Οι χώρες του ΝΑΤΟ προετοιμάζονται για το χειρότερο δυνατό σενάριο ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της Τρίτης στις ΗΠΑ. Όπως μεταδίδει το Politico την Δευτέρα, επικαλούμενο πέντε διπλωμάτες του ΝΑΤΟ, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι εκφράζουν φόβους ότι μια ενδεχόμενη ήττα των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσε να ωθήσει τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να κλιμακώσει δραματικά τις επιθέσεις του κατά της Συμμαχίας.
Η ανησυχία τους έγκειται στο γεγονός ότι, εάν ο Τραμπ βρεθεί στριμωγμένος από το Κογκρέσο όσον αφορά στα θέματα εσωτερικής πολιτικής, ενδέχεται – ως αρχιστράτηγος των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων – να επιδιώξει να σφραγίσει την παρακαταθήκη του στην εξωτερική πολιτική, όπου διαθέτει ευρύτερη ελευθερία κινήσεων. Αυτό θα μπορούσε να μεταφραστεί σε απομάκρυνση ακόμη περισσότερων χιλιάδων αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη, δήλωσαν τρεις από τους διπλωμάτες.
“Συνήθως, αυτό που συμβαίνει με τους προέδρους που διανύουν το τέλος της θητείας τους χωρίς πλειοψηφία στο Κογκρέσο είναι ένας συνδυασμός εκτόνωσης της απογοήτευσής τους και τυχοδιωκτισμού στην εξωτερική πολιτική”, δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος του αμυντικού τομέα. Και οι επιθέσεις στο ΝΑΤΟ “φαίνεται να αποτελούν σταθερό στοιχείο της κοσμοθεωρίας του Τραμπ”.
Η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου, Ολίβια Ουέιλς, δήλωσε στο Politico ότι “ο πρόεδρος Τραμπ έχει κάνει περισσότερα για το ΝΑΤΟ από οποιονδήποτε άλλον”, επικαλούμενη την αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035, την ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, καθώς και τις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ωστόσο, η ίδια πρόσθεσε ότι ο Τραμπ “παραμένει σταθερός στη θέση του ότι οι σύμμαχοί μας στο ΝΑΤΟ έπρεπε να είχαν σταθεί στο πλευρό των Ηνωμένων Πολιτειών” στον πόλεμο με το Ιράν, συμπληρώνοντας: “Ο πρόεδρος δεν θα συμβιβαστεί ποτέ με την […] παρακμή της Δύσης και θα συνεχίσει να προασπίζεται χωρίς δισταγμό τα συμφέροντά μας στο εσωτερικό και το εξωτερικό”.
Οι Δημοκρατικοί αναμένεται να κερδίσουν τη Βουλή των Αντιπροσώπων και ενδεχομένως να ανατρέψουν τους συσχετισμούς στη Γερουσία, την ώρα που τα ποσοστά δημοφιλίας του Τραμπ έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο της θητείας του.
Οι ανησυχίες αυτές αναδεικνύουν τις αυξανόμενες διατλαντικές εντάσεις, μετά τη διακοπή των δορυφορικών υπηρεσιών του Starlink στην Ουκρανία από τις ΗΠΑ και τη νέα επαναπροσέγγιση μεταξύ Τραμπ και του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Τυχόν νέες επιθέσεις θα καταφέρουν άλλο ένα πλήγμα στο ΝΑΤΟ, τη στιγμή που η Ρωσία κλιμακώνει την εκστρατεία σαμποτάζ και τον λεγόμενο υβριδικό της πόλεμο σε ολόκληρη την Ευρώπη.
“Μπορεί να είναι πολύ εκνευρισμένος”, είπε ένας από τους διπλωμάτες του ΝΑΤΟ. Αν είναι έτσι, “θα είναι πολύ αυστηρός”.
Δυνάμεις, κεφάλαια και Ουκρανία
Στο επίκεντρο των προβληματισμών βρίσκεται η επικείμενη αναθεώρηση της παρουσίας των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, η οποία αναμένεται έως τον Δεκέμβριο. Εάν ο Τραμπ χάσει τον έλεγχο στο νομοθετικό σώμα στο εσωτερικό, ενδέχεται να επιδιώξει να διευρύνει σημαντικά την κλίμακα αυτής της αναθεώρησης για να συσπειρώσει τη βάση του κινήματος MAGA, σημείωσαν τρεις από τους διπλωμάτες.
Ο Αμερικανός πρόεδρος θα μπορούσε επίσης να αποφασίσει να συσχετίσει την αμερικανική παρουσία στην ευρωπαϊκή ήπειρο με την αποδοχή μιας ειρηνευτικής συμφωνίας για την Ουκρανία με την υποστήριξη των ΗΠΑ, δήλωσε η Οάνα Λουνγκέσκου, πρώην αξιωματούχος του ΝΑΤΟ και ερευνήτρια στο Royal United Services Institute (RUSI).
“Υπάρχει ο κίνδυνος όλα αυτά τα ζητήματα —η αναθεώρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας, η Ουκρανία, η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας…— να αντιμετωπιστούν ως μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης συμφωνίας με τον Πούτιν”, σημείωσε, “δημιουργώντας μια ιδιαίτερα επικίνδυνη κατάσταση για την ασφάλεια στην Ευρώπη”.
Ο Τραμπ θα μπορούσε επίσης να κινηθεί προς τη μείωση της αμερικανικής συνεισφοράς στον κοινό προϋπολογισμό της Συμμαχίας, να περιορίσει το υποστηριζόμενο από το ΝΑΤΟ πρόγραμμα εξοπλισμών PURL για την Ουκρανία, καθώς και να εμβαθύνει ακόμη περισσότερο τους δεσμούς του με τη Ρωσία, πρόσθεσαν οι διπλωμάτες.
Μια μεγάλη εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών θα μπορούσε παράλληλα να φέρει σαρωτικές αλλαγές στο Πεντάγωνο, με αλυσιδωτές επιπτώσεις σε οποιαδήποτε σχέδια αναπτύσσονται αυτή τη στιγμή στο αμερικανικό Άμυνας.
Ο Υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει μετατραπεί σε ιδιαίτερα μη δημοφιλές πρόσωπο στο Κογκρέσο, δεδομένης της άρνησής του να παρέχει τακτικές ενημερώσεις στους νομοθέτες —ειδικά στους Δημοκρατικούς— σχετικά με τους προϋπολογισμούς και τις επιχειρήσεις.
Αυτή η δυσαρέσκεια έχει πυροδοτήσει σενάρια ότι ο Χέγκσεθ ενδέχεται να αποπεμφθεί μετά από μια συντριπτική εκλογική ήττα του Τραμπ, εν μέρει επειδή ένα Κογκρέσο υπό τον έλεγχο των Δημοκρατικών θα τον υπέβαλλε σε εξονυχιστικές έρευνες για την απομάκρυνση δεκάδων στρατηγών και ναυάρχων χωρίς αιτιολογία, καθώς και για τον πόλεμο με το Ιράν. Αυτές οι ακροάσεις και οι έρευνες θα “παρέλυαν” την ομάδα του ΥΠΑΜ, προκαλώντας ενδεχομένως αμηχανία και πλήγμα στην κυβέρνηση.
Στην περίπτωση που ο Χέγκσεθ αποχωρήσει, θα υπάρξει μια μεταβατική περίοδος στο Πεντάγωνο, η οποία θα μπορούσε να καθυστερήσει τις όποιες αποφάσεις για μετακίνηση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη κατά εβδομάδες ή μήνες.
Θεωρητικά, μια πλειοψηφία των Δημοκρατικών στη Βουλή και τη Γερουσία θα περιόριζε τους ελιγμούς του Τραμπ ακόμη και σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, παρά το γεγονός ότι η αμερικανική νομοθεσία επιβάλλει σήμερα κατώτατο όριο 76.000 στρατιωτών για την παρουσία στην Ευρώπη.
Ωστόσο, “είναι αμφίβολο αν τουλάχιστον τα κατώτατα όρια στρατευμάτων αντέχουν σε νομικό έλεγχο και, σε κάθε περίπτωση, ο Τραμπ έχει αποδείξει ότι είναι διατεθειμένος να αγνοεί τα δικαστήρια”, δήλωσε η Τζένιφερ Κάβανα, ανώτερη ερευνήτρια στο think tank Defense Priorities. “Η διοίκηση Τραμπ αγνοεί συστηματικά τις κατευθυντήριες οδηγίες χρηματοδότησης του Κογκρέσου, δαπανώντας κονδύλια σε δραστηριότητες που δεν έχουν εγκριθεί από τη νομοθετική εξουσία”.
Εάν ο Τραμπ αποφασίσει να επιβάλει μια ευρύτερη αποχώρηση, η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει τη “μεγαλύτερη δυσκολία” στην αντικατάσταση στρατιωτικών μέσων, όπως οι δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου, τα συστήματα αεράμυνας, η υποστήριξη πληροφοριών και αναγνώρισης, ο εναέριος ανεφοδιασμός και ορισμένοι τύποι logistics, συμπλήρωσε η ίδια.
Άλλοι σύμμαχοι εμφανίζονται πιο σκεπτικοί για το αν ο Τραμπ θα στραφεί ενάντια στο ΝΑΤΟ. “Είχαμε πάντα εικασίες σχετικά με τον Τραμπ… ότι θα αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ – αυτό δεν έχει συμβεί μέχρι στιγμής”, δήλωσε στο Politico ο Υπουργός Άμυνας του Μαυροβουνίου, Ντράγκαν Κράποβιτς. “Το Κογκρέσο είναι αυτό που λαμβάνει την τελική απόφαση για τη μείωση των στρατευμάτων στην Ευρώπη”.
