-|-
Μια αλλαγή του κοινοτικού κανονισμού και μια εξαίρεση είναι η απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από την έξοδο της εποπτείας μετά το τρίτο μνημόνιο, το οποίο ολοκλήρωσε το καλοκαίρι του 2018 και το οποίο έδωσε τη σκυτάλη στην ενισχυμένη εποπτεία που τελείωσε το καλοκαίρι του 2022, μετά από 13 επιτυχείς αξιολογήσεις.
Η αλλαγή του κοινοτικού κανονισμού φέρνει το τέλος στην υποχρέωση μεταμνημονιακής εποπτείας μετά από ένα πρόγραμμα διάσωσης για ένα κράτος-μέλος, μέχρι αυτό να αποπληρώσει κατ’ ελάχιστο το 75% των χρημάτων που δανείστηκε. Ο νέος κανονισμός, προβλέπει την έξοδο από τη μεταμνημονιακή εποπτεία, μετά από 5 χρόνια αξιολογήσεων. Σε αυτό το θέμα, η Ελλάδα ζητά μια εξαίρεση. Έχοντας περάσει τρία μνημόνια και μια τετραετή ενισχυμένη εποπτεία, έχει ζητήσει να βγει από το καθεστώς εποπτείας μισό χρόνο νωρίτερα, στα 4,5 χρόνια, τα οποία συμπληρώνονται στο τέλος του 2026.
Αν τελικά το ελληνικό αίτημα γίνει δεκτό (σχετικές ανακοινώσεις θα γίνουν από την Κομισιόν τον Νοέμβριο), θα πάψει να αξιολογείται ειδικά για τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει κατά τη διάρκεια των μνημονίων, κλείνοντας ένα μεγάλο και δύσκολο κεφάλαιο της οικονομικής ζωής. Θα απαλλαγεί πλέον από τις ειδικές αξιολογήσεις της μεταπρογραμματικής εποπτείας. Και θα γλυτώσει από τις δύο τελευταίες επισκέψεις των θεσμών που ήταν προγραμματισμένες για το 2027.
Συμβολισμός αλλά και ουσία
Η Ελλάδα έχει αποδείξει τα τελευταία έξι χρόνια ότι έχει αφήσει πίσω της το κακό παρελθόν της. Μπορεί πλέον να δανειστεί από τις αγορές, έχοντας ανακτήσει από το 2023 την επενδυτική βαθμίδα και αποτελεί χώρα υπόδειγμα, στις δημοσιονομικές της επιδόσεις.
Το δημόσιο χρέος παραμένει υψηλό, αλλά ως ποσοστό του ΑΕΠ ακολουθεί ταχεία καθοδική πορεία με ρυθμό μεγαλύτερο του 8,5% του ΑΕΠ το χρόνο, ενώ η μεγάλη διάρκεια και οι ευνοϊκοί όροι των ευρωπαϊκών δανείων περιορίζουν σημαντικά τους κινδύνους που συνδέονται με την εξυπηρέτησή του. Πλέον, η χώρα εκτός από τα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα που έχει καταφέρει να διαμορφώνει από το 2023 είναι φέτος για 3η συνεχόμενη χρονιά μια από τις 5 χώρες με δημοσιονομικό πλεόνασμα το οποίο θα διατηρήσει και το 2027. Περίπου έξι μήνες μετά την έξοδό της από την ομάδα των χωρών με ακραίες δημοσιονομικές ισορροπίες, θέλει τώρα να αφήσει όλη την κληρονομιά των μνημονίων.
Η έξοδός της από τη μεταμνημονιακή εποπτεία θα βάλει μια επίσημη σφραγίδα ότι πλέον η χώρα δεν βρίσκεται σε “ειδικό καθεστώς” έστω και αν κάποιοι θέλουν ακόμη και σήμερα να το ξεχνούν. Η έξοδος από την εποπτεία θα ενισχύσει την εικόνα της Ελλάδας εντός της ΕΕ αλλά και στις αγορές, οι οποίες τιμολογούν από το 2021 τα ελληνικά ομόλογα τουλάχιστον μια βαθμίδα υψηλότερη από αυτή που την έχουν κατατάξει οι οίκοι αξιολόγησης παρά την κρίση στην αγορά χρήματος.
Άλλωστε, η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταγράφει τη σημαντική αποκλιμάκωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, από 154% το 2024 σε 146,1% το 2025, με την πρόβλεψη να υποχωρήσει περαιτέρω στο 136,8% το 2026. Θετική αποτίμηση κάνει και για τις δημοσιονομικές επιδόσεις, καθώς το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στο 4,9% του ΑΕΠ το 2025, ενώ η ελληνική οικονομία κατέγραψε ρυθμό ανάπτυξης 2,1% την ίδια χρονιά.
