Νέα τεχνολογία εντόπισε διαφορετικά «χημικά αποτυπώματα» σε υγιείς ανθρώπους και σε άτομα με Πάρκινσον, COVID-19 και ήπια γνωστική διαταραχή. Η έρευνα είναι ακόμη σε πολύ αρχικό στάδιο, αλλά ανοίγει τον δρόμο για έναν απλό, μη επεμβατικό αρχικό έλεγχο.
Η μυρωδιά του σώματος μπορεί να περιέχει περισσότερες πληροφορίες για την υγεία μας απ’ όσες αντιλαμβάνεται η ανθρώπινη όσφρηση. Μια μικρή νέα μελέτη δείχνει ότι διαφορετικές ασθένειες αφήνουν διακριτά «χημικά αποτυπώματα» σε ουσίες που απελευθερώνει το σώμα και ότι ένα σύστημα λέιζερ μπορεί να τα ανιχνεύσει ακόμη και σε ένα απλό δείγμα που λαμβάνεται με ειδική μπατονέτα.
Ερευνητές από το Fraunhofer Institute for Integrated Circuits IIS και το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δρέσδης εξέτασαν 24 άτομα: έξι υγιείς, έξι με νόσο Πάρκινσον, έξι με COVID-19 και έξι με ήπια γνωστική διαταραχή. Από κάθε συμμετέχοντα πήραν δείγματα από το μπροστινό τμήμα της μύτης, τον αφαλό και το εξωτερικό αυτί.
Οι περιοχές αυτές επιλέχθηκαν επειδή επηρεάζονται λιγότερο από αρώματα, σαπούνια και άλλους εξωτερικούς παράγοντες. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports στις 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Μυρωδιά – Το «χημικό αποτύπωμα» του σώματος
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται στη μυρωδιά όπως την αντιλαμβανόμαστε εμείς. Το σώμα εκπέμπει συνεχώς πτητικές οργανικές ενώσεις, μικρά μόρια που προκύπτουν από τον μεταβολισμό και άλλες βιολογικές διεργασίες. Μια ασθένεια, όμως, μπορεί να μεταβάλει τη σύνθεσή τους.
Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν φωτοακουστική φασματοσκοπία με λέιζερ. Με απλά λόγια, το σύστημα «φωτίζει» τα μόρια με συγκεκριμένα μήκη κύματος και κατα- το ιδιαίτερο φασματικό τους αποτύπωμα. Στη συνέχεια, η στατιστική ανάλυση αναζητά μοτίβα που διαφέρουν μεταξύ των ομάδων.
Τα ρινικά δείγματα έδωσαν τα πιο καθαρά σήματα. Οι ερευνητές εντόπισαν ομαδοποιήσεις που αντιστοιχούσαν στους υγιείς συμμετέχοντες και στις τρεις ομάδες ασθενών, αν και υπήρχε επικάλυψη μεταξύ ορισμένων δειγμάτων.
Στην πράξη, το σύστημα κατάφερε να διαχωρίσει τα δείγματα των υγιών συμμετεχόντων από εκείνα των ατόμων με Πάρκινσον, COVID-19 και ήπια γνωστική διαταραχή, με βάση τα διαφορετικά χημικά μοτίβα που κατέγραψε. Ο διαχωρισμός, όμως, δεν ήταν απόλυτος, καθώς υπήρχε επικάλυψη μεταξύ ορισμένων δειγμάτων. Η μελέτη δεν δίνει ποσοστό διαγνωστικής ακρίβειας, ευαισθησίας ή ειδικότητας και επομένως δεν μπορεί ακόμη να ειπωθεί ότι η μέθοδος “διαγιγνώσκει” αυτές τις παθήσεις.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον ήταν ότι, αντί να χρειάζονται ολόκληρο το φάσμα των μετρήσεων, μπορούσαν να διατηρήσουν τον διαχωρισμό χρησιμοποιώντας μόλις πέντε συγκεκριμένα μήκη κύματος. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να κατασκευαστούν στο μέλλον μικρότερες και ταχύτερες συσκευές.
Γιατί οι ερευνητές δεν χρησιμοποιούν απλώς την αναπνοή
Η ιδέα μιας «διάγνωσης από τη μυρωδιά» δεν είναι καινούργια. Αντίστοιχη έρευνα γίνεται εδώ και χρόνια και στην εκπνοή. Ο αέρας όμως που εκπνέουμε επηρεάζεται εύκολα από το φαγητό, την άσκηση, τα φάρμακα και άλλους παράγοντες. Γι’ αυτό τα επιχρίσματα από συγκεκριμένα σημεία του σώματος μπορεί να προσφέρουν μια πρακτική εναλλακτική για μελλοντικές εφαρμογές.
Δεν πρόκειται ακόμη για διαγνωστικό τεστ
Προς το παρόν είμαστε πολύ μακριά από μια εξέταση που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην κλινική πράξη. Το δείγμα ήταν εξαιρετικά μικρό, μόλις έξι άτομα ανά ομάδα, ενώ οι ίδιοι οι ερευνητές χαρακτηρίζουν τα αποτελέσματα ως απόδειξη ότι η ιδέα μπορεί να λειτουργήσει και αξίζει να διερευνηθεί περαιτέρω.
Επιπλέον, η ηλικία συσχετιζόταν με ορισμένα από τα μοτίβα, κάτι αναμενόμενο καθώς η νόσος Πάρκινσον και η ήπια γνωστική διαταραχή αφορούσαν μεγαλύτερους συμμετέχοντες.
Το επόμενο βήμα είναι μελέτες σε πολύ περισσότερους ανθρώπους, με καλύτερη αντιστοίχιση ως προς την ηλικία και σε πραγματικές κλινικές συνθήκες. Αν τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, ένα απλό επίχρισμα από το σώμα θα μπορούσε κάποτε να λειτουργεί ως πρώτο «σήμα» ότι χρειάζεται πιο ειδικός έλεγχος.
Φωτογραφία: istock
