Τα «δύσκολα φεγγάρια» της κυβέρνησης: Ακρίβεια, ελληνοτουρκικά και ανατροπές στον δρόμο προς τις κάλπες

Παρά τον θετικό απόηχο της ΔΕΘ, το Μαξίμου προετοιμάζεται για δύσκολο προεκλογικό χειμώνα – Βασικός κίνδυνος η ακρίβεια, κυρίως το πετρέλαιο θέρμανσης και τα καύσιμα, τι σχεδιάζει η κυβέρνηση – Η ένταση με την Τουρκία δημιουργεί ένα δεύτερο μέτωπο

Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη

«Δύσκολα φεγγάρια έκανα παζάρια λύπες και χαρές. / Μου ’κοψαν τα χέρια σώματα, μαχαίρια και ψυχές», τραγουδούσε ο Γιώργος Μαζωνάκης πριν από 15 χρόνια, σε μια από τις μεγάλες επιτυχίες εκείνου του δίσκου του, όμως το νόημα του τραγουδιού δεν περιορίζεται μόνο στα αισθηματικά.

Και πολιτικά έρχονται «Δύσκολα Φεγγάρια» το επόμενο διάστημα, παρά το γεγονός ότι η ΔΕΘ για την κυβέρνηση μοιάζει βάσει των δημοσκοπήσεων να «έγραψε» αρκετά καλά, ενώ το πακέτο μέτρων που εξήγγειλε ο Κυριάκος Μητσοτάκης τυγχάνει θετικής ανταπόκρισης σε ένα ευρύτερο ακροατήριο από το ποσοστό της ΝΔ.

Ο «δύσκολος χειμώνας», για τον οποίο ο κ. Μητσοτάκης μίλησε αρκετές φορές αυτές τις μέρες, είναι μπροστά μας και ο κίνδυνος για την κυβέρνηση έγκειται στην προοπτική «αδρανοποίησης» των θετικών οικονομικών μέτρων από το κύμα ακρίβειας. Βάσει όλων των μετρήσεων, άλλωστε, το υψηλό κόστος ζωής αποτελεί το κυρίαρχο πρόβλημα των πολιτών και μάλιστα γίνεται όλο και πιο αισθητό, λόγω των σημαντικών αυξήσεων στις διεθνείς τιμές των καυσίμων.

Εξ ου και αρκετά νωρίς, σχεδόν έναν μήνα πριν ξεκινήσει η εμπορική διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης, ο πρωθυπουργός έσπευσε να προαναγγείλει μέτρα στην αντλία και για τις τσέπες των πολιτών, με επαναφορά της επιδότησης για το πετρέλαιο θέρμανσης, όπως και της ενίσχυσης του επιδόματος θέρμανσης που παίρνουν 1,1 εκατομμύριο πολίτες. Παράλληλα επανέρχεται το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, ενώ θα συνεχιστεί και η επιδότηση του diesel κίνησης για τον Οκτώβριο και βλέπουμε.

Ο κ. Μητσοτάκης επιχειρεί επίσης να ανοίξει μια δύσκολη συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την προοπτική μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης για ένα διάστημα, εφόσον η Κομισιόν επιτρέψει να εκπέσει από τις οροφές δαπανών.

Πάντως, στο Eurogroup της Παρασκευής στο Δουβλίνο φάνηκε ότι το έδαφος δεν είναι πρόσφορο για το συγκεκριμένο αίτημα που ο πρωθυπουργός θα επαναλάβει στη Σύνοδο Κορυφής του Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες. Επίσης, η κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί τη δύσκολη εξίσωση των ευρωπαϊκών πιέσεων για φορολόγηση των διυλιστηρίων, απορρίπτοντας τέτοιες σκέψεις με την επίκληση του εξαγωγικού τους ρόλου. Από την άλλη, βεβαίως, περιμένει τη συνεισφορά τους για τη στήριξη της κοινωνίας.

Αναβάθμιση και σταθερότητα

Εν μέσω αυτής της δύσκολης συγκυρίας πάντως στην Αθήνα υποδέχθηκαν με συγκρατημένη ικανοποίηση τα μηνύματα αναβάθμισης του αξιόχρεου από τη Scope Ratings και της προοπτικής της χώρας από τη Moody’s.

Οι αποφάσεις αυτές των οίκων αξιολόγησης, μάλιστα, αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα, καθώς ήρθαν σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας στις διεθνείς αγορές, με το κόστος δανεισμού να παραμένει υψηλό, τις γεωπολιτικές εντάσεις να επηρεάζουν την οικονομική δραστηριότητα και τις ευρωπαϊκές οικονομίες να αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις.

Παράλληλα, η παράμετρος της πολιτικής σταθερότητας καθίσταται ιδιαίτερα κρίσιμη για τη μακροπρόθεσμη προοπτική της ελληνικής οικονομίας, με την κυβέρνηση να εντείνει την επιχειρηματολογία της υπέρ της αυτοδυναμίας, εκτιμώντας ότι μια αυτοδύναμη κυβέρνηση της Ν.Δ. είναι η μόνη βιώσιμη και αξιόπιστη κυβερνητική προοπτική, από τη στιγμή που δεν διαφαίνεται κάποιο σχήμα πιθανής συνεργασίας με δεδομένη την άρνηση του ΠΑΣΟΚ και την απροθυμία του κ. Μητσοτάκη να συζητήσει με κόμματα στα δεξιά της Ν.Δ.

Και στα Ελληνοτουρκικά όμως προδιαγράφεται ένα δύσκολο φθινόπωρο, με το βλέμμα στην πόντιση του καλωδίου Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ υπό τη «σημαία» της γαλλικής Meridiam. Η «θάλασσα που λίγο αγριεύει», όπως είπε ο κ. Μητσοτάκης στην ERTNEWS, θα δοκιμαστεί ουσιαστικά σύντομα, όταν οι ελληνικές αρχές εκδώσουν τη NAVTEX για τις εργασίες που θα πρέπει να γίνουν για το καλώδιο και οι οποίες προγραμματίζεται να ξεκινήσουν ενδεχομένως εντός του Οκτωβρίου.

Η Ελλάδα έχει γαλλικές εγγυήσεις στο παρασκήνιο ότι δεν θα επαναληφθούν τα σκηνικά της Κάσου και είναι προφανές ότι και οι Τούρκοι δεν θέλουν να αντιπαρατεθούν ευθέως με μια εταιρεία που έχει απευθείας διασύνδεση με το Μέγαρο Ελιζέ.

Από την άλλη, επίκειται και ο νόμος για τη «γαλάζια πατρίδα» που θα επιβαρύνει περισσότερο την ήδη δηλητηριασμένη ατμόσφαιρα, παρά τις πρωθυπουργικές διαβεβαιώσεις ότι υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας. Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται μάλλον απίθανο να γίνει συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν στο περιθώριο της Γ.Σ. του ΟΗΕ που ξεκινά αυτή την εβδομάδα στη Νέα Υόρκη.

Ο απόηχος της ΔΕΘ

Στο εσωτερικό πεδίο, πάντως, η κυβέρνηση πορεύεται σε ένα πιο σαφώς προσδιορισμένο περιβάλλον, μετά τη διενέργεια αρκετών ερευνών αμέσως μετά το κλείσιμο του κύκλου της ΔΕΘ με την εμφάνιση όλων των πολιτικών αρχηγών. Το αμέσως επόμενο διάστημα στο Μέγαρο Μαξίμου θα φτάσει και το λεγόμενο «focus group», το οποίο βασίζεται στα ποσοτικά στοιχεία των δημοσκοπήσεων, ώστε να φανεί και πιο αναλυτικά η διείσδυση των μέτρων που εξαγγέλθηκαν στη ΔΕΘ στην κοινωνία.

Η γενική εικόνα πάντως είναι σαφής: η Ν.Δ. τσιμπάει σχεδόν μία μονάδα, η ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα παραμένει δεύτερη και το ΠΑΣΟΚ τρίτο, χωρίς όμως ο κ. Τσίπρας να δείχνει να έχει δυναμική για να ανέβει πολύ περισσότερο. Οσο για το ΠΑΣΟΚ, το πρόγραμμά του μοιάζει να είχε καλύτερο «πέρασμα» από το αντίστοιχο του κ. Τσίπρα, ομοίως ωστόσο η άνοδος των ποσοστών του δεν είναι θεαματική.

Στην κυβέρνηση τηρούν στάση αναμονής, εκτιμώντας ότι ο δρόμος προς τις εκλογές του Μαΐου ή του Ιουνίου είναι μαραθώνιος και όχι σπριντ. Εκτιμούν ότι τα μέτρα θα αποτυπώνονται καλύτερα καθώς θα εφαρμόζονται, κοινώς όταν οι πολίτες δουν λεφτά στην τσέπη τους. Πρώτοι θα ωφεληθούν οι συνταξιούχοι, ενώ ικανοποιημένοι εμφανίζονται και οι δημόσιοι υπάλληλοι.

Αντιθέτως, πιο προβληματισμένοι εμφανίζονται και πάλι οι ελεύθεροι επαγγελματίες, ένα κοινό που προφανώς απαιτεί μεγαλύτερη ζύμωση από μέρους του κυβερνητικού επιτελείου. Σε παρόμοια κατάσταση και οι αγρότες, οι οποίοι όμως από 1ης Νοεμβρίου θα δουν μειωμένη τιμή πετρελαίου, αν και ακόμα παρατηρούνται αρρυθμίες ως προς τις εγγραφές τους στην πλατφόρμα της ΑΑΔΕ για την υποβολή των αιτήσεων ΟΣΔΕ, βάσει των οποίων θα γίνουν οι πληρωμές στο τέλος του έτους.

Το κρίσιμο στοιχείο των μετρήσεων, βάσει της ανάλυσης που κάνουν στο Μέγαρο Μαξίμου, είναι ότι το πακέτο της ΔΕΘ δείχνει να τυγχάνει αποδοχής ευρύτερης από το ποσοστό της Ν.Δ., παράμετρος κρίσιμη στην προσπάθεια συσπείρωσης δυνάμεων που κάνει ο κ. Μητσοτάκης με συνέπεια, απευθυνόμενος εν πολλοίς στο κοινό που έχει «ξανακούσει» τη Ν.Δ. στο πρόσφατο εκλογικό παρελθόν.

Σε πολλές μετρήσεις, η αποδοχή των μέτρων της κυβέρνησης υπερβαίνει το 35%, ενώ το ποσοστό της Ν.Δ. στην εκτίμηση ψήφου είναι στην περιοχή του 30%, ίσως και λίγο προς τα πάνω (31% στην έρευνα της Marc για τον ΑΝΤ1). Ενα ακόμα στοιχείο που συγκρατούν στο Μέγαρο Μαξίμου είναι η προσωπική αξιοπιστία του κ. Μητσοτάκη, καθώς περίπου 1 στους 2 ερωτηθέντες εκτιμά ότι η κυβέρνηση θα υλοποιήσει τις εξαγγελίες της.

Αυτό προφανώς δεν σημαίνει αυτομάτως και ψήφο στη Ν.Δ., αλλά το εν λόγω εύρημα επιβεβαιώνει την επιμονή του κ. Μητσοτάκη να μιλά για το «διαβατήριο αξιοπιστίας» και να κάνει μια προβολή στο μέλλον και στις εξαγγελίες για την πιθανή τρίτη τετραετία της Ν.Δ.

Η παράμετρος Σαμαρά

Και ενώ η παράσταση νίκης είναι συντριπτική υπέρ της Ν.Δ., στο κυβερνητικό επιτελείο επιχειρούν να σταθμίσουν την πιθανή επίπτωση ενός «κόμματος Σαμαρά» στις ισορροπίες της κάλπης.

Ο κ. Μητσοτάκης πάντως εγκαινίασε μια νέα στρατηγική στη γραμμή των όσων είχε γράψει το «ΘΕΜΑ» την περασμένη Κυριακή, ήτοι να μην ασχολείται μαζί του και να μην τοποθετείται για ένα κόμμα που μέχρι αυτή την ώρα ανήκει στη σφαίρα του υποθετικού.

Προφανώς, η προετοιμασία του κ. Σαμαρά είναι ρεαλιστική και προχωρημένη, με νοικιασμένα γραφεία και έτοιμα εν πολλοίς ψηφοδέλτια, αλλά ο κ. Μητσοτάκης δεν θέλει να καταστήσει συνομιλητή του τον κ. Σαμαρά, ο οποίος σταθμίζει ποιο θα είναι το επόμενο θέμα για το οποίο θα «χτυπήσει». Κάποιοι εκτιμούν ότι ίσως είναι το κόστος ενέργειας που αγγίζει πολύ τα νοικοκυριά.

Στις ασκήσεις επί χάρτου που γίνονται στο Μέγαρο Μαξίμου αποτυπώνεται η εξής πραγματικότητα: ο κ. Σαμαράς μπορεί προφανώς να αντλήσει ψηφοφόρους από τη βάση όσων ψήφισαν τη Ν.Δ. το 2023, αλλά τα νούμερα δεν είναι θεαματικά.

Βεβαίως, οι συνεργάτες του πρώην πρωθυπουργού κάνουν προβολές επικαλούμενοι τη «δυνητική ψήφο» που μετρούν οι δημοσκοπήσεις, το εν λόγω εργαλείο όμως δεν είναι ασφαλές, όπως φαίνεται και από την περίπτωση της ελεύθερης πτώσης του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού. Σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα της Marc, υπάρχει ένα ακροατήριο της τάξης του 5% που εμφανίζεται διατεθειμένο να ψηφίσει τον κ. Σαμαρά και άλλο ένα 7% που μπορεί να σκεφτεί να το κάνει.

Από την άλλη, ο μηχανισμός της Ν.Δ. δεν θα αφήσει σε χλωρό κλαρί το υπό διαμόρφωση κόμμα, με πιέσεις σε πρόσωπα που συζητούν με τον πρώην πρωθυπουργό και επιχείρηση ανάσχεσης διαρροών σε όλα τα επίπεδα.

Προφανώς, ο κ. Σαμαράς βρίσκει ακροατήριο σε δυσφορούντες ψηφοφόρους της Ν.Δ. του 2023, από την άλλη στο Μέγαρο Μαξίμου εκτιμούν ότι αυτή την ώρα δεν αγγίζει τον βασικό κορμό των νυν ψηφοφόρων της Ν.Δ. Ο πρώην πρωθυπουργός θα επιδιώξει να υπογραμμίσει ότι ψήφος στο κόμμα του είναι ψήφος κυβερνησιμότητας, αν και όχι με τον κ. Μητσοτάκη ως πρωθυπουργό κυβέρνησης συνεργασίας.

Παράλληλα, ο κ. Μητσοτάκης επενδύει σε μια στρατηγική «διαχωρισμού» των δύο πρώην πρωθυπουργών, περιγράφοντας τον Κώστα Καραμανλή περίπου ως «ψυχή» της παράταξης, υπονοώντας ότι ο πρώην πρωθυπουργός δεν θα κάνει το βήμα να στηρίξει ανοιχτά τον κ. Σαμαρά.

Η επιστροφή Κασιδιάρη

Μια κρίσιμη παράμετρος για το πολιτικό σύστημα και για το Μέγαρο Μαξίμου είναι και η επανεμφάνιση του Ηλία Κασιδιάρη. Στο Μαξίμου εκτιμούν ότι το νομικό οπλοστάσιο είναι υπερεπαρκές για να προλάβει τα διάφορα τεχνάσματα του κ. Κασιδιάρη, όπως τις σκέψεις για την ίδρυση κόμματος από τρίτους, με το οποίο θα μπορούσε να συνεργαστεί, αφού αυτό περάσει τον Αρειο Πάγο, ως ανεξάρτητος (είναι η μόνη μορφή υποψηφιότητας που μπορεί να έχει, καθώς έχει ακόμα πολιτικά δικαιώματα).

Η πραγματική επίπτωση Κασιδιάρη στις κομματικές ισορροπίες δεν έχει ουσιαστικά μετρηθεί, αν και οι δημοσκόποι εκτιμούν ότι έχει ισχυρό πέρασμα ιδίως στους νέους άνδρες κάτω των 35. Και προφανώς μπορεί να προκαλέσει αναδιάταξη δυνάμεων στον άξονα δεξιά της Ν.Δ., μεταξύ Ελληνικής Λύσης, Φωνής Λογικής της Αφροδίτης Λατινοπούλου, του υπό σύσταση κόμματος Σαμαρά, αλλά και του κόμματος της Μαρίας Καρυστιανού, καθώς κοινή συνισταμένη αυτών των σχηματισμών είναι ότι μπορούν να προσελκύσουν ψήφο διαμαρτυρίας από πολίτες και με αντισυστημικά χαρακτηριστικά.

Κρίσιμο θα είναι επίσης πώς θα μπορούσε να επηρεάσει ένα κόμμα Κασιδιάρη τη συμμετοχή στις εκλογές, επηρεάζοντας το εκλογικό μέτρο.

Φωτογραφίες: EUROKINISSI