Του Κώστα Κατίκου
Σχέδιο ριζικής αναμόρφωσης της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ) με στόχο την μείωση των κρατήσεων έως 30% ή 50% στις κύριες ή και στις επικουρικές συντάξεις βρίσκεται στο συρτάρι του οικονομικού επιτελείου ως “μέτρο εφεδρεία” για την ενίσχυση του εισοδήματος των συνταξιούχων μέσα στο 2027.
Το σχέδιο σύμφωνα με πληροφορίες περιλαμβάνει 10 εναλλακτικά σενάρια για τις κλίμακες και τα ποσοστά κρατήσεων ενώ προβλέπεται και η εκδοχή κατάργησης της ΕΑΣ από τις επικουρικές συντάξεις.
Με βάση τα σενάρια που εξετάζονται οι συνταξιούχοι θα έχουν μειώσεις κρατήσεων όσο ανεβαίνει η σύνταξη.
Για παράδειγμα:
Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.575 ευρώ πληρώνει ΕΑΣ 47,25 ευρώ και πιθανότατα δεν θα έχει μείωση με την νέα κλίμακα.
Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 1.800 ευρώ πληρώνει ΕΑΣ 154 ευρώ και με την νέα κλίμακα θα έχει κράτηση 132 ευρώ δηλαδή μείωση κατά 32 ευρώ τον μήνα.
Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 2.450 ευρώ πληρώνει ΕΑΣ 220,50 ευρώ και με την νέα κλίμακα θα έχει κράτηση 171,50 ευρώ δηλαδή μείωση κατά 49 ευρώ τον μήνα.
Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 2.950 ευρώ πληρώνει ΕΑΣ 295 ευρώ και με την νέα κλίμακα θα έχει κράτηση 236 ευρώ δηλαδή μείωση κατά 59 ευρώ τον μήνα.
Συνταξιούχος με κύρια σύνταξη 3.075 ευρώ πληρώνει ΕΑΣ 384 ευρώ και με την νέα κλίμακα θα έχει κράτηση 288 ευρώ δηλαδή μείωση κατά 92 ευρώ τον μήνα.
Ανάμεσα στα σενάρια που εξετάζονται είναι τα εξής:
1.Μείωση της ΕΑΣ με τις ισχύουσες 8 κλίμακες κατά 50% σε δυο δόσεις το 2027 και το 2028, ή εναλλακτικά μείωση των κρατήσεων σε μια δόση κατά 30%.
2.Μείωση των 8 κλιμακίων σε 6 με διεύρυνση των ενδιάμεσων ποσών και με νέα ποσοστά κρατήσεων. Καταργούνται οι ανώτατες κλίμακες εισφορών 10%, 12%, 13% και 14%, και τα νέα ποσοστά είναι 5%,6%,7%,8% και 9%. Η νέα κλίμακα στο σενάριο αυτό εξετάζεται να ξεκινά με κράτηση 5% ή εναλλακτικά 3% για συντάξεις από 1.468 ευρώ ως 1.868 ευρώ, 6% από 1.868 ευρώ ως 2.268 ευρώ, 7% από 2.268 ευρώ ως 2.669 ευρώ, 8% από 2.668 ευρώ ως 3.068 ευρώ και 9% από 3.068 ευρώ και άνω.
3.Αντικατάσταση των σημερινών κλιμακίων με 4 κλίμακες και με επιβολή της κράτησης στο υπερβάλλον ποσό σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ και όχι σε όλη τη σύνταξη όπως γίνεται τώρα. Αυτό σημαίνει ότι θα υπάρχουν υψηλότερα ποσοστά μεν αλλά θα επιβάλλονται σε μικρότερα ποσά σύνταξης και συγκεκριμένα στο τμήμα σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ. Για παράδειγμα ένας συνταξιούχος των 2.000 ευρώ σήμερα έχει κράτηση 6% σε όλο το ποσό με εισφορά 120 ευρώ τον μήνα. Με το σενάριο των αλλαγών εξετάζεται η ΕΑΣ να επιβάλλεται στο τμήμα σύνταξης από τα 1.468 ως τα 2.000 ευρώ δηλαδή σε τμήμα σύνταξης 532 ευρώ με ποσοστό 12% ή 15%, που σημαίνει ότι η κράτηση θα κυμαίνεται (ανάλογα με το ποσοστό) μεταξύ 63,84 ευρώ και 79,8 ευρώ τον μήνα.
4.Μείωση στις κρατήσεις ΕΑΣ τόσο σε κύριες όσο και στις επικουρικές συντάξεις, ή ακόμη και κατάργησή της από τις επικουρικές. Στις επικουρικές η ΕΑΣ επιβάλλεται σε ποσά πάνω από τα 300 ευρώ τα οποία λαμβάνουν περίπου 375.000 συνταξιούχοι. Τυχόν κατάργηση της ΕΑΣ από τις επικουρικές θα ωφελήσει τους συνταξιούχους με έμμεση αύξηση περίπου κατά 25 ευρώ τον μήνα.
Η μείωση των κρατήσεων στη ΕΑΣ ήταν ανάμεσα στα μέτρα που είχε επεξεργαστεί το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για να ανακοινωθεί στο πακέτο στήριξης των εισοδημάτων της ΔΕΘ, αλλά την τελευταία στιγμή αποσύρθηκε. Ο λόγος που η μείωση της ΕΑΣ έμεινε στο συρτάρι ήταν για να μπεί στη θέση της μια μεγαλύτερη αύξηση από αυτή που σχεδιαζόταν στο μόνιμο επίδομα των συνταξιούχων η οποία από 300 ευρώ διαμορφώθηκε τελικά στα 400 ευρώ. Ωστόσο αποτελεί ένα από τα μέτρα – εφεδρείες για να εξαγγελθεί και να υλοποιηθεί μέσα στο 2027.
Ενας από τους λόγους που καθιστά αναπόδραστες τις αλλαγές και την μείωση των κρατήσεων είναι και το γεγονός ότι η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των κρατήσεων θα συζητηθεί σε νέα –εξ αναβολής- δίκη του Ελεγκτικού Συνεδρίου που θα γίνει στις 4 Νοεμβρίου. Το δικαστήριο καλείται να αποφασίσει να υπολογίζεται η εισφορά στο τμήμα σύνταξης πάνω από τα 1.468 ευρώ και όχι σε όλο το ποσό όπως γίνεται τώρα.
