Του Νίκου Ρουσάνογλου
Εμφανής είναι όλο και περισσότερο, η απόσταση ανάμεσα στις οικονομικές δυνατότητες των υποψήφιων αγοραστών και τις προσδοκίες των πωλητών κατοικίας στην ελληνική αγορά, ειδικά στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα της Αττικής και της Θεσσαλονίκης. Παρότι δηλαδή υπάρχει ζήτηση και μάλιστα σημαντική, ειδικά μετά την σημαντική αύξηση και των τιμών ενοικίασης, λίγοι είναι τελικά εκείνοι που φτάνουν στην “πηγή”, ολοκληρώνοντας μια αγοραπωλησία κι ακόμα λιγότεροι μέσω εξασφάλισης στεγαστικού δανείου. Ωστόσο, με την συνδρομή και των προγραμμάτων επιδότησης επιτοκίου (“Σπίτι Μου 1, 2 κτλ.), αυτό αρχίζει να βελτιώνεται.
Σύμφωνα με τον κ. Ανδρέα Πρωτόπαπα, Γενικό Διευθυντή της FinTHESIS, η οποία δραστηριοποιείται στον τομέα της μεσιτείας στεγαστικής πίστης, “η στεγαστική πίστη στην Ελλάδα, έχει πλέον επιστρέψει, αλλά όχι ακόμα στο επίπεδο που θα αντιστοιχούσε στις πραγματικές στεγαστικές ανάγκες της κοινωνίας. Το 2025 είδαμε μια σαφή αντιστροφή της προηγούμενης εικόνας. Η καθαρή ροή των στεγαστικών δανείων έγινε θετική, ενώ σημαντική ήταν και η συμβολή του “Σπίτι μου ΙΙ”. Η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει ότι ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής των στεγαστικών δανείων γύρισε σε θετικό έδαφος, στο 0,7% τον Δεκέμβριο του 2025, από -2,6% ένα χρόνο πριν”. Έτσι, το 2025 τα στεγαστικά δάνεια έφθασαν τα 2,6 δισ. ευρώ, ενώ το 2026 αναμένεται να ξεπεράσουν τα 3 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε ο κ. Πρωτόπαππας στο πρόσφατο συνέδριο Prodexpo 2026.
Με τη σειρά του, ο κ. Χρόνης Χρονόπουλος, Head of External Sales Networks της Eurobank, περιέγραψε τα δύο βασικά προφίλ των δανειοληπτών στεγαστικων δανείων. Το πρώτο αφορά την εγχώρια αγορά πρώτης κατοικίας από ζευγάρια γύρω στα 35 έτη, με το μέσο ποσό δανείου να κυμαίνεται στις 120.000 ευρώ και ο χρόνος αποπληρωμής γύρω στα 22 έτη. Το δεύτερο, που βαίνει κι αυξανόμενο, είναι οι κάτοικοι εξωτερικού, Έλληνες της διασποράς και ξένοι, που αναζητούν δεύτερη κατοικία στην χώρα μας. Το μέσο δάνειο φθάνει τις 250.000 ευρώ και ο μέσος χρόνος αποπληρωμής τα 15 έτη. Σύμφωνα με τον κ. Χρονόπουλο, το σημαντικότερο για ένα δάνειο είναι να κατανοήσει ο πελάτης τι ακριβώς έχει υπογράψει, ώστε να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος.
Ένα πρόβλημα όμως που παραμένει είναι ότι η προσφορά κατοικιών που μπορεί να αποκτήσει ένα μέσο νοικοκυριό παραμένει περιορισμένη και ακριβή. Σύμφωνα με τον κ. Πρωτόπαπα, η στεγαστική πολιτική πρέπει να μετακινηθεί από την επιδότηση του δανειολήπτη, στην ταυτόχρονη ενίσχυση και την εύρεση προσιτής κατοικίας. “Ένα πρόβλημα όμως που παραμένει είναι ότι η προσφορά κατοικιών που μπορεί να αποκτήσει ένα μέσο νοικοκυριό παραμένει περιορισμένη και ακριβή. Δεν αρκεί να αυξήσουμε τη δυνατότητα δανεισμού αν δεν αυξήσουμε ταυτόχρονα και τη δυνατότητα του πολίτη να βρει ένα κατάλληλο σπίτι που δύναται να προσεγγίσει”.
Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με τον κ. Πρωτόπαπα, ένα μελλοντικό “Σπίτι μου” δεν θα πρέπει να είναι μόνο ένα φθηνό στεγαστικό δάνειο. Θα πρέπει να συνδέεται με ένα οικοσύστημα προσιτής κατοικίας. “Επίσης, σημαντικό ρόλο έχει και το να δοθεί πολύ μεγαλύτερη έμφαση στην απλότητα και την ταχύτητα. Ο πολίτης δεν πρέπει να χρειάζεται να γίνει ειδικός στη στεγαστική πίστη για να αγοράσει το πρώτο του σπίτι. Από την πλευρά μας, στη FinTHESIS βλέπουμε καθημερινά πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει σωστή προετοιμασία του δανειολήπτη πριν φτάσει στην τράπεζα. Να γνωρίζει τι μπορεί πραγματικά να αγοράσει, ποια δόση μπορεί να υποστηρίξει, τι ίδια κεφάλαια χρειάζεται και ποια ακίνητα είναι κατάλληλα για χρηματοδότηση”.
Αναφερόμενος στο πρόγραμμα “Σπίτι μου ΙΙΙ”, πρότεινε η επιδότηση ανακαίνισης κατοικίας να δίνεται ως κίνητρο σε εκείνους που θα αγοράσουν ένα ακίνητο ηλικίας 35 ετών και άνω, με την προϋπόθεση να το κρατήσουν για ιδιοκατοίκηση για ένα διάστημα, για παράδειγμα, 10 ετών. Ένα τέτοιο μέτρο αναμένεται να “ξεκλειδώσει” την αγορά, διευκολύνοντας τη μεταβίβαση πολλών παλαιών κατοικιών που σήμερα θεωρούνται υπερβολικά ακριβές.
Σύμφωνα με τον κ. Νίκο Γαλάτη, ιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της Golden Home, “η αγορά δεν έχει πρόβλημα ακινήτων, αλλά πρόβλημα αντιστοιχίας τους με τους ενδιαφερόμενους, λόγω των πολλών πολεοδομικών, νομικών προβλημάτων και των υψηλών τιμών”. Σημείωσε ότι ένας πελάτης πρέπει να δει πολλά ακίνητα για να μειωθεί η τιμή και να πουληθεί το ακίνητο πιο γρήγορα. Στο πλαίσιο αυτό, είναι πολύ σημαντικός, όπως είπε, ο ρόλος των μεσιτών, οι οποίοι έχουν μεγάλο πελατολόγιο, είναι γνώστες των τάσεων της αγοράς και έχουν εκτιμήσει τις τιμές, οδηγώντας τον πελάτη από την προκαταβολή μέχρι το τέλος της συναλλαγής.
