Οι ΗΠΑ θα επιβάλλουν δασμούς μεταξύ 10% και 12,5% στις εισαγωγές από τους περισσότερους σημαντικούς εμπορικούς εταίρους, σε μια κίνηση που αποτελεί τη μεγαλύτερη μέχρι στιγμής προσπάθεια ανασυγκρότησης του “δασμολογικού τείχους” του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, το οποίο είχε ακυρωθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο.
Οι νέοι δασμοί επιβάλλονται μετά από έρευνα σχετικά με την υποτιθέμενη αδυναμία περίπου 60 οικονομιών να αποτρέψουν την καταναγκαστική εργασία στις εφοδιαστικές αλυσίδες τους, εις βάρος των Αμερικανών εργαζομένων. Τα προϊόντα από περίπου 10 εμπορικούς εταίρους που θεωρείται ότι έχουν υιοθετήσει περιορισμούς σχετικά με την καταναγκαστική εργασία θα υπόκεινται σε δασμούς 10%, μεταξύ των οποίων το Μεξικό, το Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καναδάς και η Ινδία.
Οι δασμοί για προϊόντα από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ταϊβάν δεν θα υπερβαίνουν το 10%, ενώ τα προϊόντα από την Ιαπωνία, την Ελβετία και τη Νότια Κορέα θα υπόκεινται γενικά σε ανώτατο όριο 12,5%, κατά τρόπο που να συμμορφώνεται με τις εμπορικές συμφωνίες που έχουν συνάψει με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη στο Ομοσπονδιακό Μητρώο.
Τα προϊόντα από δεκάδες άλλες χώρες θα υπόκεινται σε δασμό 12,5%, στον οποίο θα προστεθούν ορισμένοι επιπλέον δασμοί. Ο μηχανισμός προβλέπει επίσης ορισμένες εξαιρέσεις, όπως για προϊόντα που δεν μπορούν να παραχθούν στις ΗΠΑ ή σε περιπτώσεις όπου οι δασμοί θα προκαλούσαν διαταραχές σε ολόκληρη την οικονομία.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι δασμοί που επιβλήθηκαν στο πλαίσιο της νέας εξουσιοδότησης τέθηκαν σε ισχύ την Παρασκευή στις 12:01 π.μ., ώρα Νέας Υόρκης. Οι δασμοί δεν θα ισχύουν για ορισμένα εμπορεύματα που είχαν ήδη φορτωθεί σε πλοία πριν από την εν λόγω ώρα.
Οι ασιατικές χώρες χαρακτήρισαν τους τελευταίους δασμούς της κυβέρνησης Τραμπ ως αβάσιμους και αδικαιολόγητους, χωρίς όμως να προχωρήσουν σε οποιαδήποτε αντίποινα.
Η απόφαση “είναι πολύ απογοητευτική, αλλά όχι απροσδόκητη. Ο πρόεδρος Τραμπ έκανε προεκλογική εκστρατεία με θέμα τους δασμούς και αυτή είναι η συνέπεια”, δήλωσε ο υπουργός Εμπορίου και Επενδύσεων της Νέας Ζηλανδίας, Τοντ ΜακΚλέι. Η Αυστραλία χαρακτήρισε τη μέτρο “αδικαιολόγητο” και ασυμβίβαστο με τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου της, σύμφωνα με δήλωση του Υπουργού Εμπορίου Ντον Φάρελ, ο οποίος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να καταργήσουν τον νέο δασμό.
Η Σιγκαπούρη αντέδρασε στον νέο φόρο, με τον υπουργό Εξωτερικών Βίβιαν Μπαλακρίσναν να δηλώνει ότι δεν υπάρχει οικονομική αιτιολόγηση για το μέτρο αυτό. Η Ιαπωνία εξέφρασε επίσης τη δυσαρέσκειά της και ζητά διαβεβαιώσεις ότι οι δασμοί συνάδουν με τη συμφωνία που συνήψε με τις ΗΠΑ πέρυσι.
Οι δασμοί για την καταπολέμηση της καταναγκαστικής εργασίας αποτελούν την πιο εκτεταμένη κίνηση του Τραμπ προς την αποκατάσταση του προστατευτιστικού δασμολογικού καθεστώτος του, από τότε που οι προηγούμενοι δασμοί του ακυρώθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο. Μετά από αυτή την αποτυχία, θέσπισε έναν παγκόσμιο φόρο εισαγωγών 10%, ο οποίος λήγει την Παρασκευή. Ο χρονισμός των νέων δασμών εξασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξει κενό μεταξύ των δύο.
“Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν απαγόρευση εισαγωγών προϊόντων που προέρχονται από καταναγκαστική εργασία εδώ και σχεδόν έναν αιώνα και την εφαρμόζουν αυστηρά”, δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Αμερικανός Εμπορικός Εκπρόσωπος Τζέιμισον Γκριρ. “Έχει περάσει καιρός οι εμπορικοί μας εταίροι να πράξουν το ίδιο”.
Ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης απέρριψε την ιδέα ότι ο Τραμπ επιβάλλει τους νέους δασμούς αποκλειστικά ως αντικατάσταση των προηγούμενων δασμών που ακυρώθηκαν, αλλά πρόσθεσε επίσης ότι ο πρόεδρος θα χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του και δεν θα επιτρέψει να υπονομευθεί η εμπορική του πολιτική από μια δικαστική απόφαση.
Ο αξιωματούχος υπαινίχθηκε ότι η κυβέρνηση είχε ούτως ή άλλως προγραμματίσει να επιβάλει τους δασμούς για την καταπολέμηση της καταναγκαστικής εργασίας και ότι προχωρούσε στην εφαρμογή τους τώρα, προκειμένου να αποφευχθούν αναταραχές για τις αμερικανικές επιχειρήσεις.
Η κυβέρνηση είχε προαναγγείλει την κίνηση αυτή τον περασμένο μήνα, όταν δημοσίευσε τα αποτελέσματα της έρευνάς της σχετικά με την καταναγκαστική εργασία. Η ανακοίνωση της Πέμπτης περιείχε αλλαγές σε σχέση με την αρχική πρόταση, μεταξύ των οποίων το γεγονός ότι η Ινδία θα επιβαρυνθεί με δασμό 10% αντί για το 12,5% που είχε αρχικά απειληθεί.
Οι εισαγωγές όπως τα καύσιμα, τα τρόφιμα και τα λιπάσματα θα εξαιρούνται από τους νέους δασμούς, καθώς και προϊόντα όπως τα αυτοκίνητα, τα μέταλλα και τα φάρμακα, τα οποία καλύπτονται από ξεχωριστούς, κλαδικούς δασμούς. Θα εξαιρούνται επίσης τα προϊόντα που καλύπτονται από τη Βορειοαμερικανική εμπορική συμφωνία με το Μεξικό και τον Καναδά.
Αιτήματα απαλλαγής
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει λάβει πολυάριθμα αιτήματα για χιλιάδες επιπλέον απαλλαγές, ανέφερε ο εν λόγω αξιωματούχος. Το σχέδιο θα περιλαμβάνει παγκόσμιες και ειδικές για κάθε χώρα απαλλαγές, βάσει των δεσμεύσεων που προκύπτουν από υφιστάμενες συμφωνίες που έχει συνάψει ο Τραμπ με ξένες κυβερνήσεις, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.
Σε δήλωσή της, η ΕΕ επισήμανε ότι ο δικός της δασμός, με ανώτατο όριο το 10%, συμμορφώνεται με τη διμερή εμπορική συμφωνία που διαπραγματεύτηκαν οι διατλαντικοί εταίροι κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους. “Παρέχει επίσης θετική δυναμική για τη συνέχιση των εργασιών σχετικά με τη διερεύνηση περαιτέρω δασμολογικών εξαιρέσεων και την εμβάθυνση της συνεργασίας σε ένα ευρύ φάσμα τομέων”, ανέφερε η δήλωση από τις Βρυξέλλες.
Ο Γκριρ ηγείται της αναδιαμορφωμένης εμπορικής πολιτικής του Τραμπ, στοχεύοντας σε αθέμιτες πρακτικές στο εξωτερικό με τη χρήση νομοθετικών διατάξεων που έχουν δοκιμαστεί νομικά και απαιτούν μήνες διαδικασιών και δημόσιας διαβούλευσης. Η πιο μελετημένη αυτή προσέγγιση έρχεται σε αντίθεση με τον αμεσισμό και την απρόβλεπτη φύση των δασμολογικών επιθέσεων του Τραμπ που χαρακτήρισαν μεγάλο μέρος του 2025.
Ωστόσο, αυτό ενδέχεται να μην εμποδίσει ορισμένους εισαγωγείς να αμφισβητήσουν τους νέους δασμούς στα δικαστήρια.
Το να επιβαρύνει τους Αμερικανούς εισαγωγείς με κόστος ενέχει πολιτικούς κινδύνους για τον Τραμπ και τους συναδέλφους του Ρεπουμπλικάνους, λιγότερο από τέσσερις μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές, όπου το επίκεντρο για τους Δημοκρατικούς είναι το αυξημένο κόστος διαβίωσης. Αυτή η πίεση εντείνεται καθώς ο πόλεμος με το Ιράν οδηγεί σε αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και άλλων βασικών αγαθών.
“Μεγάλη αβεβαιότητα”
Ο Μπλέικ Χάρντεν, εμπειρογνώμονας σε θέματα εμπορίου της συμβουλευτικής εταιρείας Ernst & Young, δήλωσε ότι ο Τραμπ δεν έχει τελειώσει με τους δασμούς ούτε με την ανατροπή του status quo. “Υπάρχει ακόμα μεγάλη αβεβαιότητα. Εξακολουθούμε να έχουμε τη δυνατότητα επιβολής πολλών δασμών φέτος”, είπε. “Πριν από αυτή την εβδομάδα υπήρχε μια σχετική ηρεμία και ίσως φαινόταν ότι υπήρχε μεγαλύτερη βεβαιότητα από ό,τι στην πραγματικότητα. Υπάρχει κάτι που λέω συνεχώς στους ανθρώπους: Έχουμε ακόμα πολλά να δούμε καθώς προχωράμε στη χρονιά”.
Ο USTR πρότεινε τους τελευταίους δασμούς μετά από έρευνα βάσει του Άρθρου 301 του Νόμου περί Εμπορίου του 1974. Η εν λόγω έκθεση συνέστησε δασμό 12,5% για χώρες που θεωρείται ότι δεν διαθέτουν νόμους που απαγορεύουν τις εισαγωγές προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία. Συνιστάται φόρος εισαγωγής 10% για προϊόντα από οικονομίες που έχουν θεσπίσει τέτοιες απαγορεύσεις, αλλά δεν τις επιβάλλουν επαρκώς ή δεν έχουν δεσμευτεί να το πράξουν.
Χώρες από την Ινδία έως τη Νορβηγία έχουν αντιδράσει στις κατηγορίες. Στον Καναδά, ένα νομοσχέδιο που κατατέθηκε τον Ιούνιο αποσκοπεί στην ενίσχυση της “ικανότητας της κυβέρνησης να εντοπίζει, να παρακρατεί και να απαγορεύει στα σύνορα εμπορεύματα που συνδέονται με την καταναγκαστική εργασία, παρέχοντας παράλληλα βεβαιότητα και διαφάνεια στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον Καναδά ή συναλλάσσονται με αυτόν”, σύμφωνα με δημόσια κατάθεση σχετικά με την υπόθεση.
Η απόφαση του Λευκού Οίκου έρχεται αμέσως μετά την ανακοίνωση της 15ης Ιουλίου ότι οι ΗΠΑ, επικαλούμενες επίσης το Άρθρο 301, θα αρχίσουν να επιβάλλουν στους εισαγωγείς δασμό 25% στις εισαγωγές ορισμένων εμπορευμάτων από τη Βραζιλία, κατόπιν έρευνας που ισχυρίζεται ότι η χώρα εμπλέκεται σε αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.
Η σειρά των 301 ερευνών περιλαμβάνει μια εξέταση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας των εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ, αν και δεν είναι σαφές πότε θα δημοσιοποιηθούν τα πορίσματα αυτής της έρευνας, ούτε αν τυχόν μελλοντικοί δασμοί που θα προκύψουν από αυτήν θα προστεθούν σε εκείνους που προτείνονται στο πλαίσιο της έρευνας για την καταναγκαστική εργασία.
Ο Γκριρ δήλωσε πρόσφατα ότι η έρευνα για την πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα διαρκεί περισσότερο από την έρευνα για την καταναγκαστική εργασία. “Προσπαθούμε να διασφαλίσουμε ότι τηρούμε πιστά το γράμμα του νόμου”, δήλωσε σε συνέντευξή του στο Bloomberg Television την περασμένη εβδομάδα.
Αυτή την εβδομάδα, ο Τραμπ πρότεινε την επιβολή δασμών σε καναδικά προϊόντα βάσει μιας εμπορικής εξουσίας που δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ στο παρελθόν — του Άρθρου 338 — αν και αυτοί θα επηρεάσουν μόνο περίπου το 5% των εισαγωγών των ΗΠΑ από τον βόρειο γείτονά τους και θα τεθούν σε ισχύ στις 19 Αυγούστου, ανάλογα με την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Την εφαρμογή του μέτρου περιπλέκουν διάφορες συμφωνίες που διαπραγματεύτηκε η κυβέρνηση Τραμπ με οικονομίες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Γκριρ έχει δηλώσει ότι η Ουάσινγκτον θα τηρήσει τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στο πλαίσιο αυτών των συμφωνιών.
Νωρίτερα την Πέμπτη, ο Γκριρ επέκρινε σφοδρά την ΕΕ σε μια δήλωση που επικεντρώνονταν σε άλλα ζητήματα, αναφέροντας ότι η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την επιβολή προστίμου στην Google της Alphabet Inc. και ένα πρόσφατο “κρατικά υποστηριζόμενο” δάνειο προς την Airbus SE, με έδρα την Τουλούζη της Γαλλίας, ενδέχεται να υπονομεύσουν τη σταθερότητα του διατλαντικού εμπορίου.
Εν τω μεταξύ, η Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων των ΗΠΑ προβαίνει επί του παρόντος σε επιστροφές χρημάτων σχετικά με τους λεγόμενους “αμοιβαίους δασμούς” του Τραμπ, τους οποίους το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε παράνομους τον Φεβρουάριο.
Η ανακοίνωση της Πέμπτης ήταν σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη και οι αναλυτές σημείωσαν ότι το νέο δασμολογικό καθεστώς διατηρεί τον συνολικό δασμό στις εισαγωγές περίπου στο ίδιο επίπεδο.
“Οι δασμοί που ανακοινώθηκαν απόψε προκαλούν περισσότερο θόρυβο παρά σοκ”, δήλωσε ο Olu Sonola, επικεφαλής του τμήματος αμερικανικής οικονομίας της Fitch Ratings.
“Ο πραγματικός κίνδυνος βρίσκεται μπροστά μας. Οι δασμοί λόγω πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας πιθανότατα θα επιβληθούν στο μέλλον και θα προστεθούν στα σημερινά μέτρα”, ανέφερε ο Sonola σε δήλωσή του. “Εάν είναι αρκετά ευρείς ώστε να ωθήσουν τα δασμολογικά ποσοστά πίσω στα επίπεδα του 2025, η αβεβαιότητα θα αυξηθεί απότομα και το πλήγμα στην ανάπτυξη και τον πληθωρισμό θα γίνει πολύ πιο δύσκολο να αγνοηθεί, ειδικά εάν οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλότερες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα”.
Πηγή: Bloomberg
