Πώς ελήφθη η απόφαση για τους 600 στύλους φωτισμού μέσα στο δάσος στις Σπέτσες

Πώς ελήφθη η απόφαση για τους 600 στύλους φωτισμού μέσα στο δάσος στις Σπέτσες – Στο ΣτΕ προσέφυγε ο Δήμος

Τα «σκοτεινά» σημεία του αμφιλεγόμενου φωτισμού της περιφερειακής οδού Σπετσών συνθέτουν μια αλυσίδα αντιφάσεων που περιπλέκουν την υπόθεση – Εάν το έργο ακυρωθεί οριστικά, ο Δήμος ενδέχεται να κληθεί να επιστρέψει έως και 2,8 εκατ. ευρώ

Βασίλης Τσακίρογλου

16.02.2026, 07:57

Σε παράσταση του αυθεντικού νεοελληνικού θεάτρου του παραλόγου, λουσμένη, μάλιστα στο άπλετο φως 600 γιγαντιαίων μεταλλικών στύλων οδοφωτισμού, εξελίσσεται η υπόθεση της περιφερειακής οδού Σπετσών. Σε ένα νησί όπου η κυκλοφορία οχημάτων είναι αυστηρά ελεγχόμενη και εξαιρετικά περιορισμένη, πριν από περίπου 3 χρόνια κρίθηκε ως απολύτως απαραίτητη η τοποθέτηση 600 μεταλλικών ιστών οδοφωτισμού γκρίζου χρώματος, ύψους 9 μέτρων ο καθένας, κατά μήκος της περιφερειακής Σπετσών, σε ένα τμήμα 16 χιλιομέτρων. Με εκπεφρασμένο στόχο τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων, τα οποία οφείλονται σε ανεπαρκή ορατότητα κατά τις νυχτερινές ώρες κ.λπ.

Τα «σκοτεινά» σημεία του αμφιλεγόμενου φωτισμού της περιφερειακής οδού Σπετσών συνθέτουν μια αλυσίδα αντιφάσεων, περιπλέκοντας εις άπειρον τη διευθέτηση της όλης υπόθεσης. Επιγραμματικά, ο τοπικός Δήμος προσφεύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας προσπαθώντας να διασφαλίσει τη συνέχιση του έργου, το οποίο όμως στερείται της δέουσας, νόμιμης αδειοδότησης. Ένα έργο που, επί της ουσίας, όταν εγκρίθηκε από την προηγούμενη δημοτική διοίκηση, δεν βασίστηκε σε απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, αλλά μόνο σε μία θετική εισήγηση της οικονομικής υπηρεσίας του δήμου.

Εξίσου περίεργο, είναι ότι στην ίδια λογική της άτοπης διεκδίκησης του δήμου, το Ε’ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας τον Οκτώβριο του 2025 ενέκρινε τη συνέχιση των εργασιών οδοφωτισμού, παρακάμπτοντας το θεμελιώδες στοιχείο: Ότι ολόκληρη η νήσος των Σπετσών, σύμφωνα με απόφαση της Πολιτείας από το 1967, αποτελεί προστατευόμενη περιοχή, «διατηρητέο μνημείο», καθώς και «τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους».

Σε μια πρώτη προσέγγιση, κατ’ αρχάς ο καθένας δικαιούται να διερωτάται μήπως είναι κάπως υπερβολική η ευαισθησία των αρμοδίων αρχών για την οδική ασφάλεια, όπως αυτή εκδηλώνεται, εν προκειμένω, στις Σπέτσες. Άλλωστε, κακοφωτισμένοι και επικίνδυνοι δρόμοι, πολύ συχνά σεσημασμένες «σκοτώστρες», απαντώνται σε όλη την επικράτεια -ακόμη και μέσα στο λεκανοπέδιο της Αττικής. Κακώς, κάκιστα, αλλά τέτοιου είδους δρόμοι τείνουν θα θεωρούνται κομμάτι του ελληνικού φολκλόρ, εφόσον οι ατέλειές τους δεν αποκαθίστανται ποτέ.

Και είναι ακριβώς σε δρόμους αυτής της κατηγορίας που σημειώνονται, μέσα σε μερικούς μήνες μόλις, υπερπολλαπλάσια ατυχήματα από ό,τι έχουν καταγραφεί στις Σπέτσες επί δεκαετίες. Συγκεκριμένα, γίνεται αναφορά σε 43 συμβάντα στο διάστημα 2022-2024, με 7 εξ αυτών στην περιφερειακή, αλλά μόνο 1 σε συνθήκες σκότους. Αντικειμενικά, λοιπόν, φαντάζει τουλάχιστον ως παράδοξη η απόφαση του να γίνει «η νύχτα μέρα», τρόπον τινά, σε μια οδική αρτηρία όπου έχουν σημειωθεί, μεν, τροχαία ατυχήματα -όπως και σε κάθε δρόμο, σχεδόν από την εφεύρεση του τροχού- όχι όμως στον βαθμό που θα επέβαλε την λήψη άμεσων και τόσο δραστικών μέτρων όσο η τοποθέτηση 600 στύλων οδοφωτισμού, όπως πχ σε ένα κομμάτι εθνικής οδού.

Ασφαλώς, ουδείς ενίσταται στην προσπάθεια μηδενισμού των τροχαίων, σε οποιονδήποτε δρόμο. Παρόλ’ αυτά, η περιφερειακή οδός Σπετσών δεν είναι, φερ’ ειπείν, ο ΒΟΑΚ. Οπότε, η σχετική πρεμούρα να λυθεί το όποιο πρόβλημα, ομοιάζει έντονα με κανόνι το οποίο επιλέγεται συνειδητά και κατόπιν περίσκεψης, για να εξολοθρεύσει ένα κουνούπι. Πολλώ δε μάλλον όταν εξαιτίας του εν λόγω οδοφωτισμού τίθεται ζήτημα δραματικής αλλοίωσης του φυσικού περιβάλλοντος και του ιδιαίτερου χαρακτήρα των Σπετσών.

Στην παρούσα φάση, το έργο της εγκατάστασης των στύλων έχει ολοκληρωθεί περίπου στο 50%. Αυτό σημαίνει ότι ο τοπικός Δήμος, όποια και εάν είναι η άποψη της νυν διοίκησης για τη χρησιμότητα του έργου, είτε διαφωνεί είτε συμφωνεί, επισήμως είναι αναγκασμένος να επιδιώκει την απρόσκοπτη αποπεράτωσή του. Διότι εάν η δικαιοσύνη αποδεχτεί τις θέσεις εκείνων που έχουν καταγγείλει το έργο σαν καταστροφικό για τον τόπο ή ακόμη και παράνομο σε ορισμένες πτυχές του, τότε ο δήμος Σπετσών θα κληθεί να επιστρέψει στο Ταμείο Ανάκαμψης, δηλαδή τον χρηματοδότη του project, ένα ποσόν μεταξύ 2,5 και 2,8 εκατ. ευρώ. Κάτι που θα έθετε σε θανάσιμο κίνδυνο τον δήμο, από οικονομικής άποψης.

Ωστόσο, ορισμένοι παράγοντες με γνώση της υπόθεσης, αμφιβάλλουν ότι, αν το έργο διακοπεί, το κόστος των αποζημιώσεων θα βαρύνει τελικά τον δήμο Σπετσών, απειλώντας την οικονομική του βιωσιμότητα. Επ’ αυτού υπάρχει προηγούμενο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου έργα παρόμοια με τον οδοφωτισμό των Σπετσών διεκόπησαν, για εξωτερικούς λόγους, χωρίς να επιρριφθεί η σχετική ευθύνη στον αντίστοιχο αυτοδιοικητικό ή δημόσιο φορέα.

«Το μόνο που έχω να δηλώσω σχετικά με την υπόθεση του οδοφωτισμού» λέει στο protothema.gr η Δήμαρχος Σπετσών, Ευγενία Φραγκιά, είναι ότι «αναμένουμε την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία προβλέπεται να εκδοθεί προς το τέλος Φεβρουαρίου, για το τι πρόκειται να γίνει με το έργο. Φυσικά, ο Δήμος μας θα σεβαστεί την ετυμηγορία της δικαιοσύνης, όποια κι εάν είναι αυτή, και θα πράξουμε αναλόγως. Γενικότερα, όμως, η συγκεκριμένη υπόθεση είναι ένα πολύ καλό μάθημα -αλλά και μια σημαντική νίκη: Από εδώ και πέρα, κανένα έργο στις Σπέτσες δεν πρόκειται να εγκριθεί και να εκτελεστεί εάν προηγουμένως δεν έχει παρουσιαστεί σε πλήρη και λεπτομερή αποτύπωση, εάν δεν έχουμε όλοι μας την ακριβέστερη δυνατή εικόνα για το πώς θα φαίνεται πραγματικά όταν ολοκληρωθεί».

Από την άλλη πλευρά, κυρίως η Αναργύρειος και Κοργιαλένειος Σχολή Σπετσών, ένας μη κερδοσκοπικός φορέας, ταυτισμένος με την ιστορία και τον μοναδικό χαρακτήρα του νησιού, μαζί με την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, εναντιώνεται κατηγορηματικά στο έργο του οδοφωτισμού.

Εκ μέρους της Αναργυρείου, ο Πρόεδρος της Εκτελεστικής Επιτροπής του ιδρύματος, καθηγητής αρχιτεκτονικής Γιάννης Αίσωπος, τονίζει στο protothema.gr ότι «εμείς ως φορέας, συνεχίζουμε να υπηρετούμε το όραμα του ιδρυτή της Σχολής μας, του Σωτηρίου Αναργύρου, ο οποίος τη δεκαετία του 1910 αγόρασε σχεδόν το μισό νησί για να το προστατέψει από την ενδεχόμενη ανοικοδόμηση και το μετέτρεψε σε έναν φυσικό παράδεισο, φυτεύοντας αυτό που σήμερα θαυμάζουμε σαν το δάσος των Σπετσών. Σε αυτό το τοπίο, το να τοποθετηθούν 600 στύλοι, ακριβώς σαν αυτούς που βλέπουμε στις εθνικές οδούς, αποτελεί κατάφωρη παρέμβαση και αλλοίωση της φυσιογνωμίας των Σπετσών και παρέμβαση στο δασικό οικοσύστημα.

Επιπλέον, όπως επισημαίνει ο κ. Αίσωπος «ο Δήμος Σπετσών ουδέποτε μερίμνησε προκειμένου να εξασφαλίσει τις προβλεπόμενες από τον νόμο εγκρίσεις για έργο μέσα σε περιβάλλον προστατευόμενου μνημείου, δηλαδή γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβούλιου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) και απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού καθώς και έγκριση Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής. Ούτε υπέβαλε ποτέ τις απαραίτητες μελέτες (κυκλοφοριακή, οδικής ασφάλειας κ.ο.κ.), που ρητά ζητήθηκαν από το ΚΣΝΜ, ώστε να τεκμηριώσει το γιατί αυτό το έργο είναι αναγκαίο».

Επί του παρόντος, οι εργασίες για τον οδοφωτισμό του περιφερειακού Σπετσών, τελούν υπό προσωρινή διακοπή, αναμένοντας το επόμενο επεισόδιο στο «σίριαλ» των προσφυγών στη δικαιοσύνη. Προηγουμένως, στις 19 Ιουνίου του 2025 το ΚΣΝΜ του ΥΠΠΟ, μετά από αυτοψία της ολομέλειάς του, είχε ταχθεί υπέρ της «μη έγκρισης» του έργου, αφού συνεκτίμησε όλα τα πραγματικά περιστατικά και τις συνθήκες που επικρατούν στο νησί. Την απόφαση αυτή προσέβαλε ο Δήμος Σπετσών με προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας, από κοινού με τον τεχνικό ανάδοχο του έργου, την εταιρεία Globiled, κερδίζοντας την αναστολή της απόφασης του Υπουργού Πολιτισμού!

Είναι πραγματικά απορίας άξιο πως το Ε’ Τμήμα του ΣτΕ, που παραδοσιακά αποτελεί τον προστάτη του περιβάλλοντος και του πολιτισμού, αποδέχθηκε, έστω και προσωρινά, την τοποθέτηση ουσιαστικά μέσα στο δάσος μεταλλικών ιστών φωτισμού, σαν αυτούς που μπαίνουν στους αυτοκινητόδρομους, σε ένα νησί, που είναι χαρακτηρισμένο μνημείο και τοπίο ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και στο οποίο απαγορεύονται τα αυτοκίνητα.

Έτσι, στις αρχές Νοεμβρίου 2025, οι ιστοί άρχισαν και πάλι να ορθώνονται στην περιφερειακή Σπετσών. Όμως, η διοίκηση της Αναργυρείου Κοργιαλενείου Σχολής, τις εκτάσεις της οποίας, μοιραία, διασχίζει ο περιφερειακός, πέρασε ξανά στην αντεπίθεση. Και μετά από τα σχετικά διαβήματα, αποκάλυψε ότι ο φάκελος του έργου παρουσίαζε θεμελιώδεις και κρίσιμης σημασίας ελλείψεις. Κατά συνέπεια, οι εργασίες διεκόπησαν και πάλι στο τέλος του έτους, αυτή τη φορά με απόφαση της Υπηρεσίας Δόμησης (ΥΔΟΜ) Πειραιώς και, παραμένουν, έκτοτε, σε διακοπή. Ο Δήμος έχει προσφύγει στο ΣτΕ και εναντίον της απόφασης της ΥΔΟΜ Πειραιώς. Θα έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον το τι θα αποφασίσει και στην περίπτωση αυτή το Ε’ Τμήμα του δικαστηρίου και αν, μέσω μιας ενδεχόμενης αναστολής της απόφασης της ΥΔΟΜ Πειραιώς, θα δούμε ξανά ιστούς να ορθώνονται στην περιφερειακή Σπετσών.

Εν τω μεταξύ, μέσω της πλατφόρμας ψηφιακής συλλογής υπογραφών(εδώ) οι συμμετοχές υπέρ της διακοπής του έργου οδοφωτισμού στις Σπέτσες έχουν ξεπεράσει τις 1.400.

Βασίλης Τσακίρογλου

16.02.2026, 07:57