Η κρίση ξεκίνησε τον Μάιο του 2022 και κορυφώθηκε δημόσια και θεαματικά. Μπροστά στο υπουργικό του συμβούλιο, ο Ταγίπ Ερντογάν δήλωνε οργισμένος:
“Για μένα, δεν υπάρχει πλέον άτομο με το όνομα Μητσοτάκης. Δεν δέχομαι να έχουμε καμία συνάντηση μαζί του”.
Η αφορμή: η ομιλία του Έλληνα πρωθυπουργού στο αμερικανικό Κογκρέσο και οι αιτιάσεις της Άγκυρας ότι η Αθήνα μπλοκάρει τα F-16 της Τουρκίας. Το μήνυμα ήταν σαφές: ρήξη.
Λίγους μήνες αργότερα, το κλίμα άρχισε να μεταβάλλεται. Τον Δεκέμβριο του 2023, ο Τούρκος πρόεδρος μιλούσε πλέον για “αδέλφια” και για το πόσο “φυσικό είναι να υπάρχουν προβλήματα ανάμεσα σε δύο γειτονικές χώρες”. Η στροφή είχε ξεκινήσει.
Χρονικό επαναπροσέγγισης – Όλες οι συναντήσεις
12 Ιουλίου 2023 – Βίλνιους, Σύνοδος Κορυφής ΝΑΤΟ
Πρώτο σπάσιμο του πάγου, αμήχανο αλλά καθοριστικό. Ο Ερντογάν μιλά για “νέα κυβέρνηση και νέα ομάδα”, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απαντά ότι “οι υπουργοί έχουν ήδη ξεκινήσει καλή επαφή”.
Αποτέλεσμα: επανεκκίνηση διαλόγου σε τεχνικό επίπεδο.
Σεπτέμβριος 2023 – Νέα Υόρκη, Γενική Συνέλευση ΟΗΕ
Δεύτερο τετ-α-τετ. Συμφωνία για ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και για τη σύσταση του 5ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας.
Αποτέλεσμα: πολιτική δέσμευση για θεσμικό πλαίσιο διαλόγου.
7 Δεκεμβρίου 2023 – Αθήνα
Ιστορική επίσκεψη Ερντογάν. Υπογράφεται η Διακήρυξη των Αθηνών, συμφωνία για “ήρεμα νερά” στο Αιγαίο και πακέτο συμφωνιών της θετικής ατζέντας.
Αποτέλεσμα: επίσημη λήξη της περιόδου “Μητσοτάκης γιοκ”.
14 Μαΐου 2024 – Άγκυρα
Ανταπόδοση της επίσκεψης. Ο Μητσοτάκης στην Άγκυρα. Ο Ερντογάν μιλά για “κοινή κατανόηση και καλή γειτονία” που αποτυπώθηκε στη Διακήρυξη.
Αποτέλεσμα: επιβεβαίωση της αποκλιμάκωσης και συνέχιση της θετικής ατζέντας.
Σεπτέμβριος 2024 – Νέα Υόρκη
Νέο ραντεβού στο περιθώριο του ΟΗΕ. Συμφωνία για περαιτέρω συνεργασία στο μεταναστευτικό και προετοιμασία του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Άγκυρα.
Αποτέλεσμα: διεύρυνση συνεργασίας σε πρακτικά πεδία.
Σεπτέμβριος 2025 – Διπλωματικό θρίλερ
Είχε συμφωνηθεί συνάντηση στη Νέα Υόρκη, αλλά ακυρώνεται την τελευταία στιγμή από την τουρκική πλευρά, λόγω συμμετοχής Ερντογάν σε σύνοδο για τη Γάζα.
Αποτέλεσμα: προσωρινό πισωγύρισμα, χωρίς ρήξη.
11 Φεβρουαρίου – Άγκυρα (προγραμματισμένο)
Μετά από δύο αναβολές, το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας ορίζεται για την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου.
Αποτέλεσμα (αναμενόμενο): διατήρηση διαλόγου σε ένα εύθραυστο γεωπολιτικό περιβάλλον.
Τι άλλαξε και τι όχι
Οι παραβιάσεις στο ελληνικό FIR μειώθηκαν, όμως η Τουρκία δεν εγκατέλειψε τις πάγιες θέσεις της σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο. Η Άγκυρα αντιδρά σε ελληνικές πρωτοβουλίες όπως τα θαλάσσια πάρκα και ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός.
Παρά ταύτα, οι δίαυλοι μένουν ανοιχτοί και το δόγμα είναι σαφές: αποκλιμάκωση χωρίς επίλυση διαφορών.
Από το “Μητσοτάκης γιοκ” της οργής, στην πολιτική κανονικότητα των ραντεβού. Η κρίση ξεκίνησε με F-16, έσβησε με σεισμούς, επανεκλογές και γεωπολιτικό ρεαλισμό. Ο πάγος έσπασε, οι διαφορές, όχι.
Πηγή: Edotourkia
