Το 7,6% των ανθρώπων ηλικίας 20 έως 79 ετών στην Ευρώπη πάσχουν από σύνδρομο ανήσυχων ποδιών.
Το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών είναι μια συχνή νευρολογική κατάσταση που προκαλεί δυσάρεστη αίσθηση στα πόδια και έντονη ανάγκη να τα κινεί κανείς. Η αίσθηση αυτή εντείνεται με την ακινησία και το βράδυ, ενώ καταπραΰνεται προσωρινά με την κίνηση.
Υπολογίζεται ότι παγκοσμίως το 7,12% των ανθρώπων ηλικίας 20-79 ετών πάσχουν από σύνδρομο ανήσυχων ποδιών. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί σε 356 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο. Η συχνότητά του είναι υψηλότερη στην Ευρώπη, όπου το αναφέρει το 7,6% των ενηλίκων.
Τα συμπτώματα που προκαλεί το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών συχνά διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, αναφέρουν οι SOS Ιατροί. Οι ασθενείς συνήθως περιγράφουν στα πόδια τους αισθήσεις όπως:
- Μυρμήγκιασμα
- Τράβηγμα
- Αίσθημα καύσου (κάψιμο)
- Τσιμπήματα
- Πίεση ή βάρος
- Ανησυχία
- Έντονη ανάγκη να τα κινήσουν
Η πιο χαρακτηριστική ένδειξηε είναι ότι η ενόχληση επιδεινώνεται όταν ο πάσχων μένει ακίνητος και βελτιώνεται με την κίνηση. Πολλοί άνθρωποι σηκώνονται από το κρεβάτι ή την πολυθρόνβα, περπατούν μέσα στο σπίτι ή κάνουν διατάσεις για να ανακουφιστούν.
Επιπτώσεις στον ύπνο και την καθημερινή ζωή
Τα συμπτώματα του συνδρόμου εκδηλώνονται συχνότερα τις ώρες της ανάπαυσης, δηλαδή το απόγευμα, το βράδυ ή τη νύχτα. Μάλιστα μπορεί και να παρεμποδίζουν τον ύπνο, αφού οι ενοχλήσεις στα πόδια μπορεί να προκαλέσουν:
- Δυσκολία στην έλευση (έναρξη) του ύπνου
- Συχνές αφυπνήσεις το βράδυ
- Ανήσυχο ή μη αναζωογονητικό ύπνο
- Κούραση την επόμενη ημέρα
- Υπνηλία
- Δυσκολία συγκέντρωσης
- Εκνευρισμό ή μειωμένη ψυχική διάθεση
Σε πιο έντονες περιπτώσεις, τα συμπτώματα μπορεί να αρχίζουν από νωρίς το απόγευμα ή να εκδηλώνονται ακόμα και στη διάρκεια της ημέρας, ιδίως όταν ο πάσχων κάθεται πολλή ώρα.
Πού μπορεί να οφείλεται
Σε αρκετές περιπτώσεις, το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών εμφανίζεται χωρίς να υπάρχει ξεκάθαρη αιτία. Ωστόσο, μπορεί να σχετίζεται με συγκεκριμένους παράγοντες ή παθήσεις. Συχνές καταστάσεις που μπορεί να συνδέονται με αυτό είναι:
- Ο χαμηλός σίδηρος, με ή χωρίς αναιμία
- Η νεφρική νόσος
- Η εγκυμοσύνη
- Ορισμένες νευρολογικές παθήσεις,
- Παθήσεις που επηρεάζουν την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών
- Ορισμένα φάρμακα
- Η οικογενειακή προδιάθεση
Ο χαμηλός σίδηρος είναι ένας από τους σημαντικούς παράγοντες που πρέπει να ελέγχονται, ακόμη και όταν δεν υπάρχει εμφανής αναιμία. Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει αιματολογικές εξετάσεις, όπως φερριτίνη και άλλους δείκτες σιδήρου.
Πώς αντιμετωπίζεται
Η αντιμετώπιση του συνδρόμου ανήσυχων ποδιών αρχίζει συνήθως με απλά μέτρα και διόρθωση πιθανών αιτιών, όπως η έλλειψη σιδήρου. Τους πάσχοντες μπορεί να βοηθήσουν:
- Η διόρθωση του χαμηλού σιδήρου, όταν υπάρχει,
- Ο περιορισμός των ροφημάτων με καφεΐνη (π.χ. καφές, τσάι, ενεργειακά ποτά, αναψυκτικά τύπου κόλα κ.λπ.)
- Η αποφυγή του αλκοόλ το βράδυ
- Η διακοπή ή μείωση του καπνίσματος
- Η τακτική ήπια άσκηση
- Το περπάτημα
- Οι διατάσεις (στρέτσινγκ) πριν από τον ύπνο
- Ένα ζεστό ντους
- Η σταθερή ώρα ύπνου
- Η αποφυγή της πολύ έντονης άσκησης αργά το βράδυ
Αν υπάρχει χαμηλός σίδηρος, ο γιατρός μπορεί να συστήσει συμπλήρωμα σιδήρου. Η βελτίωση όμως δεν είναι πάντα άμεση. Σε αρκετές περιπτώσεις χρειάζονται μερικές εβδομάδες έως λίγοι μήνες για να φανεί αποτέλεσμα.
Δεν πρέπει να λαμβάνεται σίδηρος χωρίς ιατρική οδηγία, γιατί η υπερβολική πρόσληψη μπορεί να είναι επιβλαβής.
Πότε είναι απαραίτητη η φαρμακευτική αγωγή
Φαρμακευτική αγωγή για το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών μπορεί να χρειαστεί όταν:
- Τα συμπτώματα εμφανίζονται συχνά
- Ο ύπνος επηρεάζεται σημαντικά
- Υπάρχει έντονη κούραση την ημέρα
- Τα απλά μέτρα δεν προσφέρουν αρκετή καταπράϋνση των συμπτωμάτων
- Επηρεάζεται η ποιότητα ζωής
Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες φαρμάκων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών. Η επιλογή γίνεται πάντοτε από τον γιατρό, αναλόγως:
- Με την ηλικία του ασθενούς
- Την βαρύτητα των συμπτωμάτων του
- Τα άλλα προβλήματα υγείας που ενδεχομένως έχει
- Τυχόν άλλα φάρμακα που λαμβάνει
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη μακροχρόνια χρήση ορισμένων φαρμάκων, γιατί σε κάποιους ασθενείς μπορεί με τον χρόνο τα συμπτώματα να εμφανίζονται νωρίτερα μέσα στην ημέρα ή να γίνονται πιο έντονα. Για αυτό η θεραπεία πρέπει να παρακολουθείται τακτικά από τον γιατρό.
Πότε να πάτε στον γιατρό
Καλό είναι να ζητήσετε ιατρική εκτίμηση εάν έχετε ένα ή περισσότερα από τα συμπτώματα που ακολουθούν:
- Έχετε συχνά συμπτώματα του συνδρόμου ανήσυχων ποδιών τη νύχτα
- Δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε λόγω ενοχλήσεων στα πόδια
- Ξυπνάτε συχνά τη νύχτα εξαιτίας αυτών των ενοχλήσεων
- Νιώθετε κούραση ή υπνηλία την ημέρα,
- Τα συμπτώματά σας επιδεινώνονται
- Χρειάζεται να σηκώνεστε συχνά για να περπατήσετε
- Έχετε ιστορικό αναιμίας, χαμηλού σιδήρου, νεφρικής νόσου ή είστε έγκυος
Η σωστή διάγνωση είναι σημαντική, γιατί παρόμοια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν και σε άλλες καταστάσεις, όπως νευροπάθειες, μυϊκές κράμπες, φλεβικά προβλήματα ή παθήσεις της μέσης.
Φωτογραφία: iStock
