-|-
Με σημαντική υπεραπόδοση θα κλείσει και το 2025, αφού το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να ξεπεράσει το 4% του ΑΕΠ για δεύτερο συνεχόμενο χρόνο, ανοίγοντας περιθώριο για νέα μέτρα ελάφρυνσης που μπορούν να εφαρμοστούν από φέτος.
Ως γνωστό, με βάση τους νέους δημοσιονομικούς κανόνες, η υπέρβαση του στόχου του πρωτογενούς πλεονάσματος, ο οποίος για το 2025 ήταν 3,6% του ΑΕΠ, δεν σημαίνει αυτόματα πως ότι υπερβαίνει τον στόχο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ελαφρύνσεις. Για να γίνουν ελαφρύνεις μεγαλύτερες από το 0,3% του ΑΕΠ που επιτρέπει η υπέρβαση των τακτικών εσόδων, θα πρέπει η Ελλάδα να αποδείξει ότι είχε νέα έσοδα, όπως αυτά που προήλθαν από τη μείωση της φοροδιαφυγής. Τα νέα έσοδα λειτουργούν μειωτικά για τις οροφές των δαπανών που έχουν συμφωνηθεί στο τετραετές δημοσιονομικό πλαίσιο με τις Βρυξέλλες. Τα έσοδα ύψους 2 δισ. ευρώ που είχαμε από φοροδιαφυγή το 2024 είχαν ως αποτέλεσμα οι δαπάνες αντί να αυξηθούν κατά 2,6% που ήταν συμφωνημένο, να μειωθούν κατά 0,2%. Το ίδιο θα συμβεί και φέτος. Τα επιπλέον έσοδα από φοροδιαφυγή ύψους 1 δισ. ευρώ που είναι λίγο ως πολύ διασφαλισμένα λόγω του πολύ υψηλού πρωτογενούς πλεονάσματος, θα δώσουν ισόποσο δημοσιονομικό χώρο για μέτρα ελάφρυνσης, αφού θα μειώσουν ισόποσα την αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών για το 2026.
Οι αμυντικές δαπάνες
Άλλη μια πηγή νέου δημοσιονομικού χώρου για νέα μέτρα θα είναι εξάλλου η εφαρμογή της εθνικής ρήτρας διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες. Δηλαδή της εξαίρεσης από τον υπολογισμό του ελλείμματος και τους χρέους, της αύξησης των αμυντικών δαπανών η οποία για την Ελλάδα υπολογίζεται από το 2024.
Το 2026 αναμένεται οι αμυντικές δαπάνες να αυξηθούν κατά 0,3% του ΑΕΠ σε σχέση με το 2025. Δηλαδή θα έχουν μια διαφορά της τάξης των 750 εκατ. ευρώ από χρόνο σε χρόνο. Η άθροιση των δύο ποσών από τη φοροδιαφυγή και τις αμυντικές δαπάνες δημιουργεί ένα νέο δημοσιονομικό χώρο συνολικού ύψους 1,8 -1,9 δισ. ευρώ ο οποίος μπορεί να διατεθεί σε μειώσεις φόρων και εισοδηματικές ενισχύσεις.
Προηγουμένως βέβαια θα πρέπει αυτό να συζητηθεί και να επικυρωθεί και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία ελέγχει τις επιδόσεις των κρατών μελών σε ότι αφορά την τήρηση των συμφωνηθέντων στα τετραετή δημοσιονομικά προγράμματα. Αυτή η φάση θα ξεκινήσει από το τέλος του μήνα με προοπτική να ολοκληρωθεί πριν από την ανακοίνωση των δημοσιονομικών στοιχείων του 2025, το δεύτερο 10ήμερο του Απριλίου.
Η ατζέντα των μέτρων
Πριν ολοκληρωθεί αυτή η διαβούλευση, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομιών (ΥΠΕΘΟ) έχει ένα πακέτο μέτρων τα οποία μπορεί να αρχίσουν να ανακοινώνονται από τον Απρίλιο, με το μεγαλύτερο μέρος τους να περιμένει για τη φετινή ΔΕΘ.
Ως εισοδηματική ενίσχυση εξετάζεται αύξηση του αριθμού των δικαιούχων του μόνιμου επιδόματος των 250 ευρώ που ανακοινώθηκε τον Απρίλιο για συνταξιούχους πάνω από 65 ετών, με εισοδηματικά κριτήρια. Με την υφιστάμενη μορφή του το επίδομα εξαιρεί περίπου 1.000.000 συνταξιούχων. Προς το παρόν εξετάζεται είτε η αύξηση του στα 400 ευρώ για τους τωρινούς δικαιούχους, είτε μια μικρότερη αύξηση (π.χ. στα 300 ευρώ) με αύξηση και των τελικών δικαιούχων.
Στο πακέτο των φορολογικών μειώσεων εξετάζονται μέτρα όπως:
1. Η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος και για τα νομικά πρόσωπα. Σήμερα το τέλος, επιβάλλεται ετησίως σε όλες τις επιχειρήσεις ανεξαρτήτως κερδοφορίας και λειτουργεί ως πρόσθετο βάρος, ιδιαίτερα για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις
2. Η μείωση της προκαταβολής φόρου η οποία σήμερα φτάνει στο 80% του φόρου του επόμενου έτους, ακόμη και αν τα μελλοντικά κέρδη δεν είναι εξασφαλισμένα. Το μέτρο, στοχεύει κατευθείαν στην αύξηση της ρευστότητας των επιχειρήσεων
3. Η αύξηση του ακατάσχετου περιθωρίου του επαγγελματικού λογαριασμού.
4. Νέο, αποδοτικότερο σύστημα φορολόγησης των νομικών προσώπων σε επίπεδο ομίλου εταιρειών.
5. Υπάρχουν ακόμη σκέψεις για μια ακόμη μείωση στην αυτοτελή φορολογία των εσόδων από ενοίκια.
6. Εξετάζεται τέλος, η προγραμματισμένη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5% που είναι προγραμματισμένη για το 2027 και μπορεί να αυξηθεί στο 1%.
