Της -
Ο κίνδυνος μιας παγκόσμιας κρίσης δημόσιου χρέους είναι πραγματικός, τονίζει η Berenberg. Αλλά ο κόσμος είναι πιο πιθανό να βιώσει κάποιες περιφερειακές μίνι κρίσεις που είναι διαχειρίσιμες το 2027 παρά μια καταστροφική παγκόσμια κρίση, όπως εκτιμά.
Κατά τον οίκο, η πρόκληση είναι προφανής: οι δύο δεκαετίες εξαιρετικά φθηνού χρήματος έχουν τελειώσει. Το ονομαστικό και το πραγματικό κόστος χρηματοδότησης έχουν αυξηθεί σε ιστορικά φυσιολογικά επίπεδα.
Αυτό, όπως τονίζει η Berenberg, δημιουργεί δύο δημοσιονομικούς πονοκεφάλους.
Πρώτον, οι κυβερνήσεις πρέπει να δημιουργήσουν χώρο στους προϋπολογισμούς τους για την αύξηση των πληρωμών τόκων στα βουνά του δημόσιου χρέους που συσσώρευσαν όταν τα επιτόκια ήταν χαμηλά.
Δεύτερον, πρέπει να απαλλαγούν από τη συνήθεια να αντιδρούν σε νέα προβλήματα ή στην υποχώρηση της δημοτικότητάς τους δαπανώντας περισσότερα χρήματα ή μειώνοντας τους φόρους. Διαφορετικά, οι αγορές ομολόγων θα τις αναγκάσουν τελικά σε σοβαρή λιτότητα με τον σκληρό τρόπο, αρνούμενες να χρηματοδοτήσουν τα αυξανόμενα ελλείμματά τους.
Χωρίς διορθωτικά μέτρα, οι δαπάνες για τόκους του δημόσιου χρέους θα αυξηθούν σύμφωνα με την τάση. Το διάγραμμά της Berenberg δείχνει την πορεία του κόστους τόκων του δημόσιου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ εάν οι αποδόσεις των ομολόγων παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα και οι κυβερνήσεις δεν κάνουν τίποτα. Χωρίς αυξήσεις φόρων ή περικοπές δαπανών, το πρωτογενές δημοσιονομικό ισοζύγιο (δηλαδή, εξαιρουμένων των δαπανών για τόκους) θα παραμείνει σταθερό, ενώ το αυξανόμενο κόστος τόκων χρέους θα διευρύνει το συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα.
Οι χειρότεροι “παραβάτες”
Κρίνοντας με βάση τα τυπικά θεμελιώδη μεγέθη, οι ΗΠΑ και η Γαλλία διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο μεταξύ των μεγάλων ανεπτυγμένων οικονομιών, εκτιμά η Berenberg.
Η πολιτική είναι δυσλειτουργική και στις δύο χώρες, όπως επισημαίνει. Ελλείψει οποιασδήποτε σημαντικής δημοσιονομικής διόρθωσης, η ταχεία συσσώρευση χρέους και οι υψηλότερες αποδόσεις θα ανεβάσουν τους λογαριασμούς τόκων χρέους τους σε σχεδόν 7% του ΑΕΠ έως το 2035. Όμως, οι αγορές ομολόγων είναι πιθανό να τους δείξουν την “κόκκινη κάρτα” πολύ πριν φτάσουν σε αυτό το στάδιο.
Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ξεκινήσει μια σημαντική δημοσιονομική εξυγίανση αυξάνοντας τα φορολογικά έσοδα μέσω του παγώματος των ορίων φόρου φυσικών προσώπων και της αύξησης του φόρου μισθοδοσίας. Πρέπει να συνεχίσει την πορεία του για να μετατοπίσει τα δημόσια οικονομικά του σε μια βιώσιμη τροχιά.
Στην Ευρωζώνη εκτός Γαλλίας, τα διαχειρίσιμα ελλείμματα θα περιορίσουν το μέγεθος της απαραίτητης δημοσιονομικής προσαρμογής, εκτιμά ο οίκος.
Για τρεις όμως λόγους, μια μεγάλη παγκόσμια κρίση χρέους εξακολουθεί να φαίνεται απίθανη το 2027:
1) Ο κύριος παραβάτης, οι ΗΠΑ, πιθανότατα μπορεί να τη γλιτώσει με πολιτικό αδιέξοδο και δημοσιονομική σπατάλη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι θα μπορούσαν άλλες χώρες.
Παρά τις χειρότερες προσπάθειες του Προέδρου Τραμπ, οι ΗΠΑ παραμένουν το κορυφαίο παγκόσμιο ασφαλές καταφύγιο σε αβέβαιους καιρούς.
Οι υπερβολικές ελπίδες ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα εκτονώσει τελικά τα δημοσιονομικά προβλήματα αυξάνοντας την τάση ανάπτυξης θα βοηθήσουν στην προσέλκυση εισροών κεφαλαίων προς το παρόν.
Οι ΗΠΑ μπορεί κάλλιστα να οδεύουν προς μια δημοσιονομική κρίση μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια που θα μπορούσε να συγκλονίσει τον κόσμο. Αλλά δεν φαίνεται ακόμη επικείμενη.
2) Οι κεντρικές τράπεζες πιθανότατα θα αυξήσουν τα επιτόκια πολιτικής τους κατά λιγότερο το 2027 από ό,τι προβλέπουν επί του παρόντος οι αγορές.
Έχοντας αντιδράσει στις αυξανόμενες τιμές της ενέργειας το 2026 πατώντας τα νομισματικά φρένα, πιθανότατα θα διατηρήσουν σταθερά τα επιτόκια πολιτικής τους μόλις οι τιμές του πετρελαίου αρχίσουν να μειώνονται κάποια στιγμή το 2027.
3) Οι κεντρικές τράπεζες και οι χρηματοπιστωτικές ρυθμιστικές αρχές δεν έχουν ξεχάσει ακόμη τα μαθήματα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007-2009 και της επακόλουθης κρίσης χρέους της Ευρωζώνης του 2010-2012.
Ενώ δεν μπορούν να επιλύσουν τις υποκείμενες ανισορροπίες, μπορούν να αποτρέψουν τη μετάδοση από τους αμαρτωλούς στους λιγότερο απερίσκεπτους. Εάν χρειαστεί, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πιθανότατα θα παρέμβει για να αποτρέψει μια πιθανή γαλλική δημοσιονομική κρίση που θα αυξήσει απότομα το κόστος δανεισμού για άλλα μέλη της νομισματικής ένωσης, όπως η Ιταλία.
Αλλά, κατά την Berenberg, η ΕΚΤ δεν θα διασώσει τη Γαλλία μέχρι η χώρα να υιοθετήσει βιώσιμες δημοσιονομικές πολιτικές. Ενώ μια περιφερειακή κρίση, όπως μια γαλλική αναστάτωση, φαίνεται πιθανή, ακόμη και αν δεν είναι ακόμη το πιο πιθανό σενάριο, δεν θα επιτραπεί να ξεφύγει από τον έλεγχο σε βαθμό που θα μπορούσε να προκαλέσει μια παγκόσμια καταστροφή, εκτιμά ο οίκος.
