Του Κώστα Κατίκου
Αλλάζουν όλα με τον καθορισμό του κατώτατου μισθού μετά το 2027 που σύμφωνα με τα σημερινά δεδομένα θα έχει υπερβεί τον στόχο των 950 ευρώ που έχει θέσει η κυβέρνηση.
Η αύξηση που θα δοθεί στον κατώτατο μισθό τον Απρίλιο του 2027 θα είναι και η τελευταία που θα αποφασιστεί από την κυβέρνηση και ακόμη και αν είναι ίδια με φέτος, δηλαδή στα 40 ευρώ, θα οδηγήσει τον κατώτατο στα 960 ευρώ με οριακή υπέρβαση του κυβερνητικού στόχου για κατώτατο 950 ευρώ την άνοιξη του 2027.
Από το 2028 ο μηχανισμός αλλάζει εντελώς και το κράτος όπως και η εκάστοτε κυβέρνηση δεν θα έχει λόγο στον καθορισμό του κατώτατου μισθού. Ο κατώτατος μισθός και το κατώτατο ημερομίσθιο θα καθορίζονται με βάση συντελεστή που θα προκύπτει από το άθροισμα του ετήσιου πληθωρισμού για το φτωχότερο 20% των εργαζομένων και από το μισό της μεταβολής της αγοραστικής δύναμης των εργαζομένων.
Για τον πληθωρισμό θα λαμβάνεσαι υπόψη η ετήσια μεταβολή του μεταξύ της 1ης Ιουλίου του προηγούμενου έτους και της 30ης Ιουνίου εκάστου έτους ενώ η ετήσια μεταβολή της αγοραστικής δύναμης θα προκύπτει μέσα από τον γενικό δείκτη μισθών που καταρτίζει η Ελληνική Στατιστική Αρχή.
Ο νέος μηχανισμός αυξήσεων για τον κατώτατο μισθό έχει ήδη νομοθετηθεί από το 2024 με την κοινοτική οδηγία για επαρκείς κατώτατους μισθούς στην Ε.Ε και θα βασίζεται στην παραγωγικότητα της οικονομίας και στην ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των φτωχότερων εργαζομένων, που σημαίνει ότι η άνοδος των τιμών θα τροφοδοτεί και αυξήσεις μισθών.
Ρήτρα αποτροπής μειώσεων
Στα κριτήρια καθορισμού του κατώτατου υπάρχει και ρήτρα παρέκκλισης από τον μαθηματικό τύπο σε περιπτώσεις σημαντικής αύξησης του ποσοστού της ανεργίας, και ύφεσης. Αυτό σημαίνει ότι με υψηλή ανεργία ο μισθός δεν θα παίρνει αύξηση, και σε κάθε περίπτωση αν ο συντελεστής που θα προκύπτει οδηγεί σε μείωση του κατώτατου μισθού, δεν θα γίνεται αναπροσαρμογή, και ο μισθός θα μένει παγωμένος χωρίς να μειώνεται. Το πάγωμα του κατώτατου ανάλογα με τις οικονομικές εξελίξεις θα εισηγείται Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων (Επιστημονική Επιτροπή), που θα αποτελείται από πέντε μέλη εκ των οποίων οι τέσσερις ορίζονται από τους Υπουργούς Εργασίας και Εθνικής Οικονομίας και ένας από τον Υπουργό Ανάπτυξης. Δημιουργείται επίσης Συμβουλευτική Επιτροπή από τον Ο.ΜΕ.Δ και εκπροσώπους των κοινωνικών εταίρων.
Ο νέος μηχανισμός θα εφαρμοστεί και στους μισθούς του Δημοσίου τομέα ώστε ο εισαγωγικός μισθός στο Δημόσιο να μην υπολείπεται από τον κατώτατο μισθό, όπως γίνεται και τώρα.
Το κλειδί των αυξήσεων είναι στον πληθωρισμό καθώς για τους χαμηλόμισθους η επίπτωση του πληθωρισμού και η αύξηση των τιμών είναι μεγαλύτερη απ΄ότι στους υψηλότερα αμειβόμενους εργαζόμενους.
Ποιες θα είναι οι αυξήσεις
Μπορεί λοιπόν ο κανονικός πληθωρισμός της οικονομίας να είναι για παράδειγμα στο 3,1% τον Φεβρουάριο, αλλά για τους χαμηλόμισθους το ποσοστό μπορεί να φτάνει ακόμη και στο 4% ή 4,5%, διότι η δύναμη των χαμηλών μισθών εξασθενεί περισσότερο όσο ανεβαίνουν οι τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών. Από την άλλη πλευρά η αγοραστική δύναμη των εργαζομένων θα διαδραματίζει ρόλο στην αύξηση του κατώτατου μισθού κατά το ήμισυ. Αν δηλαδή μια χρονιά η αγοραστική δύναμη του γενικού δείκτη μισθών ενισχυθεί κατά 3 μονάδες η μιάμιση μονάδα θα προστεθεί στον πληθωρισμό των φτωχότερων εργαζομένων και το άθροισμά τους θα δώσε το ποσοστό αύξησης του κατώτατου μισθού.
Με τα σημερινά δεδομένα ο νέος μηχανισμός θα έβγαζε μια αύξηση της τάξης του 4% με 5%, πολύ κοντά δηλαδή στην αύξηση των 40 ευρώ που ανακοίνωσε η κυβέρνηση.
Η διαδικασία διαβούλευσης για το ύψος του κατώτατου μισθού θα ξεκινά από τον Αύγουστο και θα ολοκληρώνεται το τελευταίο δεκαπενθήμερο του Δεκεμβρίου κάθε έτους με εισήγηση από τους Υπουργούς Εργασίας Εθνικής Οικονομίας και Εσωτερικών προς έγκριση στο Υπουργικό Συμβούλιο για το ύψος του νομοθετημένου κατώτατου μισθού το επόμενο έτος.
Πρακτικά η πρώτη διαβούλευση για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού με το νέο σύστημα θα ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο του 2027 και από 1/1/2028 θα τεθεί σε ισχύ ο νέος κατώτατος χωρίς να ρυθμίζεται με κυβερνητική απόφαση.
