Σαν τον Ελία Καζάν δεν έχει. Η φιλμογραφία του είναι από τα ασύλληπτα επιτεύγματα του προ-70ς Χόλιγουντ, η εποπτεία του σε υλικό και ερμηνευτικές κατευθύνσεις τίποτε λιγότερο από θρυλικά. Ο Μπράντο, ο Ντιν, o Κλιφτ, η Βίβιαν Λι, ο Καρλ Μάλντεν, ο Ιλάι Γουάλας, ο Γουόρεν Μπίτι, ο Γκρέγκορι Πεκ, η Εύα Μαρί Σεντ, η Κάρολ Μπέικερ και πολλοί ακόμα του χρωστούν από πολλά έως πάρα πολλά. Σκηνοθέτης ηθοποιών σαν αυτόν δεν βρέθηκε ποτέ εύκολα.
Φυσικά υπάρχει και η άλλη πλευρά την οποία ανεξαρτήτως θέσεως καθενός οφείλουμε να αναγνωρίσουμε. Η πλευρά του ανθρώπου Καζάν κουβαλά έναν δικό της σταυρό, το γεγονός ότι κατέθεσε στην Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών του ΜακΚάρθι και κατονόμασε 8 άτομα ως κάποτε μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος. Η ιστορία, πέρα του βασικότατου ὁ ἀναμάρτητος ὑμῶν, πρῶτος τὸν λίθον βαλέτω, είναι μεγάλη, περίπλοκη, και αρκετά σημαντική για να αναλυθεί εδώ. Πάντως, το 1999 όταν η Ακαδημία αποφάσισε να τον τιμήσει με τιμητικό Όσκαρ, περίφημα κάποιοι χειροκρότησαν όρθιοι και κάποιοι επιδεικτικά δυσανασχέτησαν παραμένοντας καθισμένοι.
Τώρα λοιπόν ο Μπάρι Λέβινσον θέλει να κάνει ταινία την ζωή αυτού του γίγαντα της 7η Τέχνης, βασισμένος στα απομνημονεύματά του από το 1988 υπό τον τίτλο «A Life». To σενάριο συνυπογράφει ο ίδιος ο Λέβινσον με την πρωτοεμφανιζόμενη Τζίνα Ουμακάνθαν.
Ας ελπίσουμε να είναι στα καλά του ο Λέβινσον, στην φόρμα του εννοώντας. Έχει μια ιδιαίτερα άνιση φιλμογραφία, με υψηλές στιγμές, χαμηλότατες επίσης και το θέμα είναι ότι δεν θα συμφωνήσουμε όλοι στο ποιες είναι ποιες. «Δεν υπάρχει κανείς σαν αυτόν», δήλωσε στο Page Six o 84χρονος Λέβινσον – το οποίο ήδη «θέλει» την Σίντνεϊ Σουίνι στον ρόλο της Μέριλιν Μονρό (άλλη ωφελημένη από τον Καζάν) μάλιστα έβγαλε και μια είδηση πρόσφατα ότι Σουίνι και Μέριλιν είναι…ένατα ξαδέλφια σε μια συγγένεια που πηγαίνει πίσω καμμιά 400αριά χρόνια. Άλλος ένας λόγος να την αγαπάμε.
Μακάρι να γίνει, μακάρι να είναι καλό. Αποκλείεται βέβαια να γλιτώσει τα πληκτρολογημένα κατηγορώ, τα οποία για ποικιλία λόγων θα δεχθεί, αλλά σημασία έχει να γίνει καλό «έστω για τον έναν» που θα επιστρέψει σε μια κολοσσιαία φιλμογραφία-στυλοβάτη του αμερικανικού σινεμά.
