδρικές εκλογές στις 18 Απριλίου και στις 2 Μαΐου του επόμενου έτους, στις οποίες, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις, η ακροδεξιά ενδέχεται να κερδίσει.
Στο μεταξύ, οι εικόνες από τις διαδηλώσεις του Σαββατοκύριακου, οι οποίες κατέληξαν σε ταραχές, υπογραμμίζουν την πολιτική δυσκολία που ενέχει η επιβολή δημοσιονομικών περικοπών.
Σχολιάζοντας το προσχέδιο του προϋπολογισμού της Γαλλίας για το 2027 στις αρχές του μήνα, ο οίκος είχε αναφέρει ότι οι προοπτικές για την έγκριση του προϋπολογισμού είναι εξαιρετικά αβέβαιες, καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές.
Η κυβέρνηση προτείνει περικοπές ύψους 43 δισεκατομμυρίων ευρώ, με στόχο τη μείωση του ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ το 2027. Στα 43 δισεκατομμύρια ευρώ αυτά προστίθενται “η σταδιακή εφαρμογή των μέτρων ανάκαμψης που θα ληφθούν το 2026” και “νωρίτερα”, γεγονός που ανεβάζει το “σύνολο των προσπαθειών” το 2027 στα “54 δισεκατομμύρια ευρώ”, όπως ανέφερε η κυβέρνηση. Η γαλλική κυβέρνηση προβλέπει επίσης αύξηση του δημόσιου χρέους το 2027, από 119,3% σε 121,7% του ΑΕΠ, στα 3,814 τρισεκατομμύρια ευρώ.
