Ένα νέο πλαίσιο οργάνωσης της σχολικής πορείας των μαθητών, το οποίο θα καλύπτει το σύνολο της εκπαίδευσης, από το Νηπιαγωγείο έως την ολοκλήρωση του Λυκείου, παρουσιάστηκε στο πλαίσιο των εργασιών της Επιτροπής Εθνικού Διαλόγου για το Εθνικό Απολυτήριο και τη δομή του Λυκείου.
Κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί η δημιουργία ενός ψηφιακού μαθησιακού αρχείου για κάθε μαθητή, το οποίο θα αποτυπώνει την εξέλιξη, τις δεξιότητες και τις εμπειρίες του σε όλη τη διάρκεια της σχολικής του διαδρομής.
Τη βασική φιλοσοφία του σχεδιασμού ανέπτυξε ο πρόεδρος της Επιτροπής και πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Μιχάλης Σφακιανάκης, κατά τη δεύτερη συνεδρίαση της Ολομέλειας της Επιτροπής, η οποία πραγματοποιήθηκε στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ στο Γουδί.
Από την απλή βαθμολογία στη συνολική εικόνα του μαθητή
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε, το νέο σύστημα επιδιώκει να ξεπεράσει το παραδοσιακό μοντέλο αξιολόγησης, που περιορίζεται κυρίως στους βαθμούς.
Στη θέση του προτείνεται μια πιο ολοκληρωμένη αποτύπωση της μαθησιακής πορείας, η οποία θα λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τις επιδόσεις στα μαθήματα αλλά και την ευρύτερη ανάπτυξη του μαθητή.
Η προσέγγιση αυτή εστιάζει στις γνώσεις, που αποκτούν οι μαθητές, στις δεξιότητες που καλλιεργούν και στα ενδιαφέροντα, που διαμορφώνουν κατά τη διάρκεια των σχολικών χρόνων.
Στόχος είναι η εκπαίδευση να λειτουργεί ως μια δυναμική διαδικασία εξέλιξης και όχι απλώς ως σύστημα καταγραφής αποτελεσμάτων.
Το προσωπικό ψηφιακό μαθησιακό προφίλ
Κεντρικός άξονας της πρότασης αποτελεί η δημιουργία ενός προσωπικού ψηφιακού προφίλ για κάθε μαθητή.
Πρόκειται για ένα σύγχρονο ψηφιακό αρχείο που θα συνοδεύει το παιδί σε όλη τη διάρκεια της σχολικής του πορείας, από τα πρώτα χρόνια στο Νηπιαγωγείο έως την αποφοίτηση με το Εθνικό Απολυτήριο.
Το προφίλ αυτό θα ενημερώνεται σταδιακά, καταγράφοντας την πρόοδο και την εξέλιξη του μαθητή μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα.
Η ανάπτυξή του θα βασίζεται σε σύγχρονες ψηφιακές τεχνολογίες και θα σχεδιαστεί με αυστηρή τήρηση των κανόνων προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Τι πληροφορίες θα περιλαμβάνει
Το ψηφιακό μαθησιακό προφίλ θα συγκεντρώνει στοιχεία που σκιαγραφούν την εκπαιδευτική και προσωπική ανάπτυξη του μαθητή, όπως μαθησιακές επιδόσεις και πρόοδο στα μαθήματα, πιστοποιήσεις γνώσεων και δεξιοτήτων, επίπεδο γλωσσομάθειας, ψηφιακές δεξιότητες, αθλητικές επιτυχίες, συμμετοχή σε εθελοντικές ή κοινωνικές δράσεις, ανάπτυξη δεξιοτήτων ζωής, όπως συνεργασία, δημιουργικότητα και κριτική σκέψη.
Με αυτόν τον τρόπο θα δημιουργείται μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα των ικανοτήτων και της προσωπικότητας του μαθητή.
Παράλληλα, το προφίλ θα εμπλουτίζεται ανάλογα με την πορεία του μαθητή ενώ ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στη διασφάλιση των προσωπικών του δεδομένων.
Έμφαση στην εξατομικευμένη καθοδήγηση και τον επαγγελματικό προσανατολισμό
Ένα ακόμη βασικό στοιχείο του νέου συστήματος, είναι η ενίσχυση της συμβουλευτικής υποστήριξης των μαθητών.
Μέσω του ψηφιακού αρχείου θα παρέχονται εργαλεία, που θα βοηθούν τους νέους να κατανοούν καλύτερα τα ενδιαφέροντα και τις κλίσεις τους.
Η λειτουργία αυτή συνδέεται άμεσα με τον επαγγελματικό προσανατολισμό, καθώς θα επιτρέπει στους μαθητές να διερευνούν επιλογές σπουδών και να προετοιμάζονται πιο ουσιαστικά για τη μετάβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Στόχος είναι κάθε μαθητής να μπορεί να διαμορφώνει τη δική του εκπαιδευτική διαδρομή, βασισμένη στις δυνατότητες και τις φιλοδοξίες του.
Ένα «ζωντανό» εργαλείο μάθησης
Το ψηφιακό μαθησιακό αρχείο δεν αντιμετωπίζεται ως απλή βάση δεδομένων. Αντίθετα, φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ένα δυναμικό εργαλείο προσωπικής ανάπτυξης.
Σύμφωνα με το όραμα που παρουσιάστηκε, το σύστημα θα αποτελεί έναν «ζωντανό χώρο μάθησης», όπου θα αποτυπώνεται η πρόοδος κάθε μαθητή και θα ενθαρρύνεται η συνεχής εξέλιξη.
Παράλληλα, θα λειτουργεί ως πηγή κινήτρων, ενισχύοντας την αυτογνωσία και τη διάθεση για μάθηση.
Το προφίλ του αποφοίτου ως αφετηρία του σχεδιασμού
Η μεθοδολογία, που προτείνεται για τον Εθνικό Διάλογο ξεκινά από τον καθορισμό του προφίλ του αποφοίτου Λυκείου. Δηλαδή, από τον προσδιορισμό των βασικών γνώσεων, δεξιοτήτων, στάσεων και αξιών που θα πρέπει να διαθέτει ένας νέος όταν ολοκληρώνει τη σχολική εκπαίδευση.
Με βάση αυτό το πλαίσιο θα σχεδιαστεί σταδιακά ολόκληρη η εκπαιδευτική πορεία που οδηγεί σε αυτά τα μαθησιακά αποτελέσματα.
Η προσέγγιση αυτή ακολουθεί μια διεθνώς αναγνωρισμένη παιδαγωγική πρακτική, σύμφωνα με την οποία ο εκπαιδευτικός σχεδιασμός ξεκινά από τον τελικό στόχο και στη συνέχεια οργανώνεται η διαδρομή που οδηγεί στην επίτευξή του.
Πώς λειτουργούν αντίστοιχα συστήματα στην Ευρώπη
Η ιδέα της δημιουργίας ψηφιακών μαθησιακών φακέλων δεν αποτελεί ελληνική πρωτοτυπία. Παρόμοια μοντέλα εφαρμόζονται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως:
– στη Φινλανδία, όπου χρησιμοποιείται ψηφιακό μαθησιακό portfolio
– στην Ολλανδία, όπου λειτουργεί προσωπικός φάκελος δεξιοτήτων μαθητή
– στην Εσθονία, που διαθέτει ολοκληρωμένο ψηφιακό μητρώο εκπαιδευτικής πορείας
Τα συστήματα αυτά επιτρέπουν τη συνεχή παρακολούθηση της μαθησιακής εξέλιξης και υποστηρίζουν τον εξατομικευμένο σχεδιασμό της εκπαίδευσης.
Η οργάνωση του Εθνικού Διαλόγου για το Λύκειο
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης παρουσιάστηκε, επίσης, η στελέχωση των πέντε βασικών θεματικών πυλώνων που θα επεξεργαστούν τις προτάσεις για το νέο μοντέλο εκπαίδευσης και αξιολόγησης.
Οι πυλώνες αυτοί καλύπτουν βασικούς τομείς του εκπαιδευτικού συστήματος.
Πιο αναλυτικά:
– Εκπαιδευτικό περιεχόμενο και προγράμματα σπουδών
– Σχολική ζωή και ευημερία της σχολικής κοινότητας
– Επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη των εκπαιδευτικών
– Υποδομές και ψηφιακά μαθησιακά περιβάλλοντα
– Διακυβέρνηση του εκπαιδευτικού συστήματος
Σε κάθε πυλώνα συμμετέχουν πανεπιστημιακοί, εκπαιδευτικοί, στελέχη της διοίκησης της εκπαίδευσης, καθώς και εκπρόσωποι θεσμικών και κοινωνικών φορέων.
Τα επόμενα βήματα
Η δεύτερη συνεδρίαση της Επιτροπής σηματοδοτεί την έναρξη της ουσιαστικής φάσης επεξεργασίας προτάσεων για το νέο πλαίσιο λειτουργίας της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Στις επόμενες φάσεις του διαλόγου αναμένεται να εξειδικευτούν οι θεματικοί άξονες, να αξιολογηθούν διεθνείς πρακτικές και να διαμορφωθούν συγκεκριμένες προτάσεις πολιτικής για το μέλλον του σχολείου.
Ο στόχος, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Επιτροπής, είναι να διαμορφωθεί μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ελληνική εκπαίδευση, που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες της κοινωνίας, της οικονομίας και της ψηφιακής εποχής.
