Πράσινο φως για την πώληση κυπριακού φυσικού αερίου, το 2028 οι πρώτες εξαγωγές από τον «Κρόνο»

Η Κύπρος περνά για πρώτη φορά από τις γεωτρήσεις και τις ανακαλύψεις στην παραγωγή και πώληση φυσικού αερίου.

Η ιταλική εταιρεία Eni ανακοίνωσε την τελική επενδυτική απόφαση για την ανάπτυξη του κοιτάσματος «Κρόνος», στο τεμάχιο 6 της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, με στόχο οι πρώτες ποσότητες να φτάσουν στη διεθνή αγορά το 2028.

Η απόφαση σημαίνει ότι η Eni και η γαλλική TotalEnergies, οι οποίες συμμετέχουν στο έργο με ποσοστό 50% η καθεμία, δεσμεύονται να προχωρήσουν στην κατασκευή των υποθαλάσσιων εγκαταστάσεων, των αγωγών και των υπόλοιπων υποδομών που απαιτούνται για την έναρξη της παραγωγής. Το ύψος της επένδυσης δεν δημοσιοποιήθηκε.

Σε πρακτικό επίπεδο, η εμπορική πώληση δεν αρχίζει σήμερα. Η τελική επενδυτική απόφαση ενεργοποιεί το πρόγραμμα ανάπτυξης, ώστε το κυπριακό φυσικό αέριο να διοχετευθεί στην αγορά το 2028.

Ο «Κρόνος» καθίσταται έτσι το πρώτο κυπριακό κοίτασμα που περνά σε φάση υλοποίησης, παρά το γεγονός ότι η πρώτη ανακάλυψη φυσικού αερίου στην κυπριακή ΑΟΖ, στο κοίτασμα «Αφροδίτη», είχε γίνει από το 2011.

Παραγωγή 500 εκατ. κυβικών ποδών την ημέρα

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Eni, ο «Κρόνος» διαθέτει περισσότερα από τρία τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου. Η επίσημη μέση εκτίμηση της κυπριακής Υπηρεσίας Υδρογονανθράκων ανέρχεται σε 3,1 τρισ. κυβικά πόδια.

Η παραγωγή προβλέπεται να φτάσει σταθερά τα 500 εκατομμύρια κυβικά πόδια ημερησίως. Πρόκειται για ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 5 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου τον χρόνο, πριν από την επεξεργασία, τις τεχνικές απώλειες και τη μετατροπή μέρους των ποσοτήτων σε LNG.

Το αέριο θα παράγεται μέσω υποθαλάσσιων εγκαταστάσεων και θα μεταφέρεται με αγωγό προς τις υποδομές του αιγυπτιακού κοιτάσματος «Ζορ», σε απόσταση περίπου 70 χιλιομέτρων. Από εκεί θα οδηγείται στις χερσαίες μονάδες του «Ζορ» για επεξεργασία και στη συνέχεια στον σταθμό υγροποίησης της Νταμιέτα.

Στη Νταμιέτα θα μετατρέπεται σε υγροποιημένο φυσικό αέριο και θα φορτώνεται σε πλοία με προορισμό τις διεθνείς αγορές, κυρίως την Ευρώπη. Μέρος των ποσοτήτων θα μπορεί, ανάλογα με τις ανάγκες και τις εμπορικές συμφωνίες, να πωλείται στην εσωτερική αγορά της Αιγύπτου.

Το πλήρες σχέδιο ανάπτυξης έχει ήδη εγκριθεί από την κυπριακή κυβέρνηση και η άδεια εκμετάλλευσης παραχωρήθηκε τον Ιούνιο του 2026.

Περίπου 2,8 εκατ. τόνοι LNG ετησίως

Η Eni θα αναλάβει την εμπορική διάθεση του 50% των ποσοτήτων LNG που θα παράγονται από τον «Κρόνο», ποσοστό που αντιστοιχεί σε 1,4 εκατ. τόνους ετησίως.

Από το στοιχείο αυτό προκύπτει ότι η συνολική παραγωγή LNG του έργου θα κινείται περίπου στα 2,8 εκατ. τόνους τον χρόνο.

Η ιταλική εταιρεία εκτιμά ότι το κυπριακό αέριο θα ενισχύσει το διεθνές χαρτοφυλάκιο LNG που διαθέτει, με στόχο να υπερβεί τα 20 εκατ. τόνους ετησίως έως το 2030. Η μονάδα της Νταμιέτα έχει ονομαστική δυναμικότητα περίπου 5,2 εκατ. τόνων LNG τον χρόνο και ανήκει κατά 50% στην Eni, κατά 40% στην αιγυπτιακή EGAS και κατά 10% στην EGPC.

Το αιγυπτιακό τερματικό είχε επαναλειτουργήσει το 2021, έπειτα από διακοπή σχεδόν εννέα ετών, αλλά η μείωση της εγχώριας παραγωγής φυσικού αερίου στην Αίγυπτο περιόρισε και πάλι τις εξαγωγές. Τον Ιούνιο του 2026 χρησιμοποιούνταν ακόμη και για αποθήκευση εισαγόμενων φορτίων LNG, τα οποία προορίζονταν για την αιγυπτιακή αγορά.

Η τροφοδοσία της Νταμιέτα με κυπριακό αέριο αποκτά επομένως ιδιαίτερη σημασία και για την Αίγυπτο. Η Eni υποστηρίζει ότι ο «Κρόνος» θα επιτρέψει την ουσιαστική επανεκκίνηση της μονάδας και την αποκατάσταση σταθερών αιγυπτιακών εξαγωγών LNG.

Ντεσκάλτσι: Η Κύπρος γίνεται παραγωγός και εξαγωγέας

Ο διευθύνων σύμβουλος της Eni, Κλαούντιο Ντεσκάλτσι, χαρακτήρισε την απόφαση συγκεκριμένο βήμα για την καθιέρωση της Κύπρου ως ευρωπαϊκής χώρας παραγωγής και εξαγωγής φυσικού αερίου.

Όπως ανέφερε, η αξιοποίηση των υφιστάμενων αιγυπτιακών εγκαταστάσεων δημιουργεί τις προϋποθέσεις για έναν περιφερειακό κόμβο φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο και συμβάλλει στη διαφοροποίηση των πηγών και στην ασφάλεια του εφοδιασμού της Ευρώπης.

Η επιλογή του «Ζορ» και της Νταμιέτα μειώνει σημαντικά το κόστος και τον χρόνο ανάπτυξης, καθώς δεν απαιτείται η κατασκευή νέας μονάδας υγροποίησης στην Κύπρο. Αποφεύγεται επίσης ένα μεγαλύτερο και ακριβότερο δίκτυο μεταφοράς, αφού ο «Κρόνος» βρίσκεται σχετικά κοντά στις αιγυπτιακές υποδομές.

Από την ανακάλυψη στην παραγωγή σε έξι χρόνια

Ο «Κρόνος» ανακαλύφθηκε τον Αύγουστο του 2022, περίπου 160 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Κύπρου, σε θαλάσσιο βάθος 2.287 μέτρων. Η γεώτρηση «Cronos-1» εντόπισε στήλη φυσικού αερίου σε ανθρακικό ταμιευτήρα, με καθαρό πάχος μεγαλύτερο των 260 μέτρων.

Οι αρχικές εκτιμήσεις έκαναν λόγο για 2,5 τρισ. κυβικά πόδια, ποσότητα που αναθεωρήθηκε αργότερα σε περισσότερα από τρία τρισ. κυβικά πόδια.

Η επιβεβαιωτική γεώτρηση «Cronos-2», η οποία ολοκληρώθηκε τον Φεβρουάριο του 2024 σε απόσταση περίπου τριών χιλιομέτρων από την πρώτη, απέδειξε ότι υπάρχει υδραυλική επικοινωνία μεταξύ των τμημάτων του κοιτάσματος. Η δοκιμή παραγωγής έδειξε ότι ένα μόνο φρέαρ μπορεί να αποδίδει περισσότερα από 150 εκατ. κυβικά πόδια φυσικού αερίου ημερησίως.

Στο ίδιο τεμάχιο έχουν εντοπιστεί επίσης τα κοιτάσματα «Καλυψώ» το 2018 και «Ζευς» το 2022. Η Eni εκτιμά ότι υπάρχει πρόσθετο δυναμικό άνω των δύο τρισ. κυβικών ποδών, το οποίο θα μπορούσε μελλοντικά να συνδεθεί με τις ίδιες υποδομές και να παρατείνει την παραγωγική ζωή του έργου.

Οι συμφωνίες με την Αίγυπτο

Η τελική επενδυτική απόφαση αποτελεί την κατάληξη σειράς διακρατικών και εμπορικών διαπραγματεύσεων. Τον Φεβρουάριο του 2025 υπογράφηκε στο Κάιρο, παρουσία των Προέδρων της Κύπρου Νίκου Χριστοδουλίδη και της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, η συμφωνία με το κράτος υποδοχής για την ανάπτυξη των κοιτασμάτων του τεμαχίου 6.

Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους υπογράφηκαν στη Λεμεσό τρεις συμπληρωματικές εμπορικές συμφωνίες. Η πρώτη ρυθμίζει τη διαχείριση, τη μεταφορά και την επεξεργασία του αερίου από την Eni, την TotalEnergies, την EGAS, την Petrobel και την αιγυπτιακή θυγατρική της Eni. Η δεύτερη καθορίζει το τέλος χρήσης των εγκαταστάσεων υγροποίησης στη Νταμιέτα και η τρίτη τις χρεώσεις μεταφοράς και επεξεργασίας.

Τον Μάιο του 2026 το Υπουργικό Συμβούλιο της Κύπρου ενέκρινε το σχέδιο ανάπτυξης και παραγωγής του «Κρόνου», καθώς και τους βασικούς όρους της συμφωνίας πώλησης.

Η τελική επενδυτική απόφαση είχε αρχικά τοποθετηθεί χρονικά στα τέλη Μαρτίου και αργότερα στον Ιούνιο, αλλά καθυστέρησε λόγω των τελευταίων διαπραγματεύσεων για τις συμβατικές ευθύνες, τις υπερβάσεις κόστους και την εκπλήρωση των υποχρεώσεων παράδοσης.

Η σημασία για την Κύπρο και την Ευρώπη

Στην κυπριακή ΑΟΖ έχουν εντοπιστεί συνολικά περίπου 15 έως 18 τρισ. κυβικά πόδια φυσικού αερίου, κατανεμημένα όμως σε διαφορετικά τεμάχια και κοιτάσματα που απαιτούν χωριστά σχέδια ανάπτυξης και επενδυτικές αποφάσεις.

Η διαφορά του «Κρόνου» είναι ότι διαθέτει σαφή εμπορική διαδρομή, συμφωνίες για τη χρήση υφιστάμενων εγκαταστάσεων και συγκεκριμένο χρόνο εισόδου στην αγορά. Εφόσον τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα, θα είναι το πρώτο κοίτασμα που θα αποφέρει έσοδα στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Οι ακριβείς οικονομικοί όροι και η τιμή πώλησης παραμένουν εμπιστευτικοί. Συνεπώς, ασφαλής υπολογισμός των εσόδων του κυπριακού κράτους δεν μπορεί ακόμη να γίνει, καθώς θα εξαρτηθούν από τις διεθνείς τιμές, το κόστος ανάπτυξης και λειτουργίας, τις τελικές εμπορεύσιμες ποσότητες και τη διάρκεια της παραγωγής.

Η σημερινή απόφαση, ωστόσο, αφαιρεί τη σημαντικότερη αβεβαιότητα. Δεκαπέντε χρόνια μετά την ανακάλυψη της «Αφροδίτης» και σχεδόν έξι χρόνια μετά τη γεώτρηση στον «Κρόνο», το κυπριακό φυσικό αέριο αποκτά συγκεκριμένη ημερομηνία εξαγωγής και εμπορικό προορισμό.

Μανώλης Καλατζής

28.07.2026, 10:09

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ