Διπλωματικό παρασκήνιο στο Δουβλίνο: Ο Μητσοτάκης φέρνει ξανά στους 27 το τουρκολιβυκό μνημόνιο, με χαμηλή πολιτική παρουσία η Τουρκία

Την ίδια ώρα το γαλλικό Abeille Marengo έχει αποπλεύσει για τις εργασίες της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου και βρίσκεται νότια της Κάσου και της Καρπάθου

Το Δουβλίνο θωρακίζεται για να υποδεχθεί περίπου 50 ηγέτες, αλλά το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στους αστυνομικούς που έχουν κατακλύσει την ιρλανδική πρωτεύουσα. Πίσω από τα πρωτοφανή μέτρα ασφαλείας, με περισσότερους από 5.000 αστυνομικούς, επίλεκτες στρατιωτικές μονάδες και ελεύθερους σκοπευτές στον σχεδιασμό, εξελίσσεται ένα διπλωματικό παρασκήνιο με έντονο ελληνικό ενδιαφέρον. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ετοιμάζει ένα στοχευμένο «ευχαριστώ» στους Ευρωπαίους εταίρους, την ώρα που η Άγκυρα φαίνεται να επιλέγει χαμηλή εκπροσώπηση, με τις διεκδικήσεις της από τη Λιβύη έως την Κάσο να βρίσκονται ξανά στο προσκήνιο.

Σύμφωνα με πληροφορίες του protothema.gr, ο πρωθυπουργός προτίθεται να ευχαριστήσει τους 26 Ευρωπαίους εταίρους για τη στήριξή τους απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, ενώ όλα δείχνουν ότι ούτε ο Ταγίπ Ερντογάν ούτε ο Χακάν Φιντάν θα βρεθούν στο Δουβλίνο. Η σύμπτωση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς, την ίδια ώρα, το γαλλικό Abeille Marengo έχει αποπλεύσει για τις εργασίες της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, παρά τις τουρκικές αμφισβητήσεις.

Η Αθήνα δεν βγάζει την Άγκυρα από το ραντάρ της, ούτε υποτιμά όσα συμβαίνουν στην Κάσο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη μιλήσει καθαρά για τις ελληνικές θέσεις, τόσο από το βήμα του ΟΗΕ όσο και πιο πρόσφατα στο Greece Talks του «Πρώτου Θέματος» και του Travel.gr, όπου υπενθύμισε την αντίδραση της χώρας το 2020. Στο Δουβλίνο, όμως, δεν πηγαίνει μόνο για να μιλήσει για την Τουρκία. Η Ελλάδα έχει λόγο και προτάσεις για τα μεγάλα ζητήματα της Ευρώπης, από την οικονομία και την ενέργεια έως την τεχνολογία, και ο πρωθυπουργός θέλει να αξιοποιήσει τη διεθνή παρουσία του και σε αυτά τα μέτωπα.

Το τουρκικό παρασκήνιο

Το επίπεδο της τουρκικής εκπροσώπησης είναι ένα από τα ενδιαφέροντα στοιχεία της σημερινής Συνόδου της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας.

Ο Ταγίπ Ερντογάν πιθανότατα δεν θα βρεθεί στην ιρλανδική πρωτεύουσα, ενώ πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν αναμένεται ούτε ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν. Το όνομα που προκύπτει για την τουρκική εκπροσώπηση είναι εκείνο του Φεριντούν Σινιρλίογλου, του έμπειρου Τούρκου διπλωμάτη που σήμερα είναι γενικός γραμματέας του ΟΑΣΕ.

Εφόσον επιβεβαιωθούν οι πληροφορίες, η Άγκυρα θα έχει επιλέξει χαμηλό επίπεδο πολιτικής παρουσίας, σε μια συγκυρία κατά την οποία οι κινήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκονται ξανά κάτω από τους ευρωπαϊκούς προβολείς.

Από την ελληνική πλευρά, η σχεδιαζόμενη ευχαριστία Μητσοτάκη στην αυριανή άτυπη Σύνοδο των 27 έρχεται να αναδείξει τη σημασία της πρόσφατης ευρωπαϊκής στήριξης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επαναλάβει ότι η συγκεκριμένη συμφωνία δεν παράγει έννομες συνέπειες για τρίτες χώρες, με την Αθήνα να θεωρεί αυτή τη θέση σημαντικό διπλωματικό κεκτημένο.

Ο πρωθυπουργός, πάντως, δεν χρειάζεται να ανοίξει έναν νέο κύκλο δημόσιας αντιπαράθεσης για να υπενθυμίσει τις ελληνικές θέσεις. Στο Greece Talks είχε ήδη ξεκαθαρίσει ότι η χώρα είναι έτοιμη να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της, παραπέμποντας στην αντίδραση του 2020. Απέναντι, μάλιστα, στη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», είχε αντιτάξει ότι «η γεωγραφία δεν αλλάζει».

Η ώρα της Κάσου

Η αποφασιστικότητα αυτή δοκιμάζεται στην πράξη στη θαλάσσια περιοχή νοτιοανατολικά της Κάσου, όπου η πορεία του γαλλικού Abeille Marengo αποτελεί το επόμενο τεστ απέναντι στις τουρκικές αμφισβητήσεις.

Το πλοίο έχει αποπλεύσει από το Ηράκλειο και προχωρά με βάση τον ελληνικό και κυπριακό σχεδιασμό για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης. Στην Αθήνα θεωρούν ότι η καλύτερη απάντηση στις διεκδικήσεις της Άγκυρας είναι όσα συμβαίνουν ήδη στη θάλασσα.

Αρμόδιες πηγές υποβαθμίζουν τη σημασία της τελευταίας τουρκικής NAVTEX, επισημαίνοντας ότι εκδόθηκε αφού είχε γίνει γνωστή η πορεία του γαλλικού πλοίου. Όπως εξηγούν, η Τουρκία επιχειρεί να εμφανίσει ότι οι έρευνες γίνονται με τη συγκατάθεσή της, παρότι άδεια ζητήθηκε αποκλειστικά από την Ελλάδα και την Κύπρο.

Οι δύο χώρες έχουν απαντήσει στις τουρκικές αξιώσεις και με δικές τους αντι-NAVTEX, ενώ η Αθήνα ξεκαθαρίζει ότι ακόμη και η γαλλική επικοινωνία με την Τουρκία είχε μόνο ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν συνιστούσε αίτημα άδειας.

Η θερμοκρασία θα μετρηθεί, επομένως, στη θάλασσα, όπου θα φανεί εάν η Άγκυρα θα περιοριστεί στον πόλεμο των ναυτικών αναγγελιών ή θα επιχειρήσει να αμφισβητήσει στην πράξη την εξέλιξη των ερευνών.

Το καλώδιο, άλλωστε, δεν είναι απλώς μια ελληνοκυπριακή υπόθεση. Πρόκειται για έργο ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος, με χρηματοδότηση άνω των 600 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους και σημαντική γαλλική συμμετοχή. Αυτή η διάσταση ενισχύει τα επιχειρήματα της Αθήνας απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις, χωρίς το έργο να βρίσκεται στην επίσημη ατζέντα των Συνόδων του Δουβλίνου.

Δουβλίνο σε συναγερμό

Στην ιρλανδική πρωτεύουσα, στο μεταξύ, η μεγαλύτερη αστυνομική επιχείρηση στην ιστορία της χώρας βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη.

Περισσότεροι από 5.000 αστυνομικοί έχουν κινητοποιηθεί για τις δύο Συνόδους, ενώ καθημερινά αναπτύσσονται 500 ένοπλοι αστυνομικοί ειδικών μονάδων και άλλοι 500 της δημόσιας τάξης.

Στον σχεδιασμό συμμετέχουν και οι ιρλανδικές ένοπλες δυνάμεις, με την επίλεκτη Army Ranger Wing, τη μονάδα ειδικών επιχειρήσεων της χώρας, που διαθέτει δυνατότητες αντιμετώπισης τρομοκρατικών απειλών και ανάπτυξης ελεύθερων σκοπευτών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στο ενδεχόμενο υβριδικών απειλών, ενώ έχουν επιστρατευθεί ειδικά συστήματα εντοπισμού και αντιμετώπισης drones. Οι περιορισμοί επεκτείνονται στους δρόμους, στις μετακινήσεις και στον εναέριο χώρο, με αυστηρά ελεγχόμενες ζώνες γύρω από το Convention Centre Dublin, όπου πραγματοποιούνται οι εργασίες.

Ενδεικτικό των πρωτοφανών μέτρων είναι ότι ακόμη και οι διαπιστευμένοι δημοσιογράφοι που διαμένουν σε ξενοδοχεία λίγες εκατοντάδες μέτρα από το συνεδριακό κέντρο δεν μπορούν να μεταβούν απευθείας εκεί. Πρέπει πρώτα να κατευθυνθούν στο Croke Park, περίπου δύο χιλιόμετρα μακριά, να περάσουν από ειδικούς ελέγχους ασφαλείας και στη συνέχεια να επιστρέψουν στον χώρο της Συνόδου με λεωφορεία των διοργανωτών.

Το ουκρανικό παζάρι

Στον ήδη αυξημένο συναγερμό προστίθεται και η παρουσία του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος αναμένεται να συναντηθεί στο Δουβλίνο με τους απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ.

Οι δύο Αμερικανοί σχεδιάζουν να μεταβούν στην Ιρλανδία μετά τις συνομιλίες τους με τον Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα, προκειμένου να ενημερώσουν τον Ουκρανό πρόεδρο για τις τελευταίες επαφές και να εξετάσουν τα επόμενα βήματα στην προσπάθεια τερματισμού του πολέμου.

Το ουκρανικό, ωστόσο, προκαλεί κινητικότητα και στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την Τζόρτζια Μελόνι να ανοίγει ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα για τον ρόλο της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις.

Με επιστολή της προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η Ιταλίδα πρωθυπουργός ζητά να ξεκαθαρίσει ποιος θα εκπροσωπεί την Ευρώπη στις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου. Η Μελόνι εκφράζει την ανησυχία ότι οι πολλές και ασυντόνιστες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες αποδυναμώνουν την κοινή θέση των 27, με κίνδυνο η Ευρωπαϊκή Ένωση να βρεθεί στο περιθώριο των αποφάσεων για την ασφάλεια της ίδιας της ηπείρου.

Μάλιστα, ζητά το ζήτημα να συζητηθεί στην αυριανή άτυπη Σύνοδο, ώστε να ανοίξει ο δρόμος για απόφαση τον Δεκέμβριο. Ο Κόστα έχει αποδεχθεί να δοθεί χρόνος για τη συζήτηση, αν και δεν αναμένεται άμεση συμφωνία για το πρόσωπο που θα αναλάβει αυτόν τον ρόλο.

Έτσι, την ώρα που οι Αμερικανοί επιχειρούν να φέρουν πιο κοντά τη Μόσχα και το Κίεβο, οι Ευρωπαίοι αναζητούν τον τρόπο να αποκτήσουν ισχυρότερη παρουσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η ελληνική ατζέντα

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέχει σήμερα στην 9η Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, όπου θα συμπροεδρεύσει σε συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία, τις διασυνδέσεις και τις προσιτές τιμές ενέργειας.

Στο ίδιο πάνελ θα συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ.

Ο πρωθυπουργός αναμένεται να επιμείνει στην ανάγκη η Ευρώπη να αποκτήσει ισχυρότερη οικονομία και μεγαλύτερη τεχνολογική αυτονομία, με περισσότερες επενδύσεις, λιγότερα εμπόδια για τις επιχειρήσεις και καλύτερη αξιοποίηση της καινοτομίας. Για την Αθήνα, η ανταγωνιστικότητα δεν είναι μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια και την ευημερία των Ευρωπαίων πολιτών.

Στο ενεργειακό πεδίο θα δώσει έμφαση στις προσιτές τιμές, στη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και στην ανάπτυξη νέων ενεργειακών, εμπορικών και ψηφιακών διαδρόμων. Θα αναδείξει επίσης τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού και διαμετακομιστικού κόμβου, καθώς και τη σημασία προστασίας των θαλάσσιων οδών και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.

Το στοίχημα της Τεχνητής Νοημοσύνης

Αύριο, Παρασκευή, η άτυπη Σύνοδος των 27 θα επικεντρωθεί στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στο πώς η Ευρώπη μπορεί να ενισχύσει τη θέση της στον παγκόσμιο τεχνολογικό ανταγωνισμό.

Στις συζητήσεις θα συμμετάσχουν και εκπρόσωποι της τεχνολογικής βιομηχανίας, όπως ο επικεφαλής της Mistral AI, Αρτούρ Μενς. Στο τραπέζι θα βρεθούν οι επενδύσεις και οι υποδομές που χρειάζεται η Ευρώπη, αλλά και οι κίνδυνοι που δημιουργεί η νέα τεχνολογία για την κοινωνία και τη δημοκρατία.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να επαναφέρει την πρότασή του για ισχυρούς και δεσμευτικούς διεθνείς κανόνες στην ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Όπως είχε επισημάνει και από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ τον περασμένο Σεπτέμβριο, η αυτορρύθμιση των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών δεν αρκεί, καθώς οι κίνδυνοι από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της ΤΝ απαιτούν ουσιαστικό έλεγχο και διεθνή συνεργασία.

Στο ίδιο πλαίσιο θα αναδείξει τις ελληνικές πρωτοβουλίες για την προστασία των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον, με έμφαση στην απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών.