Του Χάρη Φλουδόπουλου
Μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για τα νοικοκυριά στην Ευρώπη κατέγραψε η Ελλάδα τον Σεπτέμβριο, καθώς οι ανατιμήσεις στη χονδρεμπορική αγορά πέρασαν σταδιακά στη λιανική και αποτυπώθηκαν στα κυμαινόμενα τιμολόγια.
Σύμφωνα με τη μηνιαία έρευνα Household Energy Price Index (HEPI) των VaasaETT, Energie-Control Austria και της ουγγρικής ρυθμιστικής αρχής MEKH, η τελική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας για ένα τυπικό νοικοκυριό στην Αθήνα αυξήθηκε κατά 6% σε σχέση με τον Αύγουστο. Η άνοδος αποδίδεται από την HEPI στην αύξηση τόσο του ενεργειακού σκέλους όσο και του κόστους διανομής.
Η επίδοση αυτή κατατάσσει την Αθήνα μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών με τις μεγαλύτερες αυξήσεις τον Σεπτέμβριο. Υψηλότερη αύξηση σημειώθηκε στη Στοκχόλμη με 11%, στο Άμστερνταμ με 8% και σε Κοπεγχάγη, Λευκωσία και Ταλίν με 7%. Στο ίδιο επίπεδο με την Αθήνα, δηλαδή στο 6%, βρέθηκε η Ρίγα, ενώ ακολούθησαν Βρυξέλλες, Ρώμη και Βίλνιους με 5%.
Στα 26,31 λεπτά η κιλοβατώρα στην Αθήνα
Παρά την έντονη μηνιαία άνοδο, η ελληνική αγορά εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όχι όμως πλέον κάτω από τον ευρύτερο μέσο όρο όλων των χωρών που παρακολουθεί η HEPI.
Όπως προκύπτει από την έκθεση, η τελική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στην Αθήνα διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο στα 26,31 λεπτά του ευρώ ανά kWh, συμπεριλαμβανομένων φόρων και επιβαρύνσεων. Ο μέσος όρος των 27 χωρών της ΕΕ βρίσκεται στα 27,22 λεπτά/kWh, ενώ ο μέσος όρος του συνόλου των 33 χωρών που περιλαμβάνονται στην έρευνα είναι χαμηλότερος, στα 26,01 λεπτά/kWh.
Με άλλα λόγια, η Αθήνα παραμένει περίπου 3,3% φθηνότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, αλλά βρίσκεται πλέον περίπου 1,2% υψηλότερα από τον συνολικό ευρωπαϊκό μέσο όρο της έρευνας.
Η εικόνα αποκτά μεγαλύτερη σημασία εάν ληφθεί υπόψη ότι τον Αύγουστο η τιμή στην Αθήνα βρισκόταν στα 24,92 λεπτά/kWh. Η επιβάρυνση του Σεπτεμβρίου, επομένως, επαναφέρει την ελληνική λιανική σε υψηλότερα επίπεδα, αντανακλώντας τις έντονες πιέσεις που είχαν προηγηθεί στη χονδρεμπορική αγορά.
Η ενέργεια οδηγεί τις αυξήσεις
Η ελληνική περίπτωση εντάσσεται σε μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση. Από τις 33 πρωτεύουσες που εξετάζει η HEPI, οι 18 εμφάνισαν αύξηση της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας τον Σεπτέμβριο, 14 παρέμειναν αμετάβλητες και μόλις μία κατέγραψε περιορισμένη μείωση. Η μέση ευρωπαϊκή τιμή τελικού καταναλωτή κινήθηκε έτσι ανοδικά, συνεχίζοντας την τάση που είχε αρχίσει από τα τέλη του καλοκαιριού.
Κοινός παρονομαστής στις περισσότερες αγορές είναι η αύξηση του ενεργειακού κόστους. Η HEPI επισημαίνει ότι οι αυξήσεις της τάξης του 3%-6% που καταγράφηκαν σε σειρά ευρωπαϊκών πρωτευουσών αντανακλούν κυρίως την πίεση στη χονδρεμπορική αγορά και τη μετακύλισή της στα κυμαινόμενα τιμολόγια λιανικής.
Το φυσικό αέριο εξακολουθεί να παίζει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών ηλεκτρισμού, καθώς οι μονάδες αερίου καθορίζουν σε πολλές ώρες την οριακή τιμή στις ευρωπαϊκές αγορές. Στην έκθεση επισημαίνονται ως παράγοντες πίεσης οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και οι διαταραχές γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, που ενίσχυσαν την αβεβαιότητα στις αγορές ενεργειακών εμπορευμάτων. Παράλληλα, η Ευρώπη μπήκε στο φθινόπωρο με χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, εντείνοντας τον ανταγωνισμό για την εξασφάλιση ποσοτήτων ενόψει του χειμώνα.
Το 55% του λογαριασμού είναι πλέον ενέργεια
Ενδεικτικό της σημασίας που έχει αποκτήσει το ενεργειακό σκέλος είναι ότι, κατά μέσο όρο στις πρωτεύουσες της ΕΕ, το 55% της τελικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος αντιστοιχεί πλέον στην ίδια την ενέργεια. Το 26% αφορά τα δίκτυα διανομής, το 5% ενεργειακούς φόρους και επιβαρύνσεις και το υπόλοιπο 14% τον ΦΠΑ.
Μάλιστα, το μερίδιο της ενέργειας στον τελικό λογαριασμό έχει ενισχυθεί αισθητά: από 50% τον Σεπτέμβριο του 2025 έχει φθάσει φέτος στο 55%. Η εξέλιξη αυτή εξηγεί γιατί οι μεταβολές στις χονδρεμπορικές αγορές περνούν πλέον με μεγαλύτερη ένταση στις τιμές που βλέπουν οι καταναλωτές, ιδιαίτερα στις αγορές όπου κυριαρχούν τα κυμαινόμενα προϊόντα.
