Γεραπετρίτης: Βούληση Ελλάδας και Τουρκίας είναι να λύσουμε μόνοι τα θέματα, σημαντική η αναφορά Ερντογάν στο διεθνές δίκαιο

Δεν έχω δεχθεί κρούση για διαμεσολάβηση των ΗΠΑ, ξεκαθάρισε ο υπουργός Εξωτερικών – «Εφόσον θέλεις να είσαι μέλος συλλογικής άμυνας, δεν μπορείς να απειλείς άλλο μέλος συλλογικής άμυνας»

Σε μια πρώτη αποτίμηση της συνάντησης του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα, προχώρησε το πρωί της Πέμπτης ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης επισημαίνοντας αφενός το μήνυμα του Έλληνα πρωθυπουργού να σταματήσει η απειλή του casus belli, χαρακτηρίζοντας «σημαντική» την αναφορά του προέδρους της Τουρκίας στο διεθνές δίκαιο, και αφετέρου ότι πρόθεση των δύο χωρών είναι να λύσουν μόνες τους τα θέματα τονίζοντας πως «ούτε υπάρχει ανάγκη ούτε πρόθεση διαμεσολάβησης από τις ΗΠΑ».

Όπως επισήμανε στην ΕΡΤ «οι σχέσεις των δύο χωρών καλυτερεύουν. Προφανώς παραμένουν σοβαρά ακανθώδη ζητήματα, δεν περιμέναμε δια μαγείας να εξαφανιστούν». Κάνοντας λόγο, δε, για «ειλικρινή προσπάθεια» εκ μέρους των δύο ηγετών, επισήμανε ότι «μερικές φορές συζητάς διαφωνώντας, και αυτό είναι κατάκτηση. Για εμάς είναι σημαντικό να τίθενται ζητήματα χωρίς κρίσεις, θέλουμε κανονική σχέση με την Τουρκία».

Όπως εξήγησε «σε μια ρευστή κατάσταση πρέπει η σχέση να αποσυμπιέζει εντάσεις και αυτό θα συνεχιστεί». Αναφερόμενος στο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας και τις επιμέρους επαφές των υπουργών Ελλάδας-Τουρκίας είπε «συζητήσαμε όλα τα ζητήματα» και στόχος είναι «μέσα από επικοινωνία και διάλογο, να διασφαλίσουμε ότι δεν θα παραχθούν κρίσεις».

«Το προηγούμενο διάστημα υπήρξαν αφορμές για εντάσεις και κρίσεις, αλλά οι δίαυλοι λειτούργησαν ως “αντισώματα” ώστε να αποσυμπιεστεί η κατάσταση. Το να προσέρχεσαι με καλή διάθεση είναι κρίσιμο» συμπλήρωσε στο πλαίσιο αυτό.

Παράλληλα επανέλαβε ότι «η Ελλάδα έχει ένα μόνο θέμα που μπορεί να αχθεί σε διεθνή δικαιοδοσία την οριοθέτηση ΑΟΖ» εξηγώντας ότι «για να φθάσουμε σε αυτό το σημείο, κρίσιμο είναι το εύρος της συζήτησης. Οτιδήποτε εκτός αυτού δεν είναι αποδεκτό από την Ελλάδα, διότι αφορά θέματα κυριαρχίας που είναι εκτός διαλόγου».

Παραπέμποντας, μάλιστα, στις δηλώσεις Ερντογάν, ο Γιώργος Γεραπετρίτης σημείωσε πως «χθες ακούσαμε τον Τούρκο Πρόεδρο να αναφέρεται ότι δεν υπάρχουν άλυτα ζητήματα και ότι μπορεί να υπάρχουν διαφωνίες που μπορούν να επιλυθούν, σημαντικό, δε, ότι η επίλυση πρέπει να γίνει στη βάση του διεθνούς δικαίου».

«Εμείς από την Αθήνα διακηρύσσουμε ότι τα προβλήματα πρέπει να λυθούν βάσει του διεθνούς δικαίου. Εμείς λέμε ότι το Δίκαιο της Θάλασσας είναι ο πυρήνας πάνω στον οποίο μπορούμε να βασιστούμε. Σε αυτό προσέρχεται και η Τουρκία — και έχει γίνει σημαντικό βήμα» πρόσθεσε ο υπουργός Εξωτερικών, αν και έσπευσε να συμπληρώσει ότι «ακόμα δεν έγινε το βήμα μπροστά καθώς δεν συμφωνούμε στο εύρος της συζήτησης. Όμως οι δύο ηγέτες έχουν διαμορφώσει ικανό και λειτουργικό επίπεδο σχέσεων. Μειώνουμε εντάσεις και δημιουργείται συνθήκη να πάμε στα πιο δύσκολα».

Με αφορμή την τοποθέτηση Μητσοτάκη να σταματήσουν οι κάθε φύσης απειλές, ο Γιώργος Γεραπετρίτης είπε «δεν περιμέναμε ότι θα αποστούν από βασικές θέσεις, αλλά θέλουμε κατανόηση ώστε να κάνουμε λειτουργική τη σχέση και να κάνουμε βήματα παραπέρα. Η αναφορά Ερντογάν στο Διεθνες Δίκαιο είναι σημαντική και έτσι μπορούμε να προχωρήσουμε» προαναγγέλλοντας νέο κύκλο δομημένου διαλόγου.

«Εφόσον θέλεις να είσαι μέλος συλλογικής άμυνας, δεν μπορείς να απειλείς άλλο μέλος συλλογικής άμυνας. Είναι κατανοητό το επιχείρημα. Δεν μπορώ να σας πω ότι θα αρθεί το casus belli (ψήφισμα από το 1995), αλλά υπάρχει κατανόηση για μεγαλύτερα και πιο σημαντικά βήματα. Δεν είναι μόνο ο καιρός κατάλληλος· είναι και η σύνθεση της πολιτικής ηγεσίας στις δύο πλευρές. Υπάρχει ειλικρινής πρόθεση για βήματα εξομάλυνσης» συμπλήρωσε ο υπουργός Εξωτερικών.

Ερωτηθείς για το αν η Άγκυρα είναι έτοιμη να συζητήσει το θέμα της υφαλοκρηπίδας, ο υπουργός Εξωτερικών απάντησε «δεν μπορώ να σας πω ότι είναι έτοιμοι αλλά υπάρχει πολιτική βούληση να γίνει. Αν όχι εμείς, ποιοι; Ο πρωθυπουργός εμφανίστηκε με σθένος και επιχειρήματα απέναντι στον Τούρκο Πρόεδρο. Αυτή τη στιγμή έχουμε σχέδιο και σιγουριά. Είναι η στιγμή να κάνουμε σημαντικά βήματα»

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ξεκαθάρισε, επίσης, ότι βούληση Ελλάδας και Τουρκίας «είναι τα θέματα να τα λύσουμε μόνοι μας. Βήμα-βήμα να λύσουμε προβλήματα βάσει του διεθνούς δικαίου. Ούτε υπάρχει ανάγκη, ούτε πρόθεση για μεσολάβηση από τις ΗΠΑ και ουδέποτε έχω δεχθεί κρούση για κάτι τέτοιο».

«Έχει αλλάξει ο τρόπος που ασκείται η εξωτερική πολιτική. Μέχρι τώρα υπήρχε προβλεψιμότητα, τώρα υπάρχει ασυμμετρία και αβεβαιότητα. Εμείς χτίζουμε όλα τα δυνητικά σενάρια. Είμαστε προετοιμασμένοι. Να στείλω ένα μήνυμα στους Έλληνες πολίτες: Χτίζουμε ασφάλεια και αυτοπεποίθηση για την πατρίδα.

Απαντώντας, τέλος, στην κριτική που δέχεται η κυβέρνηση για τις επαφές με την Τουρκία, ο Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε πως «στη σημερινή σύνθετη γεωπολιτική συγκυρία, όπου τα πάντα μπορούν να ανατραπούν, η δυνατότητα να μιλάς με τον γείτονα είναι αναγκαία συνθήκη. Το να μπορείς να συζητάς με τρόπο που αναδεικνύει τις διαφορές σου έχει μεγάλη αξία».

Όπως θύμισε, τα τελευταία τρία χρόνια στο Μεταναστευτικό το 2015 πέρασαν 860.000 μετανάστες, έκτοτε μειώθηκαν σε 100.000-200.000 και σήμερα είμαστε στις 21.000 το 2025 μια μείωση 60%. Αντί να έχουμε εκατοντάδες χιλιάδες μετανάστες, έχουμε Τούρκους τουρίστες στα νησιά και διπλωματία ανθρώπων. Στις παραβιάσεις: είχαμε 30 την ημέρα στο παρελθόν. Πληττόταν η κυριαρχία της Ελλάδας. Υπήρχε ανά πάσα στιγμή κίνδυνος θερμού επεισοδίου. Αυτό τώρα έχει μηδενιστεί ή είναι ελάχιστο. Και όλα αυτά χωρίς καμιά έκπτωση, καμία θυσία. Η ελληνική διπλωματία έχει αυξήσει τη γεωπολιτική μας θέση και ισχύ. Θέσαμε τα απώτατα δυνητικά όρια, τη μέγιστη διεκδίκηση. Η Ελλάδα με τα Θαλάσσια Πάρκα επιβεβαιώνει κυριαρχία. Η Ελλάδα έφερε αμερικανικούς κολοσσούς. Η Ελλάδα έχτισε συμμαχίες με Ισραήλ και τον αραβικό κόσμο. Την τελευταία τριετία η Ελλάδα έχει ενισχύσει το αποτύπωμά της — μιλά από θέση ισχύος.

Όσον αφορά, τέλος, την πρόσκληση Τραμπ στην Ελλάδα να ενταχθεί στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα, ο υπουργός Εξωτερικών χαρακτήρισε «σημαντικό ότι η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο των διεθνών εξελίξεων» επισημαίνοντας τη θέση της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αλλα και τις καλές διατλαντικές σχέσεις. «Λάβαμε πρόσκληση, δεν έχει αξιολογηθεί οριστικά. Υπάρχει συντονισμός με τους εταίρους και τις επόμενες ώρες/ημέρες θα δοθεί απάντηση».