Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να συνεχίσει να στηρίζει τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, παρά τις αυξανόμενες πιέσεις για την απομάκρυνσή του, δεν αποτελεί απλώς ένδειξη προσωπικής εμπιστοσύνης. Αντίθετα, συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να υπερασπιστεί τις δικές του πολιτικές επιλογές και, κυρίως, τη στρατιωτική εμπλοκή των ΗΠΑ στο Ιράν.
Όπως επισημαίνει το CNN, η αποπομπή του Χέγκσεθ θα μπορούσε να εκληφθεί ως έμμεση παραδοχή ότι η συγκεκριμένη πολεμική επιχείρηση ήταν λανθασμένη. Ο υπουργός Άμυνας υπήρξε ένας από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της στρατιωτικής στρατηγικής της κυβέρνησης, γεγονός που καθιστά τη δική του πολιτική τύχη άρρηκτα συνδεδεμένη με εκείνη του Τραμπ.
Παράλληλα, η απομάκρυνσή του θα δυσκόλευε ακόμη περισσότερο την προσπάθεια του Λευκού Οίκου να παρουσιάσει την αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή ως επιτυχία, την ώρα που τα αποτελέσματά της παραμένουν αμφισβητούμενα.
Η δημόσια στήριξη Τραμπ και η προσωπική σχέση με τον υπουργό
Η στήριξη του Αμερικανού προέδρου προς τον Χέγκσεθ έγινε ακόμη πιο ξεκάθαρη τη Δευτέρα, λίγη ώρα μετά την κατάθεση οκτώ άρθρων παραπομπής κατά του υπουργού στη Βουλή των Αντιπροσώπων από τον Ρεπουμπλικανό βουλευτή Τόμας Μάσι.
Κατά τη διάρκεια δημόσιας εμφάνισής του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ αμφισβήτησε ευθέως τις κατηγορίες σε βάρος του υπουργού, υποστηρίζοντας ότι έχει επιτελέσει σημαντικό έργο και ότι έχει συμβάλει στις στρατιωτικές επιτυχίες της κυβέρνησης.
Μάλιστα, αναφέρθηκε τόσο στην αμερικανική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, με στόχο τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, όσο και στις εξελίξεις στο Ιράν, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν επικρατήσει και στα δύο μέτωπα.
Ωστόσο, οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί απέχουν από την εικόνα που προκύπτει σε στρατηγικό επίπεδο. Η επιχείρηση στη Βενεζουέλα, όσο τολμηρή και αν ήταν, δεν συνιστά έναν συμβατικό πόλεμο, ενώ η έκβαση της σύγκρουσης με το Ιράν παραμένει αβέβαιη.
Υπάρχει, όμως, και μια βαθύτερη πολιτική εξήγηση για την επιμονή του Τραμπ. Ο Χέγκσεθ θεωρείται ο υπουργός που έχει υιοθετήσει περισσότερο από κάθε άλλον την πολιτική φιλοσοφία, το ύφος και την ιδεολογική ταυτότητα του προέδρου.
Από τον περιορισμό της πρόσβασης των δημοσιογράφων στο Πεντάγωνο μέχρι την έντονη αντιπαράθεσή του με τη λεγόμενη woke κουλτούρα, ο υπουργός έχει επιδιώξει να εκφράσει στην πράξη τις προτεραιότητες του κινήματος MAGA.
Ακόμη και η μετονομασία του Πενταγώνου σε “Υπουργείο Πολέμου” αποτυπώνει αυτή την πολιτική ταύτιση.
Για τον λόγο αυτό, μια ενδεχόμενη απομάκρυνσή του θα μπορούσε να εκληφθεί ως αποστασιοποίηση του ίδιου του Τραμπ από ένα σημαντικό κομμάτι της πολιτικής του ταυτότητας.
Ο πόλεμος στο Ιράν μετατρέπεται σε πολιτικό βάρος
Το πρόβλημα για τον Αμερικανό πρόεδρο είναι ότι η στρατιωτική σύγκρουση δεν εξελίσσεται απαραίτητα όπως θα ήθελε να παρουσιάζει ο Λευκός Οίκος.
Το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί τη δυνατότητα να αντιστέκεται, παρά τη στρατιωτική υπεροχή των ΗΠΑ, ενώ η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές οικονομικές και γεωπολιτικές επιπτώσεις.
Το κόστος των επιχειρήσεων ανέρχεται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια και συνεχίζει να αυξάνεται. Ταυτόχρονα, έχουν δημιουργηθεί εντάσεις στις σχέσεις της Ουάσιγκτον με συμμάχους της στον Περσικό Κόλπο, ενώ οι επιπτώσεις στην ενεργειακή αγορά επιβαρύνουν το κόστος ζωής των Αμερικανών πολιτών.
Παρά τις εξελίξεις αυτές, ο Τραμπ εξακολουθεί να υπερασπίζεται την απόφασή του. Σε συνέντευξή του στην εκπομπή “60 Minutes” του CBS δήλωσε ότι δεν θα άλλαζε τίποτα στον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε τη σύγκρουση.
Από την πλευρά του, ο Χέγκσεθ επιμένει ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις αποτελούν επιτυχία, δηλώνοντας μάλιστα πρόθυμος να υπερασπίζεται την αποτελεσματικότητά τους για όσο χρειαστεί.
Ωστόσο, οι ισχυρισμοί περί οριστικής εξάλειψης του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν δεν μπορούν ακόμη να αξιολογηθούν με βεβαιότητα. Η πραγματική έκταση των αποτελεσμάτων ενδέχεται να αποσαφηνιστεί μόνο έπειτα από αρκετά χρόνια.
Το μεγαλύτερο πολιτικό πρόβλημα για τον Τραμπ είναι ότι καλείται να πείσει τους πολίτες πως ο πόλεμος αποτελεί επιτυχία, ενώ ένα σημαντικό τμήμα της κοινής γνώμης τον αντιμετωπίζει αρνητικά.
Τα οκτώ άρθρα παραπομπής και η πρωτοβουλία Μάσι
Η πολιτική πίεση προς τον Χέγκσεθ ενισχύθηκε μετά την πρωτοβουλία του Ρεπουμπλικανού βουλευτή Τόμας Μάσι να καταθέσει οκτώ άρθρα παραπομπής εναντίον του.
Οι κατηγορίες αφορούν, μεταξύ άλλων, την παράνομη διεξαγωγή του πολέμου στο Ιράν, την παραβίαση συνταγματικών περιορισμών στις πολεμικές εξουσίες και την παραμέληση της νομοθεσίας που προστατεύει τους αμάχους.
Στο επίκεντρο βρίσκονται επίσης οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Καραϊβική και στον Ειρηνικό, όπου ο υπουργός κατηγορείται ότι επέβλεψε ενέργειες που συνιστούν εξωδικαστικές εκτελέσεις σε βάρος σκαφών τα οποία φέρονται να εμπλέκονταν σε διακίνηση ναρκωτικών.
Τα άρθρα παραπομπής περιλαμβάνουν ακόμη τις επιθέσεις στην Υεμένη, καθώς και την προσπάθεια επιβολής κυρώσεων στον γερουσιαστή Μαρκ Κέλι, μετά τις δημόσιες τοποθετήσεις του για το δικαίωμα των στρατιωτικών να αρνούνται παράνομες διαταγές.
Ο Μάσι υποστηρίζει ότι το ζήτημα δεν αφορά την αποτελεσματικότητα του υπουργού, αλλά τη νομιμότητα των ενεργειών του και τον σεβασμό του Συντάγματος.
Η πρωτοβουλία του έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς ο ίδιος αποτελεί εδώ και χρόνια έναν από τους πιο έντονους επικριτές του Τραμπ. Η αντιπαράθεσή τους εντάθηκε μετά τη στάση του βουλευτή υπέρ της δημοσιοποίησης των αρχείων της υπόθεσης Τζέφρι Έπσταϊν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ήδη στηρίξει πολιτικά αντίπαλό του στις εσωκομματικές εκλογές, επιδιώκοντας να περιορίσει την επιρροή του.
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ εξαπέλυσε νέα προσωπική επίθεση εναντίον του, χαρακτηρίζοντάς τον προβληματικό και αποτυχημένο πολιτικό.
Οι Ρεπουμπλικανοί απομακρύνονται από την κομματική γραμμή
Η πρωτοβουλία Μάσι αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας του πολιτικού κλίματος που διαμορφώνεται στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.
Μετά την εκλογική ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές, ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές εμφανίζονται λιγότερο πρόθυμοι να ακολουθούν άκριτα τις επιλογές του προέδρου.
Για αρκετούς από αυτούς, η αντίθεση στον πόλεμο και στη διαχείρισή του αποτελεί πλέον έναν τρόπο να εκφράσουν τη δυσαρέσκειά τους για την πολιτική πορεία της κυβέρνησης.
Εάν συγκροτηθεί μια ευρύτερη ομάδα Ρεπουμπλικανών που θα διαφοροποιηθεί από τον Τραμπ, η θέση του Χέγκσεθ μπορεί να αποδυναμωθεί σημαντικά.
Οι Δημοκρατικοί, από την πλευρά τους, έχουν ήδη εκφράσει την υποστήριξή τους στην παραπομπή. Ο επικεφαλής της μειοψηφίας στη Βουλή, Χάκιμ Τζέφρις, δήλωσε ότι θεωρεί πως ο υπουργός έχει καταχραστεί την εξουσία του και έχει υπονομεύσει την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.
Παράλληλα, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι έχει οδηγήσει τη χώρα σε έναν δαπανηρό πόλεμο χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, με άμεσες συνέπειες για την οικονομία και τις τιμές των καυσίμων.
Το γεγονός ότι η πρόταση προέρχεται από Ρεπουμπλικανό δίνει στους Δημοκρατικούς τη δυνατότητα να την υποστηρίξουν χωρίς να εμφανίζονται ως οι αποκλειστικοί εμπνευστές της διαδικασίας.
Πόσο πιθανή είναι τελικά η απομάκρυνση Χέγκσεθ;
Παρά τη σοβαρότητα των κατηγοριών, η άμεση απομάκρυνση του υπουργού δεν θεωρείται το πιθανότερο σενάριο.
Η διαδικασία της παραπομπής απαιτεί συγκεκριμένα κοινοβουλευτικά βήματα, ενώ για την καταδίκη και την καθαίρεσή του σε ενδεχόμενη δίκη στη Γερουσία απαιτείται πλειοψηφία δύο τρίτων, κάτι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί υπό τις παρούσες συνθήκες.
Ωστόσο, η πολιτική πίεση ενδέχεται να αυξηθεί τους επόμενους μήνες.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Κέβιν Κράμερ, μέλος της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων, δήλωσε ότι δεν υποστηρίζει την παραπομπή του Χέγκσεθ, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο να τεθεί ζήτημα παραμονής του στο αξίωμα, το οποίο αφορά πρωτίστως τον ίδιο τον υπουργό και τον πρόεδρο.
Ο ίδιος ο Μάσι εκτιμά ότι υπάρχουν σημαντικές πιθανότητες ο Χέγκσεθ να μην παραμείνει στη θέση του μέχρι το τέλος του έτους.
Μάλιστα, προειδοποίησε ότι το νέο Κογκρέσο θα μπορούσε να καλέσει σε ακροάσεις πρώην συνεργάτες του υπουργού, οι οποίοι ενδέχεται να διαθέτουν πληροφορίες που δεν έχουν μέχρι σήμερα δημοσιοποιηθεί.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει νέα προβλήματα για το Πεντάγωνο και να αυξήσει το πολιτικό κόστος για τον Λευκό Οίκο.
Επιπλέον, ο Χέγκσεθ ενδέχεται να μετατραπεί σε εμπόδιο για τον ίδιο τον Τραμπ, καθώς η κυβέρνηση θα χρειαστεί τη συνεργασία του Κογκρέσου για την έγκριση νέων αμυντικών δαπανών.
Ο πόλεμος που απειλεί να καθορίσει την προεδρία Τραμπ
Πίσω από τη διαμάχη για το μέλλον του υπουργού Άμυνας βρίσκεται ένα ακόμη μεγαλύτερο ζήτημα: η αδυναμία του Τραμπ να παρουσιάσει ένα σαφές σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν.
Οι δημόσιες τοποθετήσεις του χαρακτηρίζονται από αντιφατικά μηνύματα. Από τη μία πλευρά, εμφανίζεται αισιόδοξος για την επίτευξη συμφωνίας και υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη πετύχει τους στόχους τους. Από την άλλη, αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων στρατιωτικών επιχειρήσεων, προειδοποιώντας ότι οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν πλήρως προετοιμασμένες.
Η απουσία ενός ξεκάθαρου σχεδίου απεμπλοκής ενισχύει την αβεβαιότητα και δημιουργεί τον κίνδυνο η σύγκρουση να επισκιάσει τα τελευταία δύο χρόνια της προεδρικής του θητείας.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Χέγκσεθ αποτελεί πλέον κάτι περισσότερο από έναν υπουργό που βρίσκεται αντιμέτωπος με πολιτικές και θεσμικές κατηγορίες. Είναι ένας από τους βασικούς εκπροσώπους της στρατηγικής που επέλεξε ο ίδιος ο Τραμπ.
Η απομάκρυνσή του θα μπορούσε να εκληφθεί ως παραδοχή αποτυχίας. Η παραμονή του, όμως, ενδέχεται να παρατείνει την πολιτική φθορά του προέδρου.
Και έτσι διαμορφώνεται το βασικό δίλημμα του Λευκού Οίκου: ο Τραμπ εξακολουθεί να προστατεύει τον Χέγκσεθ επειδή η τύχη του υπουργού είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη δική του πολιτική αξιοπιστία. Ωστόσο, όσο ο πόλεμος παραμένει ανοιχτός και οι αντιδράσεις εντείνονται, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να θεωρήσει ότι η απομάκρυνσή του αποτελεί τον καλύτερο τρόπο για να περιορίσει τις δικές του απώλειες.
