Μια υπόθεση, που ξεκίνησε με ένα βίντεο λίγων λεπτών και εξελίχθηκε σε σοβαρό περιστατικό σωματικής βίας μέσα σε σχολική μονάδα βρίσκεται πλέον ταυτόχρονα στο μικροσκόπιο της Αστυνομίας, της Δικαιοσύνης και της εκπαιδευτικής διοίκησης.
Τη Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου, στο 1ο Νηπιαγωγείο Άνω Λιοσίων, βίντεο που κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατέγραψε τη διευθύντρια να απευθύνεται σε ιδιαίτερα έντονο ύφος σε παιδιά ηλικίας περίπου 4 και 5 ετών με αφορμή σοβαρή ζημιά που είχαν προκαλέσει – κατά τα λεγόμενά της – στο νεοανακαινισθέν σχολείο.
Λίγα λεπτά αργότερα, η εκπαιδευτικός δέχθηκε επίθεση μέσα στο σχολείο από γονείς με αποτέλεσμα να χρειαστεί νοσηλεία ενώ παράλληλα υποβλήθηκαν μηνύσεις από τους εμπλεκόμενους -δράστες και θύμα.
Η υπόθεση έχει πλέον δύο διακριτές αλλά χρονικά συνδεδεμένες διαστάσεις: αφενός, την εξέταση της συμπεριφοράς της εκπαιδευτικού απέναντι στα παιδιά και, αφετέρου, τη διερεύνηση της καταγγελλόμενης επίθεσης εναντίον της.
Η εκπαιδευτική διοίκηση έχει διατάξει Ένορκη Διοικητική Εξέταση, ενώ για την υπόθεση έχουν ενημερωθεί ο εισαγγελέας Πρωτοδικών και ο εισαγγελέας Ανηλίκων.
Παράλληλα, η Ελληνική Αστυνομία έχει προχωρήσει σε σύλληψη της μητέρας του παιδιού, που φέρεται να εμπλέκεται στο επεισόδιο, ενώ αναζητείται ο πατέρας, σε βάρος του οποίου έχει υποβληθεί μήνυση για απειλή, εξύβριση και σωματική βλάβη.
Το βίντεο
Το πρώτο σκέλος της υπόθεσης έγινε γνωστό μέσα από βίντεο που διακινήθηκε ευρέως στα κοινωνικά δίκτυα.
Στο υλικό η διευθύντρια του νηπιαγωγείου εμφανίζεται να απευθύνεται σε μικρά παιδιά έξαλλη κατάσταση, με αφορμή, σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, φθορές ή ζημιές σε ακριβό εξοπλισμό του σχολείου, του οποίου η ανακαίνιση στο πλαίσιο του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», είχε πρόσφατα ολοκληρωθεί.
Μεταξύ των φράσεων που αποδίδονται στην εκπαιδευτικό περιλαμβάνεται η φράση «Έτσι και χαλάσετε πράγμα από το σχολείο, σας έφαγα τα χέρια», ενώ σε άλλα σημεία του βίντεο καταγράφεται έντονη αντιπαράθεση με παρευρισκόμενους ενήλικες.
Το περιεχόμενο του βίντεο, το οποίο φαίνεται πως τραβήχτηκε από άτομο ευρισκόμενο έξω από τον προαύλιο χώρο με παράνομο τρόπο – καθώς καταγράφονται και παιδιά – προκάλεσε αντιδράσεις, ενώ τηλεοπτικά ρεπορτάζ και ειδησεογραφικά μέσα μετέδωσαν αποσπάσματα από το υλικό.
Ωστόσο, η εκπαιδευτική διοίκηση επισημαίνει ότι το συγκεκριμένο βίντεο αποτελεί ένα στοιχείο της έρευνας και όχι το σύνολο της υπόθεσης.
Αυτό ακριβώς υπογράμμισε ο Περιφερειακός Διευθυντής Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αττικής, Διονύσης Αναστασόπουλος, μιλώντας στο protothema.gr: «Δεν θα στήσουμε ένα λαϊκό δικαστήριο με βάση ένα στιγμιότυπο απλά».
Όπως εξηγεί, η ΕΔΕ έχει σκοπό να διερευνήσει όχι μόνο όσα καταγράφηκαν στο βίντεο, αλλά και το τι προηγήθηκε και τι ακολούθησε το συμβάν.
«Έχει δοθεί ήδη οδηγία για Ένορκη Διοικητική Εξέταση για να δούμε το πριν και το μετά. Είναι ενήμερος ο εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών, είναι ενήμερος ο εισαγγελέας Ανηλίκων και φυσικά οι αστυνομικές Αρχές. Περιμένουμε το αποτέλεσμα της ΕΔΕ και της προκαταρκτικής για να αποφανθούμε».
Η θέση αυτή δεν σημαίνει, σύμφωνα με τον ίδιο, ότι η διοίκηση αγνοεί όσα καταγράφηκαν αναφορικά με τη συμπεριφορά της εκπαιδευτικού. Αντίθετα, όπως ανέφερε, οι εκφράσεις που ακούγονται στο βίντεο είναι αντικείμενο πειθαρχικού ελέγχου: «Εγώ διαχώρισα τα δύο γεγονότα. Το πρώτο γεγονός είναι η καταδίκη της χειροδικίας γονέων και το δεύτερο γεγονός, οι φωνές στα παιδιά που μπορεί να αφορά τον πειθαρχικό έλεγχο της διευθύντριας».
Η δεύτερη πράξη: η καταγγελλόμενη επίθεση
Η υπόθεση πήρε πολύ σοβαρότερη τροπή μετά το περιστατικό με τα παιδιά. Σύμφωνα με την ενημέρωση της ΕΛ.ΑΣ., η διευθύντρια μετέβη στο Αστυνομικό Τμήμα Άνω Λιοσίων μαζί με τη μητέρα του παιδιού και υπέβαλε μήνυση σε βάρος της για απειλή και εξύβριση.
Παράλληλα υπέβαλε μήνυση κατά του συζύγου της και πατέρα του παιδιού για απειλή, εξύβριση και σωματική βλάβη. Η μητέρα συνελήφθη, ενώ ο πατέρας αναζητήθηκε στο πλαίσιο της αυτόφωρης διαδικασίας.
Στη συνέχεια δημοσιοποιήθηκε και δεύτερο βίντεο, αυτή τη φορά από το εσωτερικό της σχολικής μονάδας, το οποίο τηλεοπτικά μέσα παρουσίασαν ως καταγραφή της επίθεσης που κατήγγειλε η εκπαιδευτικός. Στα πλάνα που μετέδωσε το MEGA εμφανίζεται η εκπαιδευτικός σε αντιπαράθεση με άνδρα, ενώ στη συνέχεια καταγράφεται η επίθεση.
Οι ακριβείς συνθήκες, ο ρόλος κάθε εμπλεκόμενου προσώπου και η αλληλουχία των γεγονότων παραμένουν αντικείμενο της αστυνομικής και εισαγγελικής έρευνας.
Η εκπαιδευτικός μεταφέρθηκε για ιατρική φροντίδα στο νοσοκομείο. Ο κ.Αναστασόπουλος κάνει λόγο για σοβαρό τραυματισμό και αναμένει τα ιατρικά και ιατροδικαστικά στοιχεία πριν εξαχθούν συμπεράσματα για την έκταση των κακώσεων: «Η εκπαιδευτικός βρέθηκε στο νοσοκομείο άσχημα τραυματισμένη, δεν μιλάμε για απλές αμυχές».
Και προσθέτει αναφερόμενος στις αντιδράσεις αλλά και στη στάση που τηρήθηκε από ορισμένους εκπροσώπους από το χώρο της ενημέρωσης: «Δεν πρόκειται σαν περιφερειακός διευθυντής να νομιμοποιήσω το νόμο της ζούγκλας και αυτοδικίας».
ΕΔΕ για το «πριν» και το «μετά»
Η διοίκηση καλείται τώρα να απαντήσει σε δύο διαφορετικά ερωτήματα: Το πρώτο, είναι εάν η συμπεριφορά της διευθύντριας απέναντι στα παιδιά συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα και ποια ακριβώς ήταν τα πραγματικά περιστατικά που προηγήθηκαν της καταγραφής.
Το δεύτερο, είναι οι συνθήκες κάτω από τις οποίες γονείς ή άλλα πρόσωπα εισήλθαν στον σχολικό χώρο και σημειώθηκε η καταγγελλόμενη επίθεση. Όπως επισημαίνει ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης Αττικής, κ.Αναστασόπουλος δεν μπορεί να υπάρξει συμψηφισμός των δύο γεγονότων: «Δεν υπάρχει κανένα “αλλά”, τι έκανε δηλαδή η διευθύντρια πριν – καμία δικαιολογία και κανένα ελαφρυντικό για όποιον επιτίθεται σωματικά, χειροδικεί και βιαιοπραγεί σε έναν εκπαιδευτικό».
Παράλληλα, όμως, δηλώνει ότι δεν πρόκειται να παραβλέψει ενδεχόμενες ευθύνες της εκπαιδευτικού: «Εγώ, δεν θα στηρίξω το όποιο υπηρεσιακό παράπτωμα κάθε εκπαιδευτικού που θα πέσει σε αυτό. Έχω παραπέμψει αρκετούς εκπαιδευτικούς. Αλλά θα στηρίξω το δικαίωμα του εκπαιδευτικού να πηγαίνει στο χώρο εργασίας του και να μην ξυλοκοπείται».
Αυτός είναι και ο βασικός άξονας της διοικητικής αντιμετώπισης της υπόθεσης: πειθαρχικός έλεγχος για την εκπαιδευτικό, ποινική διερεύνηση για την επίθεση εναντίον της.
Τι θα γίνει με τη διευθύντρια
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες σχετικά με την υπόθεση, είχε αποφασιστεί η μετακίνησή της διευθύντριας σε άλλο νηπιαγωγείο. Μάλιστα, επειδή και το παιδί της φοιτά επίσης στο ίδιο σχολείο, θα άλλαζε κι αυτό σχολικό περιβάλλον ακολουθώντας τη μητέρα του.
Ωστόσο, όπως δηλώνει ο κ. Αναστασόπουλος στο protothema.gr, προς το παρόν, δεν ισχύει κάτι τέτοιο, εξηγώντας ότι η εκπαιδευτικός δεν θα απομακρυνθεί ακόμη από το συγκεκριμένο σχολείο με οριστική διοικητική απόφαση, καθώς προηγείται η ολοκλήρωση της ΕΔΕ και η ανάρρωσή της: «Η εκπαιδευτικός δεν θα απομακρυνθεί ακόμη από το συγκεκριμένο σχολείο. Θα ολοκληρωθεί η ΕΔΕ, θα πρέπει φυσικά να αναρρώσει και μετά να δούμε ποιο θα είναι το πόρισμα της ΕΔΕ για να αποφασίσουμε τις επόμενες κινήσεις».
Ο ίδιος πάντως αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο μετακίνησης μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας. «Εάν αποφασιστεί να μετακινηθεί μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας της ΕΔΕ, θα πάρει μαζί και το παιδί της. Αυτό είναι το αυτονόητο».
Η νομική προστασία του σχολικού χώρου
Η υπόθεση του 1ου Νηπιαγωγείου Ανω Λιοσίων επαναφέρει στο προσκήνιο και το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει για την προστασία της σχολικής λειτουργίας. Το άρθρο 33 του Ν. 5090/2024 τροποποίησε το άρθρο 168 του Ποινικού Κώδικα.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, η είσοδος σε χώρο πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης και η διατάραξη της λειτουργίας του με φωνασκίες, ύβρεις, απειλές ή άλλες συμπεριφορές τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή. Εφόσον η πράξη συνδέεται με πρόκληση βιαιοπραγίας, προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών και χρηματική ποινή.
Το υπουργείο Παιδείας και η εκπαιδευτική διοίκηση επικαλούνται το συγκεκριμένο πλαίσιο, υπογραμμίζοντας ότι η σχολική μονάδα δεν αποτελεί χώρο όπου μια διαφωνία γονέα και εκπαιδευτικού μπορεί να οδηγήσει σε αυτοδικία. Μάλιστα, όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου, έχει ήδη παρασχεθεί στην εκπαιδευτικό κάθε νομική υποστήριξη.
Παράλληλα, το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει περιορισμούς στην παρουσία τρίτων στον σχολικό χώρο κατά τη διάρκεια της λειτουργίας της σχολικής μονάδας, ενώ για την κατασκευή, συντήρηση και φύλαξη των σχολικών υποδομών της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης αρμόδιοι είναι οι δήμοι.
Αναφορικά με την ασφάλεια των σχολικών μονάδων, ο κ.Αναστασόπουλος αναφέρθηκε στον θεσμό των σχολικών φυλάκων που λειτουργεί μέσω των δήμων, επισημαίνοντας ότι οι συγκεκριμένες συνθήκες και η παρουσία ή μη φύλαξης τη συγκεκριμένη ώρα θα διερευνηθούν.
«Όλα είναι υπό εξέταση αυτή τη στιγμή», σημείωσε χαρακτηριστικά, καθώς η ασφάλεια του σχολικού χώρου δεν αφορά μόνο την αντιμετώπιση ενός περιστατικού αφού αυτό συμβεί, αλλά και τα μέτρα πρόληψης της εισόδου μη εξουσιοδοτημένων προσώπων.
Τα μέτρα της πολιτείας
Πέρα από την ποινική και πειθαρχική διερεύνηση, η εκπαιδευτική διοίκηση έχει ανακοινώσει την ενεργοποίηση των υποστηρικτικών μηχανισμών για τη σχολική κοινότητα.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Περιφερειακός Διευθυντής Εκπαίδευσης, η διαδικασία προβλέπει την εμπλοκή ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών, Συμβούλου Εκπαίδευσης και Συμβούλου Παιδαγωγικής Ευθύνης, ενώ προβλέπεται και αξιοποίηση προγραμμάτων επιμόρφωσης και υποστήριξης εκπαιδευτικών και γονέων.
Η Περιφερειακή Διεύθυνση έχει ήδη δηλώσει ότι οι υποστηρικτικές δομές ενεργοποιούνται για την ψυχολογική στήριξη της σχολικής κοινότητας. Μάλιστα, τα συγκεκριμένα βήματα θα είχαν ήδη ενεργοποιηθεί εάν είχαν προηγηθεί καταγγελίες σε βάρος της εκπαιδευτικού για ανάρμοστη συμπεριφορά, τίποτε τέτοιο όμως δεν είχε συμβεί.
Ο στόχος, σύμφωνα με τον Περιφερειακό Διευθυντή, δεν είναι μόνο η διαχείριση του συγκεκριμένου επεισοδίου αλλά η αποκατάσταση της ομαλής λειτουργίας του σχολείου. «Εμάς μας ενδιαφέρει η προστασία των παιδιών. Μας ενδιαφέρει το συναίσθημα στο σχολείο. Και μας ενδιαφέρουν τα θεσμικά μέτρα».
Ένα σχολείο σε περιοχή με ιδιαίτερες κοινωνικές προκλήσεις
Το 1ο Νηπιαγωγείο βρίσκεται σε περιοχή όπου φοιτούν και παιδιά Ρομά. Το στοιχείο αυτό έχει αναφερθεί σε αρκετά ρεπορτάζ, αλλά η εκπαιδευτική διοίκηση επιμένει ότι δεν πρέπει να συνδεθεί η κοινωνική ή εθνοτική ταυτότητα μιας ομάδας με το συγκεκριμένο περιστατικό. «Το δημόσιο σχολείο είναι πολυπολιτισμικό, δεν κάνει κανένα διαχωρισμό», δηλώνει κατηγορηματικά ο κ.Αναστασόπουλος για να προσθέσει: «Είναι παιδιά του δημόσιου σχολείου. Οι καθηγητές, οι δάσκαλοι αγαπούν εξίσου όλα τα παιδιά».
Ο ίδιος περιέγραψε ως ιδιαίτερα απαιτητική την καθημερινότητα των εκπαιδευτικών σε σχολεία περιοχών με κοινωνικές δυσκολίες και υποστήριξε ότι η συστηματική παρουσία υποστηρικτικών δομών, η συνεργασία με τους γονείς και η ενίσχυση της σχολικής κοινότητας είναι απαραίτητα στοιχεία πρόληψης. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε σε ψυχολογική στήριξη, κοινωνικούς λειτουργούς, συμβούλους εκπαίδευσης, σχολές γονέων, διαπολιτισμικά προγράμματα και εκπαιδευτικές δράσεις.
Το ερώτημα που παραμένει ανοικτό
Αναπάντητο ως αυτή τη στιγμή παραμένει το ερώτημα τι ακριβώς είχε προηγηθεί του καταγεγραμμένου επεισοδίου αφού το βίντεο αποτυπώνει ένα συγκεκριμένο χρονικό απόσπασμα και δεν καταγράφει τί οδήγησε στο ξέσπασμα της εκπαιδευτικού προς τα παιδιά.
«Εδώ ξαφνικά βλέπουμε μία έκρηξη και από την εκπαιδευτικό, δεν ξέρουμε τι συνέβη πριν», τονίζει ο Περιφερειακός Διευθυντής. Ταυτόχρονα, όμως, η διοίκηση δεν θεωρεί ότι η άγνωστη προηγούμενη κατάσταση μπορεί να αποτελέσει δικαιολογία για συμπεριφορά που, εφόσον επιβεβαιωθεί, δεν συνάδει με τον παιδαγωγικό ρόλο του εκπαιδευτικού. Η ΕΔΕ καλείται ακριβώς να φωτίσει αυτό το κενό.
Η επαναφορά της ομαλότητας, είναι το επόμενο βασικό βήμα. Τα παιδιά που βρέθηκαν μπροστά στο περιστατικό, οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς αποτελούν πλέον μία σχολική κοινότητα που καλείται να επιστρέψει στην καθημερινότητά της μετά από ένα γεγονός που πήρε μεγάλη δημοσιότητα. Η διοίκηση δηλώνει ότι θα πρέπει να αποκατασταθεί το αίσθημα ασφάλειας, χωρίς να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον φόβου, στιγματισμού ή αμοιβαίας αντιπαράθεσης. «Θα αποκαταστήσουμε φυσικά το αίσθημα της ασφάλειας, θα στηρίξουμε τους μαθητές».
Ο Διονύσης Αναστασόπουλος συνοψίζει τη θέση της διοίκησης ως εξής: «Η στήριξη απέναντι στη βία δεν σημαίνει συγκάλυψη λαθών. Δεν θα στηρίξω το όποιο υπηρεσιακό παράπτωμα αλλά θα στηρίξω το δικαίωμα του εκπαιδευτικού να πηγαίνει στο χώρο εργασίας του και να μην ξυλοκοπείται».
Το ζητούμενο πλέον είναι η έρευνα να ολοκληρωθεί με πλήρη καταγραφή των γεγονότων, να αποδοθούν όπου προκύπτουν ευθύνες και να μπορέσει το σχολείο να λειτουργήσει ξανά ως ασφαλής χώρος για τα παιδιά, τους εκπαιδευτικούς και τις οικογένειές τους.
«Το σχολείο πρέπει να παραμένει ένας χώρος ασφάλειας, παιδείας, δημοκρατίας και πολιτισμού», υπογραμμίζει ο ίδιος, θέτοντας παράλληλα ως ευρύτερο στόχο μια διαφορετική σχέση σχολείου, εκπαιδευτικών και οικογένειας: «Θέλουμε εκπαιδευτικούς που θα πηγαίνουν με το χαμόγελο στο σχολείο. Αλλά και μαθητές που θα πηγαίνουν με το χαμόγελο στο σχολείο. Και γονείς που θα νιώθουν χαρούμενοι γιατί τα παιδιά τους θα τα βλέπουν να προοδεύουν καθημερινά».
