Μια μεγάλη οικολογική απειλή εξελίσσεται στα ανοικτά των ακτών του Ομάν, καθώς πετρελαιοκηλίδα έκτασης περίπου 390 τετραγωνικών χιλιομέτρων έχει σχηματιστεί στη θαλάσσια περιοχή κοντά στα νησιά Χαλανιγιάτ, μετά τη σοβαρή ζημιά που υπέστη το δεξαμενόπλοιο Caroline Bezengi, το οποίο είχε προηγουμένως φορτώσει ρωσικό αργό πετρέλαιο.
Η έκταση της πετρελαιοκηλίδας καταγράφηκε από την Υπηρεσία Περιβάλλοντος του Ομάν, η οποία ανακοίνωσε ότι, με βάση την τελευταία ανάλυση και δορυφορικές εικόνες, η ρύπανση καλύπτει περίπου 390 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Η κηλίδα εκτείνεται βορειοανατολικά των νησιών προς την ηπειρωτική χώρα και στο πλησιέστερο σημείο της απέχει περίπου επτά χιλιόμετρα από την ακτή.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς η διαρροή εντοπίζεται σε περιοχή με σημαντικό θαλάσσιο περιβαλλοντικό ενδιαφέρον. Οι αρχές του Ομάν έχουν ξεκινήσει προσπάθειες για την αντιμετώπιση της πετρελαϊκής ρύπανσης, ενώ η ακριβής αιτία της ζημιάς που υπέστη το πλοίο παραμένει άγνωστη.
Το χρονικό της διαρροής
Σύμφωνα με το πρακτορειο Reuters, το Caroline Bezengi, ένα δεξαμενόπλοιο μήκους 274 μέτρων, αντιμετώπισε για πρώτη φορά προβλήματα στις 8 Ιουνίου, όταν το πλήρωμά του ανέφερε δυσκολίες στα ανοικτά της Μουκάλα, στο νότιο τμήμα της Υεμένης.
Δύο πηγές στον τομέα της θαλάσσιας ασφάλειας ανέφεραν στο ειδησεογραφικό πρακτορείο ότι οι αρχικές εκτιμήσεις έκαναν λόγο για έκρηξη πάνω στο πλοίο, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί τι ακριβώς προκάλεσε τη ζημιά. Μία από τις πηγές επιβεβαίωσε ότι υπήρξε διαρροή πετρελαίου.
Στις 11 Ιουνίου το Caroline Bezengi εξέπεμψε για τελευταία φορά σήμα στο δημόσιο σύστημα αυτόματης αναγνώρισης πλοίων (AIS), στα ανοικτά των ακτών της Υεμένης. Έκτοτε, η πορεία και η κατάσταση του δεξαμενόπλοιου δεν μπορούσαν να παρακολουθηθούν μέσω του συγκεκριμένου συστήματος.
Στις αρχές Ιουλίου άρχισαν να αποτυπώνονται μέσω δορυφορικών εικόνων τα πρώτα σαφή σημάδια της πετρελαϊκής ρύπανσης. Εικόνες από τους δορυφόρους Copernicus Sentinel-1 και Sentinel-2, που εξετάστηκαν για το διάστημα 2 έως 13 Ιουλίου, έδειξαν μια ασημένια και γκρι κηλίδα στα νερά ενός όρμου νοτιοδυτικά του νησιού αλ-Κιμπλιγιάχ.
Τρεις ανεξάρτητοι ειδικοί, ο Τζον Άμος της SkyTruth, ο Λεόν Μόρλαντ του Conflict and Environment Observatory και ο Λούις Γκόνταρντ της Data Desk, εκτίμησαν, εξετάζοντας τις δορυφορικές εικόνες, ότι τα στοιχεία παρέπεμπαν σε πετρελαιοκηλίδα.
Το Reuters ανέλυσε στη συνέχεια δορυφορικά δεδομένα και πληροφορίες από ειδικούς στη ναυτιλία, διαπιστώνοντας ότι η διαρροή από το ακινητοποιημένο Caroline Bezengi εξακολουθούσε να επεκτείνεται μέχρι το τέλος Ιουλίου. Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τις ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Στις 10 Αυγούστου, το Ομάν έδωσε για πρώτη φορά στη δημοσιότητα στοιχεία για την έκταση της περιβαλλοντικής καταστροφής. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Περιβάλλοντος της χώρας, η πετρελαιοκηλίδα έχει πλέον έκταση περίπου 390 τετραγωνικών χιλιομέτρων, με την πλησιέστερη απόσταση από την ακτή να υπολογίζεται σε μόλις επτά χιλιόμετρα.
Η αιτία της ζημιάς στο πλοίο εξακολουθεί να μην έχει διευκρινιστεί. Μεταξύ των πιθανών σεναρίων που είχαν εξεταστεί ήταν μηχανική βλάβη, ζημιά από ενδεχόμενη επίθεση της Ουκρανίας – η οποία έχει στοχοποιήσει πλοία που συνδέονται με τη Ρωσία – ή επιπτώσεις από τη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου. Δεν υπάρχει, ωστόσο, επιβεβαίωση για κανένα από αυτά τα ενδεχόμενα.
Το Caroline Bezengi και ο “σκιώδης στόλος” της Ρωσίας
Πίσω από την περιβαλλοντική κρίση βρίσκεται και μια δεύτερη διάσταση, αυτή των διεθνών κυρώσεων και του λεγόμενου “σκιώδους στόλου” της Ρωσίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας, το Caroline Bezengi είχε φορτώσει ρωσικό αργό στο Νοβοροσίσκ πριν ξεκινήσει το τελευταίο του ταξίδι. Το πλοίο συνδέεται έτσι με το δίκτυο παλαιών δεξαμενόπλοιων που χρησιμοποιεί η Ρωσία για τη μεταφορά πετρελαίου και καυσίμων, παρακάμπτοντας τις δυτικές κυρώσεις.
Ο λεγόμενος “σκιώδης στόλος” αποτελείται σε μεγάλο βαθμό από παλαιότερα δεξαμενόπλοια, συχνά με αμφιλεγόμενα πρότυπα συντήρησης, τα οποία χρησιμοποιούνται για τη μεταφορά ρωσικών ενεργειακών προϊόντων εκτός των παραδοσιακών δυτικών ναυτιλιακών και ασφαλιστικών δικτύων.
Το Caroline Bezengi δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη πλοίο που μετέφερε ρωσικό πετρέλαιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Βρετανία έχουν επιβάλει κυρώσεις στο συγκεκριμένο δεξαμενόπλοιο από τις 24 Οκτωβρίου 2025, υποστηρίζοντας ότι είχε εμπλακεί στη μεταφορά καυσίμων από τη Ρωσία.
Ως ιδιοκτήτης του πλοίου εμφανίζεται σε ναυτιλιακές βάσεις δεδομένων η Shanghai-based Rentoor Shipmanagement, η οποία δεν κατέστη δυνατό να σχολιάσει την υπόθεση. Ούτε το Κέντρο Θαλάσσιας Ασφάλειας του Ομάν ούτε η Υπηρεσία Περιβάλλοντος της χώρας απάντησαν σε σχετικά αιτήματα για σχολιασμό.
Η υπόθεση του Caroline Bezengi αναδεικνύει έτσι μια από τις σημαντικότερες συνέπειες της διεύρυνσης του ρωσικού “σκιώδους στόλου”: πλοία που χρησιμοποιούνται για τη συνέχιση των εξαγωγών ρωσικού πετρελαίου, παρά τις δυτικές κυρώσεις, επιχειρούν συχνά με περιορισμένη διαφάνεια ως προς την κατάσταση, τη διαχείριση και την παρακολούθησή τους. Στην περίπτωση του Caroline Bezengi, η διαρροή εξελίχθηκε σε σοβαρό περιβαλλοντικό πρόβλημα, με την πετρελαιοκηλίδα να έχει ήδη καλύψει έκταση περίπου 390 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
