Του Χάρη Φλουδοπούλου
Σε κλίμα υψηλού συμβολισμού και με έντονο γεωπολιτικό αποτύπωμα πραγματοποιήθηκε η ειδική εκδήλωση για την υπογραφή των συμβάσεων παραχώρησης των θαλάσσιων οικοπέδων νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου στην κοινοπραξία της Chevron την Helleniq Energy. Η εκδήλωση σηματοδοτεί – όπως τονίστηκε από όλες τις πλευρές – ένα στρατηγικό ορόσημο για την ελληνική ενεργειακή πολιτική, με ορίζοντα ακόμη και την παραγωγή φυσικού αερίου την περίοδο 2032-2035.
Στρατηγικό ορόσημο για την ενεργειακή ασφάλεια
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου χαρακτήρισε τις σημερινές υπογραφές “στρατηγικό ορόσημο” για την ενεργειακή στρατηγική της χώρας και για την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας.
“Η κυβέρνηση υποστηρίζει σταθερά τον ενεργειακό ρεαλισμό”, υπογράμμισε, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα φιλοδοξεί να μεταβεί από καθαρός εισαγωγέας ενέργειας σε καθαρό εξαγωγέα. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι για πρώτη φορά η χώρα προχωρά σε συστηματική εξερεύνηση νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου, ασκώντας – όπως είπε – αποφασιστικά τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Ο υπουργός μίλησε για “εθνική υπόθεση” που δεν προσφέρεται για μικροκομματική αντιπαράθεση, ιδίως σε μια περίοδο γεωπολιτικής αβεβαιότητας όπου η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο αποτελεί ταυτόχρονα πρόκληση και ευκαιρία. Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε και τον ρόλο της Ελλάδας ως σταθεροποιητικού παράγοντα στην περιοχή, αλλά και ως αρτηρίας εμπορίου μέσω του κάθετου διαδρόμου φυσικού αερίου, που ενισχύει τη διατλαντική ενεργειακή συνεργασία.
Με τις τέσσερις νέες θαλάσσιες παραχωρήσεις, όπως επισήμανε, “διπλασιάζουμε το ερευνητικό μας πρόγραμμα”, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων.
Κ. Γκίλφοϊλ
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η παρουσία της πρέσβειρας των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκιλφόιλ, η οποία ανέδειξε τον ρόλο της Ελλάδας ως βασικού παίκτη στον ενεργειακό μετασχηματισμό της Ευρώπης.
Υπό την ηγεσία του προέδρου Τραμπ – όπως ανέφερε – οι ΗΠΑ έχουν φιλόδοξα σχέδια στον ενεργειακό τομέα και θεωρούν την Ελλάδα κομβικό εταίρο. Επισήμανε την πρόοδο που έχει σημειωθεί στον κάθετο διάδρομο φυσικού αερίου, τονίζοντας ότι ενισχύεται η διατλαντική συμμαχία και δημιουργείται μια βιώσιμη εναλλακτική απέναντι στο ρωσικό αέριο.
Η πρέσβειρα αναφέρθηκε επίσης στο επενδυτικό περιβάλλον της Ελλάδας, σημειώνοντας ότι πρόκειται για χώρα όπου τηρούνται οι δεσμεύσεις και δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για να ανθίσουν οι επενδύσεις, παρά τις δυσκολίες που συνεπάγεται κάθε μεγάλο ενεργειακό εγχείρημα.
“Συναρπαστική προσθήκη” στο χαρτοφυλάκιο της Chevron
Ο αντιπρόεδρος της Chevron, Γκάβιν Λιούις, μίλησε για “μεγάλη τιμή” με αφορμή την υπογραφή των συμφωνιών και ευχαρίστησε την ελληνική κυβέρνηση, το ΥΠΕΝ και την Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων για την εμπιστοσύνη που επέδειξαν.
Χαρακτήρισε τις παραχωρήσεις “πολύ συναρπαστική προσθήκη στο χαρτοφυλάκιο της εταιρείας”, επιβεβαιώνοντας ότι η Chevron προχωρά άμεσα στη φάση εκτίμησης των δεδομένων. Η συνεργασία με τη Helleniq Energy, όπως σημείωσε, δημιουργεί μια ισχυρή συμμαχία, ικανή να φέρει εις πέρας ένα σύνθετο και υψηλών απαιτήσεων πρόγραμμα έρευνας και, ενδεχομένως, παραγωγής.
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της Helleniq Energy, Ανδρέας Σιάμισιης, τόνισε ότι “σήμερα κλείνει ένας πρώτος κύκλος”, υπογραμμίζοντας ότι η ελληνική εταιρεία θα προσθέσει κρίσιμη τεχνογνωσία για τον ελληνικό γεωλογικό χώρο, διαμορφώνοντας μαζί με τη Chevron “μία από τις καλύτερες δυνατές λύσεις”.
Η “εθνική σκυταλοδρομία” των ερευνών
Κομβικός είναι ο ρόλος της ΕΔΕΥΕΠ με τον διευθύνοντα σύμβουλο Αριστοφάνη Στεφάτο να μιλά για “εθνική σκυταλοδρομία” στην εξερεύνηση του υπεράκτιου πλούτου.
Τα στοιχεία που παρουσίασε καταδεικνύουν εκθετική αύξηση της συλλογής σεισμογραφικών δεδομένων:
– Το 2025 χαρτογραφούνται 47.905 τ.χλμ.
– Το 2026 ο αριθμός σχεδόν διπλασιάζεται στα 94.094 τ.χλμ.
Παράλληλα, η διαδικασία αξιολόγησης επιταχύνθηκε θεαματικά, με τον χρόνο να μειώνεται από 22 σε 11 μήνες, στοιχείο που ενισχύει την ελκυστικότητα της χώρας για διεθνείς επενδυτές.
Το ερευνητικό πρόγραμμα προβλέπει τρεις φάσεις:
– Πρώτη φάση (3 έτη): δισδιάστατες σεισμικές καταγραφές.
– Δεύτερη φάση (2 έτη): τρισδιάστατες έρευνες και τουλάχιστον μία ερευνητική γεώτρηση.
– Συνολική διάρκεια: 7 χρόνια αντί για 8, λόγω συντμήσεων.
Η γεώτρηση στο “μπλοκ 2” στο Ιόνιο προγραμματίζεται για τις αρχές του επόμενου έτους, με ερευνητικές δραστηριότητες να εκτείνονται έως το 2032. Εφόσον τα αποτελέσματα είναι θετικά, η περίοδος 2032-2035 θεωρείται κρίσιμη για την έναρξη παραγωγής.
Οικονομικά οφέλη και επενδύσεις 790 εκατ. ευρώ
Το οικονομικό αποτύπωμα του εγχειρήματος είναι σημαντικό:
– 3,5 εκατ. ευρώ σε μπόνους υπογραφής
– Έως 25 εκατ. ευρώ σε training fees
– Πρώτο μπόνους παραγωγής έως 45 εκατ. ευρώ
– 40% επιστροφή εσόδων στο ελληνικό κράτος
– Τραπεζικές εγγυήσεις: 17,5 εκατ. (Α’ φάση), 24 εκατ. (Β’), 100 εκατ. ευρώ (Γ’)
Η ελάχιστη εγγυημένη δαπάνη ανέρχεται σε 35,9 εκατ. ευρώ, ωστόσο η πραγματική επενδυτική κινητοποίηση εκτιμάται στα 176 εκατ. ευρώ μόνο για τις πρώτες φάσεις, εκ των οποίων 111 εκατ. σε σεισμικές καταγραφές. Επιπλέον, 41,5 εκατ. ευρώ δεσμεύονται για νέες σεισμικές έρευνες, ενώ μόνο η γεώτρηση στο μπλοκ 2 υπολογίζεται στα 80 εκατ. ευρώ.
Σε ορίζοντα δεκαετίας, οι συνολικές επενδύσεις δύνανται να φθάσουν τα 790 εκατ. ευρώ, δημιουργώντας έναν νέο κύκλο οικονομικής δραστηριότητας και εξειδικευμένης απασχόλησης.
Από την έρευνα στην παραγωγή
Το μεγάλο στοίχημα παραμένει η επιβεβαίωση εμπορικά αξιοποιήσιμων αποθεμάτων. Ωστόσο, η διεύρυνση του ερευνητικού χαρτοφυλακίου και η εμπλοκή ενός κολοσσού όπως η Chevron αυξάνουν την πιθανότητα επιτυχίας.
Εάν οι γεωλογικές ενδείξεις μετατραπούν σε αποδεδειγμένα κοιτάσματα, η Ελλάδα θα μπορούσε να εισέλθει στην παραγωγή φυσικού αερίου μεταξύ 2032 και 2035. Σε αυτή την περίπτωση, η χώρα δεν θα περιορίζεται στον ρόλο του διαμετακομιστικού κόμβου, αλλά θα αποκτήσει και πρωτογενή παραγωγική βάση, ενισχύοντας την ενεργειακή της αυτονομία και τη γεωπολιτική της βαρύτητα.
