Ο μαθηματικός Λεβέντ Αλπόγκε, εργαζόμενος στην εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης Anthropic, ανακοίνωσε ότι ενδέχεται να έχει λύσει ένα από τα διασημότερα και δυσκολότερα προβλήματα των μαθηματικών, αξιοποιώντας το μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης Claude.
Την Παρασκευή (20/11), ο Αλπόγκε δημοσίευσε ένα τετρασέλιδο σημείωμα, στο οποίο παρουσιάζει αυτό που θεωρεί απόδειξη της Υπόθεσης Ρίμαν, ενός μαθηματικού προβλήματος που διατυπώθηκε πριν από 167 χρόνια.
Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεσο ενδιαφέρον, καθώς η Υπόθεση Ρίμαν αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ανοιχτά ερωτήματα της σύγχρονης μαθηματικής επιστήμης.
“Το Claude πέταξε, χόρεψε και έλαμψε στη γραμμή του τερματισμού”
Ο Αλπόγκε περιέγραψε με ενθουσιασμό τη συνεργασία του με το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης.
“Το Claude κι εγώ περάσαμε υπέροχα τους τελευταίους μήνες, εξερευνώντας ένα τόσο μεγάλο εύρος θεμάτων, αλλά αυτή τη φορά το Claude με ξεπέρασε κατά πολύ κοντά στη γραμμή του τερματισμού”, έγραψε.
“Όχι, το Claude πέταξε, χόρεψε και έλαμψε κοντά σε εκείνη τη γραμμή του τερματισμού”, πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η καθοριστική εξέλιξη σημειώθηκε αργά το βράδυ της προηγούμενης Κυριακής.
Ο μαθηματικός ανέφερε ότι επικοινώνησε με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Anthropic, Ντάριο Αμοντέι, προκειμένου να συζητήσουν τον τρόπο ανακοίνωσης της ανακάλυψης.
Η δημοσιοποίηση έγινε τελικά μία ημέρα μετά την είσοδο της Anthropic στο χρηματιστήριο, την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου.
Τι είναι η Υπόθεση Ρίμαν και γιατί θεωρείται τόσο σημαντική
Η Υπόθεση Ρίμαν διατυπώθηκε το 1859 από τον Γερμανό μαθηματικό Μπέρνχαρντ Ρίμαν και συνδέεται με τον τρόπο κατανομής των πρώτων αριθμών.
Οι πρώτοι αριθμοί είναι οι φυσικοί αριθμοί μεγαλύτεροι του 1 που διαιρούνται ακριβώς μόνο με το 1 και τον εαυτό τους, όπως το 2, το 3, το 5, το 7 και το 11.
Παρότι οι πρώτοι αριθμοί ακολουθούν συγκεκριμένους μαθηματικούς κανόνες, η κατανομή τους ανάμεσα στους φυσικούς αριθμούς παρουσιάζει σύνθετη συμπεριφορά.
Η Υπόθεση Ρίμαν αφορά τις μη τετριμμένες ρίζες της λεγόμενης συνάρτησης ζήτα του Ρίμαν και προβλέπει ότι όλες έχουν πραγματικό μέρος ίσο με 1/2.
Η απόδειξή της θα αποτελούσε τεράστιο επίτευγμα, καθώς θα επιβεβαίωνε μια θεμελιώδη μαθηματική πρόβλεψη με σημαντικές συνέπειες για τη θεωρία των αριθμών.
Το πρόβλημα συγκαταλέγεται στα επτά Προβλήματα της Χιλιετίας του Ινστιτούτου Μαθηματικών Κλέι, για τη λύση καθενός από τα οποία έχει προβλεφθεί χρηματικό έπαθλο ενός εκατομμυρίου δολαρίων.
Η απόδειξη με τη βοήθεια του Lean
Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο της ανακοίνωσης είναι ότι ο Αλπόγκε δεν περιορίστηκε στη δημοσίευση μιας μαθηματικής επιχειρηματολογίας.
Παρέπεμψε επίσης σε κώδικα γραμμένο στη γλώσσα Lean, ένα εργαλείο τυπικής επαλήθευσης μαθηματικών αποδείξεων.
Το Lean επιτρέπει τη διατύπωση μαθηματικών ισχυρισμών σε αυστηρή λογική μορφή και τον έλεγχο των αποδείξεων μέσω υπολογιστή.
Ο μαθηματικός υποστηρίζει ότι ο κώδικας επαληθεύει την ανακάλυψή του.
Ωστόσο, η ύπαρξη μιας μηχανικά ελεγμένης απόδειξης δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί λυμένο το πρόβλημα. Απαιτείται ανεξάρτητη εξέταση του κώδικα, των μαθηματικών παραδοχών και του κατά πόσο η τυπική διατύπωση αντιστοιχεί πλήρως στην αρχική Υπόθεση Ρίμαν.
“Ίσως μία από τις μεγαλύτερες μαθηματικές ανακαλύψεις των τελευταίων δύο αιώνων”
Οι πρώτες αντιδράσεις από γνωστούς επιστήμονες είναι εντυπωσιακές, αν και συνοδεύονται από επιφυλάξεις.
Ο Μπράιαν Γκριν, καθηγητής Φυσικής και Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης, χαρακτήρισε την πιθανή απόδειξη “μία από τις μεγαλύτερες μαθηματικές ανακαλύψεις των τελευταίων δύο αιώνων”.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ σημείωσε ότι, εάν επιβεβαιωθεί, το επίτευγμα θα είναι πραγματικά συγκλονιστικό, καθώς αφορά ένα κορυφαίο μαθηματικό πρόβλημα με βαθιές συνέπειες.
Αισιόδοξος εμφανίστηκε και ο Αμπισέκ Σάχα, καθηγητής Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο Κουίν Μέρι του Λονδίνου, ο οποίος δήλωσε ότι πιστεύει πως η απόδειξη έχει “πολύ καλές πιθανότητες να είναι σωστή”.
Η ανακάλυψη που θα μπορούσε να αλλάξει τον ρόλο της AI στην επιστήμη
Εάν η απόδειξη επιβεβαιωθεί από τη διεθνή μαθηματική κοινότητα, δεν θα πρόκειται μόνο για την επίλυση ενός προβλήματος που παρέμενε ανοιχτό επί 167 χρόνια.
Θα αποτελέσει επίσης ένα σημαντικό ορόσημο για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στη μαθηματική έρευνα, καθώς θα αναδείξει τη δυνατότητα συνεργασίας ανθρώπων και προηγμένων μοντέλων AI στην αντιμετώπιση εξαιρετικά σύνθετων επιστημονικών προβλημάτων.
Προς το παρόν, πάντως, η Υπόθεση Ρίμαν δεν μπορεί να θεωρηθεί επισήμως λυμένη. Η ανακοίνωση του Αλπόγκε αποτελεί ισχυρισμό που πρέπει να εξεταστεί και να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στην αξιολόγηση της απόδειξης και στο κατά πόσο η συνεργασία του μαθηματικού με το Claude οδήγησε πράγματι σε μια ιστορική επιστημονική ανακάλυψη.

