Οι αποστολές πετρελαίου του Ιράν προς την Ασία έχουν σχεδόν μηδενιστεί, οδηγώντας το κόστος αυτών των φορτίων στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών, ακόμη και πριν η αμερικανική κυβέρνηση ανακοινώσει νέα μέτρα για την απομόνωση της Τεχεράνης και των εμπορικών εταίρων της.
Τα ιδιωτικά διυλιστήρια της Κίνας απορροφούν εδώ και χρόνια το μεγαλύτερο μέρος του ιρανικού πετρελαίου. Όμως, καθώς τις τελευταίες εβδομάδες υπάρχει ελάχιστη διαθέσιμη προσφορά στην περιοχή, οι τιμές των φορτίων έχουν μετατραπεί από έκπτωση έναντι των διεθνών τιμών αναφοράς σε premium περίπου 4 δολαρίων το βαρέλι, σύμφωνα με το Bloomberg, που επικαλείται εμπόρους που συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις.
Μεγάλο μέρος αυτής της έλλειψης οφείλεται στην επιτυχία ενός αμερικανικού αποκλεισμού, ο οποίος έχει αφήσει φορτωμένα ιρανικά πλοία παγιδευμένα εντός του Περσικού Κόλπου και έναν στόλο άδειων πλοίων εγκλωβισμένο εκτός αυτού. Ως αποτέλεσμα, μόλις 40 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου βρίσκονται πλέον στα ύδατα ανατολικά της χερσονήσου της Μαλαισίας, μιας δημοφιλούς περιοχής αποθήκευσης και μεταφόρτωσης για Κινέζους και άλλους Ασιάτες αγοραστές, και μόνο περίπου 4 εκατομμύρια βαρέλια από αυτά εκτιμάται ότι παραμένουν αδιάθετα, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης δεδομένων Kpler. Αυτό ισοδυναμεί με μόλις δύο υπερδεξαμενόπλοια.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ αναμένεται να παρουσιάσει αργότερα τη Δευτέρα ένα σχέδιο για “τη μεγαλύτερη συντονισμένη οικονομική απομόνωση στην ιστορία του κόσμου”. Τα κινεζικά διυλιστήρια και οι τράπεζες που τα χρηματοδοτούν είναι οι πιο προφανείς στόχοι του, όμως το πιθανό οικονομικό και διπλωματικό κόστος μιας κίνησης τύπου “οικονομικής D-Day” γίνεται ακόμη πιο έντονο σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές είναι υψηλές και η προσφορά βρίσκεται σχεδόν στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο.
Μέχρι σήμερα, οι προσπάθειες των ΗΠΑ να απομονώσουν το Ιράν έχουν επικεντρωθεί σε λιγότερο προβεβλημένους παράγοντες του πετρελαϊκού τομέα, επιβάλλοντας κυρώσεις σε μικρότερα ιδιωτικά διυλιστήρια, λιμάνια και μεσάζοντες, ενώ παράλληλα απέφευγαν την αυστηρή εφαρμογή των μέτρων, φοβούμενες τις ανεπιθύμητες επιπτώσεις στις σχέσεις με το Πεκίνο και την άνοδο της τιμής του πετρελαίου.
Νωρίτερα φέτος, ωστόσο, η Ουάσινγκτον επέβαλε κυρώσεις στη Hengli Petrochemical (Dalian) Refinery Co. Ltd., ένα από τα μεγαλύτερα ιδιωτικά διυλιστήρια της Κίνας. Αυτό άνοιξε έναν απρόσμενο νέο δρόμο και προκάλεσε ασυνήθιστα έντονη αντίδραση, καθώς η Κίνα έδωσε εντολή στις εγχώριες εταιρείες να μην συμμορφωθούν.
Οι ΗΠΑ μέχρι στιγμής έχουν αποφύγει να στοχοποιήσουν τις μεγάλες κινεζικές τράπεζες.
Στα σημερινά επίπεδα, η τιμή του ιρανικού πετρελαίου βρίσκεται κοντά στο υψηλότερο επίπεδο από το τέλος της πρώτης προεδρίας Τραμπ, δήλωσε η Έμμα Λι, επικεφαλής αναλύτρια της κινεζικής αγοράς στην εταιρεία αναλύσεων Vortexa.
“Αυτό μπορεί να ωθήσει τα teapots να στραφούν και πάλι σε συμβατικούς τύπους πετρελαίου, όπως έκαναν τον Ιούλιο, ή απλώς να μειώσουν τη λειτουργία τους”, είπε.
Οι υψηλές διεθνείς τιμές αναφοράς και διαρθρωτικές αλλαγές, όπως η συνεχιζόμενη υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων, έχουν επηρεάσει αρνητικά την κινεζική ζήτηση, καθιστώντας ακόμη πιο αβέβαιες τις προοπτικές για τα μικρά διυλιστήρια.
Το Ιράν έχει αντέξει δεκαετίες αυστηρών κυρώσεων και δεν είναι σαφές κατά πόσο η απειλή οικονομικού πολέμου μπορεί να μετατοπίσει τη συζήτηση από μια στρατιωτική εκστρατεία διάρκειας μηνών, η οποία μέχρι στιγμής δεν έχει οδηγήσει το Ιράν σε παράδοση. Ο Μπέσεντ, ωστόσο, έχει δεσμευτεί να διακόψει “κάθε οικονομική γραμμή ζωής”.
“Οι υποστηρικτές του Ιράν αγοράζουν και μεταφέρουν το πετρέλαιό του. Διευκολύνουν τη ροή των χρημάτων του μέσω ανταλλακτηρίων συναλλάγματος και ζωνών ελεύθερου εμπορίου”, έγραψε ο Μπέσεντ σε άρθρο που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στους Financial Times.
“Με λίγα λόγια, αυτές οι χώρες υπολογίζουν ότι ο κατευνασμός του καθεστώτος είναι η ασφαλέστερη επιλογή. Όμως θα έκαναν καλά να εξετάσουν τις συνέπειες της διατήρησής του”, πρόσθεσε.
