-|-
Η διάρκεια και η ένταση της ανόδου των τιμών, σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο την οποία όλοι αναμέναμε, είναι από εδώ και πέρα ο πονοκέφαλος του ΥΠΕΘΟ, αφού μπορεί να οδηγήσει μέχρι και στο σημείο να είναι απαραίτητο να ξαναγραφτεί το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού του 2026.
Η τιμή του πετρελαίου της ποικιλίας Brent, προσέγγισε χθες το πρωί τα 80 δολάρια το βαρέλι, για να υποχωρήσει μετά το μέσο της ημέρας στα 79,5 δολάρια, από 70 δολάρια που ήταν το προηγούμενο διάστημα. Αντίστοιχα, η τιμή του αργού πετρελαίου έφτασε χθες τα 71, 8 δολάρια το βαρέλι, από 65 δολάρια την περασμένη εβδομάδα.
Η τιμή του φυσικού αερίου, βρέθηκε χθες στα 44,2 ευρώ ανά θερμική μεγαβατώρα, από 31,2 ευρώ που ήταν την περασμένη εβδομάδα, παρουσιάζοντας μεγάλη μεταβλητότητα, το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας. Οι αυξήσεις αυτές, θεωρείται βέβαια ότι το επόμενο διάστημα, θα οδηγήσουν σε σημαντικές ανατιμήσεις σε υγρά καύσιμα (πετρέλαιο θέρμανσης, κίνησης και βενζίνες) και ηλεκτρικό ρεύμα, στο βαθμό που το ενεργειακό μείγμα δεν μεγάλο ποσοστό ενέργειας το οποίο θα έχει παραχθεί από ΑΠE.
Οι αυξήσεις αυτές, στις διεθνείς τιμές θα περάσουν σε λίγες μέρες στις τιμές λιανικής του πετρελαίου θέρμανσης και κίνησης, της βενζίνης του φυσικού αερίου και πολύ πιθανά και στα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος. Από εκεί και πέρα, θα αρχίσει η κοινωνική πίεση, για μέτρα κυρίως από τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, τα οποία ως γνωστό πλήττονται περισσότερο από την ακρίβεια .
Ο κίνδυνος του σπιράλ ανατιμήσεων
Οι πιέσεις για έκτακτα ή μόνιμα μέτρα θα αυξηθεί υπερβολικά αν οι υψηλές τιμές διατηρηθούν για διάρκεια πάνω από ένα τρίμηνο Τούτο διότι από εκεί και πέρα , ο πληθωρισμός της ενέργειας θα αρχίσει να “διαχέεται” σε όλα τα αγαθά και τις υπηρεσίες, του καλαθιού του πληθωρισμού δημιουργώντας το λεγόμενο “σπιράλ των ανατιμήσεων”. Τούτο με δεδομένο ότι ανάλογα και το κόστος παραγωγής , κάθε μονάδα στο καλάθι του πληθωρισμού έχει και την ενέργεια που καταναλώθηκε για να παραχθεί. Αν γίνει κάτι τέτοιο, θα είναι πολύ δύσκολο να αντιμετωπιστεί Τούτο διότι κάποιες κατηγορίες αγαθών (πχ τα προϊόντα πρωτογενούς παραγωγής) ή οι υπηρεσίες όπως η εστίαση η διασκέδαση και το τουρισμός δεν συνηθίζουν να απορροφούν αυξήσεις, ενώ υπηρεσίες όπως τα ενοίκια η επισκευή και ανακαίνιση των κατοικιών οι μεταφορές αφομοιώνουν τις αυξήσεις χωρίς μεγάλες ελπίδες υποχώρησης όταν οι πληθωριστικές πιέσεις υποχωρήσουν.
Κίνδυνοι και για τον προϋπολογισμό
Αν οι υψηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου ξεπεράσουν το ένα τρίμηνο , τότε οι συνέπειες θα είναι ακόμη μεγαλύτερες. Τούτο, διότι θα θα πρέπει να ξαναγραφτεί το μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού του 2026 το οποίο βασίζεται στην ετήσια πρόβλεψη για πληθωρισμό στο 2,2%. Η αύξηση του κατώτατου μισθού και των συντάξεων, θα πρέπει να επανυπολογιστεί, τα έσοδα από έμμεσους φόρους, θα είναι συμβατά με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού μόνο αν οι καταναλωτές δεν αλλάξουν τις συνήθειες τους και συνεχίζουν να καταναλώνουν όπως σήμερα. Κάτι τέτοιο, θεωρείται από δύσκολο έως αδύνατο, καθώς ο υψηλός πληθωρισμός, θα μειώσει την αγοραστική δύναμη των πολιτών η οποία απέχει ήδη περίπου 30% από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.
Αν το φαινόμενο είναι οριζόντιο και ισχύσει για όλη την ΕΕ, δεν αποκλείεται να έχουμε αύξηση αντί για μείωση των επιτοκίων του ευρώ, ειδικά αν ο μέσος πληθωρισμός ξεπεράσει το 2%. Δεδομένου ότι η ΕΚΤ αναμένει για φέτος πληθωρισμό κάτω από το στόχο. Οι δε χώρες με χαμηλή ανάπτυξη , θα κινδυνέψουν να μπουν σε ένα φάσμα στασιμοπληθωρισμού. Για την Ελλάδα θα επαναληφθεί το φαινόμενο της τριετίας 2022-2024 όταν λόγω υψηλού πληθωρισμού θα έχουμε ταχύτερη μείωση του χρέους αφού θα έχουμε υψηλότερη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ .
