-
Μόλις 5 ευρώ ανά μεγαβατώρα θα μειωνόταν η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος στη Γερμανία, ακόμη και εάν η χώρα αποκτούσε επιπλέον 20 GW μπαταριών τετράωρης διάρκειας. Το ενδιαφέρον αυτό εύρημα, που προκύπτει από εργαλείο ανάλυσης του γερμανικού Ινστιτούτου Fraunhofer, παρουσίασε ο γενικός διευθυντής του Ελληνικού Συνδέσμου Ανεξάρτητων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ), Γιώργος Στάμτσης, στο πλαίσιο του 30ού συνεδρίου “Ενέργεια και Ανάπτυξη” του ΙΕΝΕ.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε, το συγκεκριμένο εργαλείο επιτρέπει την προσομοίωση της επίδρασης που θα είχε η προσθήκη αποθηκευτικής ισχύος στη γερμανική αγορά. Στο παράδειγμα που παρουσίασε, η εγκατάσταση επιπλέον 20 GW μπαταριών, συνολικής χωρητικότητας 80 GWh, θα περιόριζε το επίπεδο τιμών της εξεταζόμενης εβδομάδας από τα 220 στα 215 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Πρόκειται για μείωση μόλις 2,3%, παρά την προσθήκη μιας τεράστιας αποθηκευτικής ισχύος.
Το παράδειγμα αφορά συγκεκριμένη εβδομαδιαία προσομοίωση και όχι μακροχρόνια πρόβλεψη. Ωστόσο, αναδεικνύει μια σημαντική παράμετρο: οι μπαταρίες δεν αποτελούν από μόνες τους εγγύηση για θεαματική αποκλιμάκωση του ενεργειακού κόστους.
Όπως εξήγησε ο κ. Στάμτσης, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει το γεγονός ότι η Γερμανία είναι ισχυρά διασυνδεδεμένη με τις γειτονικές αγορές. Ακόμη και εάν η εγκατάσταση περισσότερων μπαταριών δημιουργούσε συνθήκες χαμηλότερων τιμών στο εσωτερικό της χώρας, η ζήτηση από τα γειτονικά ηλεκτρικά συστήματα θα εξακολουθούσε να επηρεάζει τη διαμόρφωση των τιμών. Εάν η γερμανική αγορά λειτουργούσε απομονωμένα, η επίδραση των μπαταριών θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερη, ωστόσο κάτι τέτοιο δεν αποτελεί επιθυμητή επιλογή για την Ευρώπη.
Το συμπέρασμα έχει ιδιαίτερη σημασία και για την Ελλάδα, όπου η ανάπτυξη της αποθήκευσης παρουσιάζεται ως βασική προϋπόθεση για τη μείωση των υψηλών χονδρεμπορικών τιμών. Σύμφωνα με τον κ. Στάμτση, περισσότερες μπαταρίες θα επέτρεπαν αναμφίβολα την αξιοποίηση μεγαλύτερων ποσοτήτων πράσινης ενέργειας, οι οποίες σήμερα περικόπτονται τις μεσημεριανές ώρες. Ωστόσο, το ακριβές μέγεθος της μείωσης των τιμών παραμένει αβέβαιο, καθώς εξαρτάται από τη λειτουργία των διασυνδέσεων και τις συνθήκες στις γειτονικές αγορές.
Η πραγματική αξία της αποθήκευσης
Μια διαφορετική, αλλά συμπληρωματική διάσταση ανέδειξε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ), Στέλιος Λουμάκης, ο οποίος προειδοποίησε ότι η μαζική εγκατάσταση μπαταριών δεν αρκεί για να αντιμετωπιστούν οι διαρθρωτικές αδυναμίες του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος.
Κατά τον κ. Λουμάκη, το πρόβλημα ξεκινά από την ανισόρροπη ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με τη μεγάλη αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος των φωτοβολταϊκών να δημιουργεί σημαντικά πλεονάσματα παραγωγής τις μεσημεριανές ώρες. Η αποθήκευση μπορεί να περιορίσει τις συνέπειες αυτής της ανισορροπίας, αλλά δεν μπορεί να την εξαλείψει πλήρως.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη δυνατότητα ανάπτυξης έργων αποθήκευσης σε συνδυασμό με βιομηχανικές εγκαταστάσεις, ώστε η φθηνή ηλεκτρική ενέργεια των μεσημεριανών ωρών να αποθηκεύεται και να χρησιμοποιείται αργότερα, όταν οι τιμές είναι υψηλότερες. Μέσα από κατάλληλες συμβάσεις προμήθειας, όπως τα PPAs, οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να εξασφαλίζουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στο ενεργειακό τους κόστος, ενώ ταυτόχρονα θα ενισχυόταν η απορρόφηση της παραγωγής από -.
Παράλληλα, η μαζική ανάπτυξη της αποθήκευσης δημιουργεί νέες προκλήσεις για τη λειτουργία της αγοράς. Οι μπαταρίες λειτουργούν ως καταναλωτές όταν φορτίζουν και ως παραγωγοί όταν εκφορτίζουν. Η ταυτόχρονη φόρτιση και εκφόρτιση μεγάλου αριθμού εγκαταστάσεων ενδέχεται να δημιουργήσει νέες συμφόρησεις στα δίκτυα και να μεταβάλει τη συμπεριφορά των τιμών.
Επιπλέον, οι μπαταρίες περιορισμένης διάρκειας δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τις επενδύσεις στα δίκτυα και στις διασυνδέσεις ούτε να αντιμετωπίσουν παρατεταμένες περιόδους χαμηλής παραγωγής από -.
Γιατί μπορεί να μειωθούν τα κέρδη των μπαταριών
Μια ακόμη σημαντική παράμετρος αφορά την οικονομική βιωσιμότητα των επενδύσεων. Σήμερα, μεγάλο μέρος των προσδοκώμενων εσόδων των μπαταριών συνδέεται με τις διαφορές μεταξύ χαμηλών μεσημεριανών και υψηλών βραδινών τιμών.
Όσο όμως αυξάνεται η αποθηκευτική ισχύς, τόσο οι διαφορές αυτές ενδέχεται να περιορίζονται. Η επιτυχία των μπαταριών στην εξομάλυνση των τιμών μπορεί, επομένως, να περιορίσει τα ίδια τα περιθώρια κερδοφορίας των επενδυτών.
Σταδιακά, η αξία της αποθήκευσης θα εξαρτάται περισσότερο από τις υπηρεσίες που προσφέρει στο ηλεκτρικό σύστημα, όπως η εξισορρόπηση, η παροχή εφεδρειών και η διαχείριση των περιορισμών του δικτύου.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η αποθήκευση αποτελεί αναγκαία, αλλά όχι επαρκή συνθήκη για τη μείωση του ενεργειακού κόστους. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να εγκατασταθούν περισσότερες μπαταρίες, αλλά να ενταχθούν σε έναν συνολικό σχεδιασμό μαζί με τις -, τις διασυνδέσεις, τα δίκτυα και τη βιομηχανική κατανάλωση, ώστε η ανάπτυξή τους να μεταφραστεί σε πραγματικό όφελος για την οικονομία και τους καταναλωτές.
