Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Σε διαφορετικό φεγγάρι διαπιστώνουν οι έρευνες ότι βρίσκεται η ζήτηση και η χορήγηση δανείων στην Ελλάδα σε σχέση με την Ευρώπη και ειδικά τις 4 μεγάλες οικονομίες σε Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία που παρουσιάζονται στην έρευνα της ΕΚΤ καθώς επηρεάζουν σημαντικά την Ευρωζώνη.
Υπάρχει μία σημαντική ομοιότητα, που είναι η σχετική χαλάρωση των όρων στα στεγαστικά δάνεια. Τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, στο τελευταίο τρίμηνο του 2025 οι όροι χορηγήσεων στεγαστικών δανείων ήταν σχετικά χαλαροί, σύμφωνα με τις απαντήσεις που παρείχαν στην έρευνα 153 τράπεζες σε όλη την Ευρώπη.
Μετά από αυτό όμως η εικόνα αλλάζει: Στην Ελλάδα οι όροι χορήγησης επιχειρηματικών δανείων ήταν σχετικά χαλαροί από το προηγούμενο τρίτο τρίμηνο και συνέχισαν έτσι, με τις ελληνικές τράπεζες να καταγράφουν ισχυρή ζήτηση για επιχειρηματικά δάνεια.
Μάλιστα οι τράπεζες εκτιμούν ότι η ζήτηση θα παραμείνει σχετικά αυξημένη από τις επιχειρήσεις όπως διαπιστώθηκε στο τέλος του έτους, λόγω χρηματοδοτικών αναγκών τους και του γενικού επιπέδου των επιτοκίων.
Οι όροι των χορηγήσεων δανείων στην Ελλάδα θα παραμείνουν ως έχουν και αυτό περιλαμβάνει και τα καταναλωτικά δάνεια, όπου μετά από μία περίοδο αυξημένης ζήτησης από το τρίτο τρίμηνο του 2024, στο τέταρτο τρίμηνο του 2025, η ζήτηση έδειξε κάμψη.
Αυστηροποίηση και αύξηση απορρίψεων στην Ευρώπη
Στην Ευρώπη, αντίθετα οι τράπεζες έσφιξαν ξαφνικά τα κριτήρια χορήγησης δανείων ξαφνικά, “επικαλούμενες υψηλότερους αντιληπτούς κινδύνους εν μέσω χαμηλότερης ανοχής κινδύνου”, σύμφωνα με τη φρασεολογία της ΕΚΤ. Επίσης οι τα κριτήρια δανειοδότησης έγιναν αυστηρά για τα καταναλωτικά δάνεια. Ειδικότερα όπως αναφέρει:
– Τα πιστωτικά κριτήρια χαλάρωσαν ελαφρώς για τα στεγαστικά δάνεια, αλλά αυστηροποιήθηκαν περαιτέρω για την καταναλωτική πίστη.
– Μικρή αύξηση της ζήτησης για δάνεια προς τις επιχειρήσεις, ενώ η ζήτηση για στεγαστικά δάνεια αυξήθηκε μέτρια.
– Οι εμπορικές εντάσεις και η σχετική αβεβαιότητα προστέθηκαν σε αυστηρότερα πιστωτικά κριτήρια και μείωσαν τη ζήτηση δανείων.
Σύμφωνα με την παρουσίαση της ΕΚΤ, “οι τράπεζες της Ευρωζώνης ανέφεραν μια απροσδόκητη καθαρή αυστηροποίηση των πιστωτικών κριτηρίων (εσωτερικές οδηγίες των τραπεζών ή κριτήρια έγκρισης δανείων) για δάνεια ή πιστωτικές γραμμές προς επιχειρήσεις” στο τέταρτο τρίμηνο του 2025. Οι τράπεζες ανέφεραν μια μικρή καθαρή χαλάρωση των πιστωτικών κριτηρίων για δάνεια προς νοικοκυριά για αγορά κατοικίας, ενώ τα πιστωτικά κριτήρια για την καταναλωτική πίστη και άλλα δάνεια προς νοικοκυριά αυστηροποιήθηκαν περαιτέρω”.
Στο μεταξύ οι αγορές αυτές έρχονταν ήδη από μικρή αυστηροποίηση των κριτηρίων δανειοδότησης επιχειρήσεων κατά το τρίτο τρίμηνο. Η αυστηροποίηση, αποδίδεται σε “ανησυχίες σχετικά με τις προοπτικές των επιχειρήσεων και την ευρύτερη οικονομία, καθώς και τη χαμηλότερη ανοχή κινδύνου των τραπεζών”. Στο μεταξύ όπως και στην Ελλάδα, οι επιχειρήσεις αύξησαν τη ζήτηση για δάνεια, αλλά οι απορρίψεις των αιτήσεων αυξήθηκαν.
Στα στεγαστικά δάνεια, ο ανταγωνισμός μεταξύ των τραπεζών έφερε χαλάρωση στα πιστωτικά κριτήρια.
Στην Ευρώπη, οι τράπεζες αναμένουν για το πρώτο τρίμηνο του 2026, “μέτρια περαιτέρω αυστηροποίηση των πιστωτικών κριτηρίων για τις επιχειρήσεις, ελαφρά αυστηροποίηση στα στεγαστικά δάνεια και μια πιο έντονη αυστηροποίηση για την καταναλωτική πίστη”.
