Την πόρτα σε νέες συμμετοχές μεγάλων ευρωπαϊκών τραπεζών στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα ανοίγει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, στέλνοντας σαφές μήνυμα υπέρ των διασυνοριακών τραπεζικών συμφωνιών και της περαιτέρω ενοποίησης του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Σε δηλώσεις του στη γερμανική Handelsblatt, ο κ. Στουρνάρας διαφοροποιεί ουσιαστικά την ελληνική στάση από τις αντιδράσεις που έχει προκαλέσει στη Γερμανία η είσοδος της ιταλικής UniCredit στην Commerzbank.
“Από την οπτική της Τράπεζας της Ελλάδος, η συμμετοχή ξένων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στο μετοχικό κεφάλαιο ελληνικών τραπεζών είναι απολύτως επιθυμητή”, τονίζει ο διοικητής της ΤτΕ.
Όπως εξηγεί, οι διασυνοριακές συγχωνεύσεις και συμμετοχές αποτελούν σημαντικό βήμα για την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης, καθώς μπορούν να περιορίσουν τον κατακερματισμό της αγοράς και να δημιουργήσουν οικονομίες κλίμακας.
Η τοποθέτηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια συγκυρία κατά την οποία οι ελληνικές τράπεζες, έπειτα από περισσότερο από μία δεκαετία αναδιάρθρωσης, έχουν μετατραπεί από “πρόβλημα” της ευρωπαϊκής τραπεζικής αγοράς σε πιθανούς στόχους επενδύσεων και εξαγορών.
Το προηγούμενο της Alpha Bank
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η στρατηγική σχέση Alpha Bank–UniCredit. Η ιταλική τράπεζα εισήλθε στο μετοχικό κεφάλαιο της Alpha στα τέλη του 2023, αποκτώντας αρχικά από το ΤΧΣ ποσοστό 8,97%. Έκτοτε η συμμετοχή της έχει αυξηθεί στο 29,8%, ενώ περίπου το 70% των μετοχών βρίσκεται σε ελεύθερη διασπορά.
Η Handelsblatt σημειώνει ότι στην αγορά υπάρχουν εκτιμήσεις σύμφωνα με τις οποίες η UniCredit θα μπορούσε αργά ή γρήγορα να προχωρήσει ακόμη περισσότερο, φθάνοντας ακόμη και στην υποβολή δημόσιας πρότασης προς τους μετόχους της Alpha Bank.
Σε αντίθεση με τις ισχυρές πολιτικές αντιδράσεις που συναντά ο επικεφαλής της UniCredit, Andrea Orcel, στη Γερμανία για την Commerzbank, στην Αθήνα η παρουσία του ιταλικού ομίλου αντιμετωπίζεται θετικά.
Ο κ. Στουρνάρας χαρακτηρίζει τη συνεργασία “πολύ θετική εξέλιξη και για τις δύο τράπεζες”, ενώ θετική στάση έχουν εκφράσει τόσο η διοίκηση της Alpha Bank όσο και η ελληνική κυβέρνηση. Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει χαρακτηρίσει τη συμμετοχή της UniCredit ισχυρή ψήφο εμπιστοσύνης προς την ελληνική οικονομία.
Η ίδια η UniCredit εμφανίζεται εξαιρετικά ικανοποιημένη από την επένδυση. Ο Andrea Orcel έχει δηλώσει ότι αυτή ξεπέρασε σημαντικά τις αρχικές προσδοκίες, ενώ από την είσοδο των Ιταλών η χρηματιστηριακή αξία της Alpha Bank έχει τριπλασιαστεί.
Κέρδη 2,4 δισ. ευρώ στο εξάμηνο
Το ενδιαφέρον ξένων τραπεζών δεν είναι τυχαίο. Τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου του 2026 επιβεβαιώνουν την αλλαγή εικόνας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος.
Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα και Τράπεζα Πειραιώς εμφάνισαν συνολικά καθαρά κέρδη 2,4 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.
Τα συνολικά έσοδα ενισχύθηκαν κατά 5%, ενώ τα βασικά έσοδα από τόκους και προμήθειες κατέγραψαν αύξηση 8%. Σημαντική συμβολή στην ανάπτυξη έχουν πλέον δραστηριότητες πέραν της παραδοσιακής τραπεζικής, όπως το asset management, οι ασφαλιστικές υπηρεσίες και το brokerage.
Παράλληλα, η μέση απόδοση ιδίων κεφαλαίων των ελληνικών τραπεζών κινείται περίπου στο 12%, έναντι περίπου 10% στην Ευρωζώνη.
Σημαντική είναι και η ενίσχυση της κεφαλαιακής βάσης. Σύμφωνα με στοιχεία της DBRS Morningstar που επικαλείται η γερμανική εφημερίδα, ο μέσος δείκτης βασικών εποπτικών κεφαλαίων Tier 1 έχει φθάσει στο 16,5%.
Ταυτόχρονα, βελτιώνεται η ποιότητα των κεφαλαίων, καθώς οι τράπεζες περιορίζουν σταδιακά το βάρος των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων που είχαν δημιουργηθεί μετά το PSI του 2012.
Από NPLs 55% στο 3%
Ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή αφορά τα κόκκινα δάνεια. Το 2016 ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων είχε εκτοξευθεί στο 55%, καθιστώντας το ελληνικό τραπεζικό σύστημα ένα από τα πλέον επιβαρυμένα στην Ευρώπη.
Σήμερα έχει υποχωρήσει περίπου στο 3%, πλησιάζοντας πλέον τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, που βρίσκεται στο 2,2%.
Η δραστική εξυγίανση των ισολογισμών, η επιστροφή στη σταθερή κερδοφορία και στις διανομές προς τους μετόχους, αλλά και οι υψηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας έχουν αλλάξει πλήρως το επενδυτικό αφήγημα γύρω από τον κλάδο.
Η Deutsche Bank, σύμφωνα με τη Handelsblatt, θεωρεί ότι η ισχυρή λειτουργική επίδοση, οι υψηλές μερισματικές αποδόσεις και οι ακόμη σχετικά χαμηλές αποτιμήσεις δημιουργούν μια ελκυστική επενδυτική περίπτωση για όσους αναζητούν συνδυασμό αξίας και ανάπτυξης.
Στο ραντάρ Πειραιώς και Eurobank
Αυτό ακριβώς τροφοδοτεί και τα σενάρια για το επόμενο deal. Με την Alpha Bank να βρίσκεται ήδη σε στενή στρατηγική σχέση με τη UniCredit, το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως προς την Πειραιώς και τη Eurobank.
Για την Πειραιώς, το βασικό στοιχείο που επισημαίνεται είναι η σχετικά χαμηλότερη χρηματιστηριακή της αξία και ο ισχυρός προσανατολισμός της στην ελληνική αγορά, χαρακτηριστικά που δυνητικά θα μπορούσαν να διευκολύνουν την ενσωμάτωσή της σε έναν μεγαλύτερο ευρωπαϊκό όμιλο.
Στην περίπτωση της Eurobank, το πλεονέκτημα βρίσκεται στο περιφερειακό της αποτύπωμα. Η παρουσία σε αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, και ιδιαίτερα σε Βουλγαρία και Κύπρο, θα μπορούσε να προσφέρει σε έναν δυνητικό αγοραστή πρόσβαση όχι μόνο στην ελληνική αλλά σε μια ευρύτερη αναπτυσσόμενη περιφερειακή αγορά.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, στους πιθανούς ενδιαφερόμενους για μελλοντικές συμμετοχές σε ελληνικές τράπεζες συγκαταλέγονται μεγάλοι τραπεζικοί όμιλοι από την Ιταλία, τη Γαλλία και την Ισπανία.
Το χρηματιστήριο ήδη αποτυπώνει τις προσδοκίες. Ο τραπεζικός δείκτης του Χρηματιστηρίου Αθηνών έχει ενισχυθεί κατά 21,4% μόνο στο τελευταίο τρίμηνο. Παρά το ράλι, ωστόσο, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες εξακολουθούν να διαπραγματεύονται με discount έναντι ευρωπαϊκών ομίλων, στοιχείο που ενισχύει την επενδυτική και εξαγοραστική “φαντασία”.
Το μήνυμα Στουρνάρα για την Ευρώπη
Για τον διοικητή της ΤτΕ, πάντως, το θέμα δεν περιορίζεται στις αποτιμήσεις και στις πιθανές εξαγορές ελληνικών τραπεζών. Ο κ. Στουρνάρας συνδέει τις διασυνοριακές τραπεζικές συμφωνίες με το μεγαλύτερο στοίχημα της ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής τραπεζικής ένωσης.
Όπως υπογραμμίζει, για να λειτουργήσει πραγματικά μια ενιαία τραπεζική αγορά απαιτούνται ακόμη κρίσιμα θεσμικά βήματα. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η δημιουργία του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος εγγύησης καταθέσεων, του EDIS, καθώς και ενός ενιαίου και αποτελεσματικού μηχανισμού διαχείρισης τραπεζικών κρίσεων.
Μόνο εφόσον ολοκληρωθούν αυτές οι προϋποθέσεις, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, θα μπορούν κεφάλαια και ρευστότητα να κινούνται πραγματικά ελεύθερα στο εσωτερικό της Ευρώπης.
Και αυτό είναι το ευρύτερο μήνυμα της παρέμβασής του: η Αθήνα όχι μόνο δεν φοβάται πλέον την είσοδο ξένων τραπεζών στο εγχώριο σύστημα, αλλά τη θεωρεί επιθυμητή. Μια εντυπωσιακή αντιστροφή για έναν τραπεζικό κλάδο που πριν από μία δεκαετία βρισκόταν στο επίκεντρο της ελληνικής κρίσης και σήμερα διεκδικεί θέση στον νέο κύκλο συγκέντρωσης της ευρωπαϊκής τραπεζικής αγοράς.
